Derleme

Memeli Testisinde Kan-Testis Bariyeri’nin Bileşenleri ve Üreme ile İlişkileri

Cilt: 20 Sayı: 2 1 Ağustos 2023
  • Betül Fidan
  • Narin Liman *
PDF İndir
TR EN

Memeli Testisinde Kan-Testis Bariyeri’nin Bileşenleri ve Üreme ile İlişkileri

Öz

Memelilerde vücudun bazı özel bölümlerindeki molleküllerin kan ve dokular arasındaki hareketi “kan-doku bariyeri” adı verilen yapılar tarafından kontrol edilir. Bu bariyerlerin başlıcaları kan-beyin, -plasenta, -retina, -timus, -testis ve - epididimis bariyerleridir. Kan-testis bariyeri (BTB) ve kan-epididimis bariyeri (BEB) erkek üreme sistemindeki iki önemli hücresel bariyerdir. Seminifer epitelde yerleşen ve komşu Sertoli hücreleri arasında bulunan BTB, tight junction, gap junction (geçit bağlantıları), desmozom (macula adherens) ve adherens junction (bazal ektoplazmik özelleşme-testise özgü bir yapışma bağlantısı) tipi bağlantılar tarafından oluşturulur. Bu bariyer gelişmekte olan germ hücrelerini, özellikle postmayotik spermatidleri, kan ve lenf yoluyla buraya taşınan zararlı ajanlardan (ilaçlar, toksik kimyasallar ve mutajen- ler gibi) koruyan ve farklılaşmış germ hücrelerine karşı oluşabilecek otoimmun tepkileri önleyen biyokimyasal ve immünolojik bir mikro çevre oluşturur. BTB seminifer tübül epitelini bazal ve adluminal bölmelere ayırarak hücre polaritesi sağlar ve tübül lümenindeki sıvının kimyasal bileşiminin korunmasına yardımcı olur. BTB spermatogenez sırasında yeniden yapılanmaya uğrar, ancak bütünlüğü bozulmaz. Böylece germ hücreleri bu benzersiz yapı sayesinde seminifer epitel boyunca taşınır. Bariyeri oluşturan bileşenlerden herhangi birinde bozulma olması durumunda germ hücreleri gelişimlerini tamamlayamaz ve erkeklerde infertilite şekillenir. Ayrıca, gelişmemiş germ hücreleri sekonder oositi dölle- yemediğinden dişi fertilitesi de dolaylı olarak bu durumdan etkilenebilir. Özetle bu bariyer germ hücrelerinin hayatta kalması ve normal spermatogenezin devamlılığı için kritik bir öneme sahiptir. Bu derlemenin amacı, memelilerde erkek infertilitesinde önemli rol oynayan kan-testis bariyerini oluşturan bağlantı komplekslerinin moleküler bileşenleri hakkında bilgi vermektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agarwal A, Saleh RA, Bedaiwy MA. Role of reactive oxygen species in the pathophysiology of human reproduction. Fertil Steril 2003; 79(4): 829-43.
  2. Amasheh S, Milatz S, Krug SM, Markov AG, Günzel D, Amasheh M, Fromm M. Tight junction proteins as channel formers and barrier builders. Ann N Y Acad Sci 2009; 1165: 211-9.
  3. Cheng CY, Silvestrini B, Grima J, Mo M, Zhu L, Jo- hansson E, Leone M, Palmery M, Mruk D. Two new male contraceptives exert their effects by depleting germ cells prematurely from the tes- tis. Biol Reprod 2001; 65(2): 449-61.
  4. Cheng CY, Mruk DD. Cell junction dynamics in the testis: Sertoli-germ cell interactions and male contraceptive development. Physiol Rev 2002; 82 (4): 825-74.
  5. Cheng CY, Mruk DD. An intracellular trafficking pathway in the seminiferous epithelium regulating spermatogenesis: A biochemical and molecular perspective. Crit Rev Biochem Mol Biol 2009; 44 (5): 245-63.
  6. Cheng CY, Mruk DD. A local autocrine axis in the testes that regulates spermatogenesis. Nat Rev Endocrinol 2010; 6(7): 380-95.
  7. Cheng CY, Wong EW, Lie PP, Li MW, Mruk DD, Yan HH, Mok KW, Mannu J, Mathur PP, Lui WY, Lee WM, Bonanomi M, Silvestrini B. Regulation of blood-testis barrier dynamics by desmosome, gap junction, hemidesmosome and polarity proteins: An unexpected turn of events. Spermatogenesis 2011; 1(2): 105-15.
  8. Chung NP, Cheng CY. Is cadmium chloride-induced inter-Sertoli tight junction permeability barrier disruption a suitable in vitro model to study the events of junction disassembly during spermato- genesis in the rat testis? Endocrinology 2001; 142 (5): 1878-88.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Veteriner Histoloji ve Embriyolojisi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

1 Ağustos 2023

Gönderilme Tarihi

23 Aralık 2022

Kabul Tarihi

14 Mart 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 20 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Fidan, B., & Liman, N. (2023). Memeli Testisinde Kan-Testis Bariyeri’nin Bileşenleri ve Üreme ile İlişkileri. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 20(2), 141-151. https://doi.org/10.32707/ercivet.1332031
AMA
1.Fidan B, Liman N. Memeli Testisinde Kan-Testis Bariyeri’nin Bileşenleri ve Üreme ile İlişkileri. Erciyes Üniv Vet Fak Derg. 2023;20(2):141-151. doi:10.32707/ercivet.1332031
Chicago
Fidan, Betül, ve Narin Liman. 2023. “Memeli Testisinde Kan-Testis Bariyeri’nin Bileşenleri ve Üreme ile İlişkileri”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 20 (2): 141-51. https://doi.org/10.32707/ercivet.1332031.
EndNote
Fidan B, Liman N (01 Ağustos 2023) Memeli Testisinde Kan-Testis Bariyeri’nin Bileşenleri ve Üreme ile İlişkileri. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 20 2 141–151.
IEEE
[1]B. Fidan ve N. Liman, “Memeli Testisinde Kan-Testis Bariyeri’nin Bileşenleri ve Üreme ile İlişkileri”, Erciyes Üniv Vet Fak Derg, c. 20, sy 2, ss. 141–151, Ağu. 2023, doi: 10.32707/ercivet.1332031.
ISNAD
Fidan, Betül - Liman, Narin. “Memeli Testisinde Kan-Testis Bariyeri’nin Bileşenleri ve Üreme ile İlişkileri”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 20/2 (01 Ağustos 2023): 141-151. https://doi.org/10.32707/ercivet.1332031.
JAMA
1.Fidan B, Liman N. Memeli Testisinde Kan-Testis Bariyeri’nin Bileşenleri ve Üreme ile İlişkileri. Erciyes Üniv Vet Fak Derg. 2023;20:141–151.
MLA
Fidan, Betül, ve Narin Liman. “Memeli Testisinde Kan-Testis Bariyeri’nin Bileşenleri ve Üreme ile İlişkileri”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, c. 20, sy 2, Ağustos 2023, ss. 141-5, doi:10.32707/ercivet.1332031.
Vancouver
1.Betül Fidan, Narin Liman. Memeli Testisinde Kan-Testis Bariyeri’nin Bileşenleri ve Üreme ile İlişkileri. Erciyes Üniv Vet Fak Derg. 01 Ağustos 2023;20(2):141-5. doi:10.32707/ercivet.1332031