Türkiye’nin İstanbul ve Kocaeli İllerinde Manda Yetiştiriciliği İşletmelerinin Sosyo-Ekonomik Yapıları

Öz

Bu çalışma, Türkiye’nin İstanbul ve Kocaeli illerindeki manda yetiştiriciliği işletmelerinin sosyo-ekonomik yapılarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma verileri toplam 126 işletmeden yüz yüze anket yoluyla elde edilmiştir. Örnek-lem büyüklüğü, Basit Rasgele Örneklem Seçimi Metod’una göre belirlenmiştir. İşletmeler sahip oldukları hayvan varlığı-na göre 5-20 baş (küçük), 21-50 baş (orta) ve ≥51 baş (büyük) işletmeler şeklinde gruplandırılmıştır. İşletmelerin 2021 yılına ait verileri tanımlayıcı istatistikler şeklinde sunulmuştur. Elde edilen bulgularda, işletme sahiplerinin büyük oranda (%90.5) erkek olduğu ve %61.9’unun ilkokul düzeyinde eğitim aldığı belirlenmiştir. Üreticilerin yarıdan fazlasının (%51.6) manda yetiştiriciliğine ek olarak başka faaliyetlerden de gelir elde ettiği ve %42.9’unun aylık gelirinin ≤10000 TL (≤1124.85 USD) olduğu saptanmıştır. Üreticilerin kredi kullanma oranı %43.7 olarak belirlenmiştir. Üreticilerin çok dü-şük oranının (%14.3) manda yetiştiriciliğiyle ilgili mesleki eğitim aldığı görülmüştür. Üreticilerin ortalama yaşının ve deneyim süresinin sırasıyla 52.48±12.63 ve 32.88±16.37 yıl olduğu saptanmıştır. Manda yetiştiriciliğinden sağlanan gelirin yıllık gelir içerisindeki payının %72.58 ve işletme büyüklüğünün ortalama 55.47±100.11 dekar olduğu tespit edil-miştir. İşletmelerde ortalama olarak sağılan manda sayısı 25.93±33.37 baş, süt üretimi 4.91±0.67 lt/gün, laktasyon süresi 230.16±29.09 gün ve süt verimi 1159.97±155.16 lt/laktasyon olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, üreticilerin man-dacılık gelirlerinin, kooperatife üyelik oranlarının düşük ve eğitim durumlarının yetersiz olduğu belirlenmiştir. Üreticilerin daha fazla eğitim almaları ve örgütlenme oranlarını artırmaları üretimin sürdürülebilirliği açısından büyük katkı sağlaya-caktır.

Anahtar Kelimeler

• Demografik özellikler
• manda işletmeleri
• manda yetiştiriciliği
• sosyo-ekonomik yapı

Socio-Economic Structures of Buffalo Breeding Enterprises in İstanbul and Kocaeli Provinces, Türkiye

Öz

This study was carried out to examine the socio-economic structures of buffalo breeding in the provinces of İstanbul and Kocaeli, Türkiye. Research data were obtained from 126 farmers through surveys. Sample estimates were made according to the Simple Random Sample Selection Method. The enterprises were grouped as 5-20 head (small), 21-50 head (medium) and ≥51 head (large) enterprises according to the buffalo assets they owned. The data of the enterprises for 2021 were presented in the form of descriptive statistics. The majority of the farmers (90.5%) were male and 61.9% of them had primary school education. It was determined that more than half of the farmers (51.6%) earn from additional activities, and 42.9% of them have a monthly income of ≤10.000 TL (≤1.124,85 USD). The credit utilization rate of the breeders was determined as 43.7%. It was observed that a very low percentage of the farmers (14.3%) received training on buffalo breeding. The average age and experience period of the farmers were 52.48±12.63 and 32.88±16.37 years, respectively. It was reported that the share of income from buffalo breeding in annual income is 72.58% and the average farm size is 55.47±100.11 decare. The average number of dairy buffaloes in the farms was 25.93±33.37 heads, milk production was 4.91±0.67 lt/day, lactation period was 230.16±29.09 days, and milk yield was 1159.97 lt/lactation. As a result, farmers mandate incomes, cooperative membership rates were low and educational status were inadequate. The farmers getting more training and increasing their organization rate will make a great contribution to the sustainability of production.

Anahtar Kelimeler

• Buffalo breeding
• buffalo enterprises
• demographic features
• socio-economic structure

Kaynakça

1. Altın O. Türkiye’de manda yetiştiriciliği işletmelerinin yapısal ve ekonomik analizi, Doktora tezi, Ankara Üniv Sağ Bil Ens, Ankara 2021; s. 40-107.
2. Avcı H. İstanbul ili Avrupa yakasındaki manda işlet-melerinin yapısal ve mekansal özelliklerinin belir-lenmesi üzerine bir çalışma, Yüksek lisans tezi, Namık Kemal Üniv Fen Bil Ens, İstanbul 2015; s. 25.
3. Çiftçi S, Yılmaz A. Bitlis ili Anadolu mandası yetiştiri-cilerinin manda besleme ve ürünlerinden faydalan-ma ve pazarlama olanaklarına yönelik görüşleri. KSÜ Tarım ve Doğa Derg 2020; 23(1): 271-80.
4. Ermetin O. Husbandry and sustainability of water buffaloes in Turkey. TURJAF 2017; 5(12): 1673-82.
5. Günlü A, Çiçek H, Tandoğan M. Socio-economic analysis of dairy buffalo enterprises in Afyonkarahi-sar province in Turkey. JAEFS 2010; 8(3):689-91.
6. Indrayani I, Rias MI, Fauziah S. Determinants of income in smallholder buffalo farms in Sijunjung, West Sumatra. IOP Conference Series: ESS 2023; 1182: 012025.
7. Islam MS, Nahar TN, Begum J, Deb G, Khatun M, Afsana M. Economic evaluation of buffalo production in selected regions of Bangladesh. J Stock Forex Trad 2017; 6(1): 1000177.
8. Işık M. Muş ilinde manda yetiştiriciliği faaliyetinin eko-nomik analizi, Yüksek lisans tezi, Süleyman Demi-rel Üniv Fen Bil Ens, Isparta 2015; s. 45-69.

9. Kabir MD, Monir M, Islam M, Alam MD, Dadok F. Existing buffalo husbandry practices at household farming level in selected coastal regions of Bangla-desh. Asian J Med Biol Res 2020; 6: 255-64.
10. Kaygısız F, Evren A, Koçak Ö, Aksel M. Tan T. İstan-bul’un Çatalca ilçesindeki mandacılık işletmelerinin etkinlik analizi. Ankara Üniv Vet Fak Derg 2018; 65(3): 291-6.
11. Koyuncu M, Çetin İ, Sargın HG, Çetin E. Bursa İli Mustafakemalpaşa ilçesi manda yetiştiriciliği “Karaoğlan Mahallesi Örneği". Hay Üret 2021; 62 (1): 25-34.
12. Özdemir G. Sivas ili manda işletmelerinde karma üretim durumunun ve yetiştirici eğitim gereksinimle-rinin belirlenmesi. Dicle Üniv Vet Fak Derg 2021; 14(2): 107-12.
13. Özger Ö. Iğdır ilinde manda yetiştiriciliği faaliyetinin ekonomik analizi, Yüksek lisans tezi, Iğdır Üniv Fen Bil Ens Iğdır 2018; s 34-70.
14. Özkan Z, Arslan S, Uçum İ, Canik F, Uzun B. Sam-sun ilinde manda yetiştiriciliği faaliyetine yer veren işletmelerin mevcut durum analizi. TEPGE Proje Sonuç Raporu, 2017. https://arastirma.tarimor man.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF; Accessed Date: 25.07.2023
15. Saner G, Engindeniz S, Adanacıoğlu H, Güler D, Şengül Z. Manda yetiştiriciliğinin ekonomik yönü üzerine bir analiz: Balıkesir ili örneği. Hay Üret 2022; 63(1): 35-46.
16. Siddiki MA, Amin MR, Kabir AKMA, Faruque MO, Khandaker ZH. Socio-economic status of buffalo farmers and the performances of buffaloes at Lal-pur Upozila of Natore district in Bangladesh. Bangladesh. J Anim Sci 2015; 44(3): 157-65.
17. Soysal YT, Tuna EK, Gürcan Mİ. İstanbul Silivri ilçesi Danamandıra köyünde manda yetiştiriciliği üzerine bir araştırma. JOTAF 2005; 2(1): 73-8.
18. Sümbüloğlu V, Sümbüloğlu K. Klinik ve Saha Araştır-malarında Örnekleme Yöntemleri ve Örneklem Büyüklüğü. Ankara: Hatiboğlu Yayınevi, 2005; s: 122.
19. Topuz B, Karabulut K, Külekçi M. Hayvancılık destek-lerinin süt mandası yetiştiren işletmelere etkisi: Iğdır ili örneği. Seventh International Conference on Agriculture, Animal Science and Rural Development (ISPEC VII). September, 18-19, 2021; Muş-Türkiye.
20. USK. Süt Raporu-2019. https://ulusalsutkonseyi. org.tr/kategori/raporlar/sut-konseyi-raporlari; Acces-sed Date: 03.05.2021.
21. Yılmaz S. Afyonkarahisar yöresi manda yetiştiriciliği: Küçükçobanlı Köyü örneği. Yüksek lisans tezi, Ad-nan Menderes Üniv Fen Bil Ens, Aydın 2013; 67-98.
22. Zicarelli L. Buffalo milk: its properties, dairy yield and mozzarella production. Vet Res Commun 2004; 28: 127-35.