Sağlıklı Şahinlerde (Buteo buteo) Dalak Boyutunun Bilgisayarlı Tomografik Değerlendirmesi: Ön Gözlemsel Aralıkların Belirlenmesi ve Şüpheli Bir Splenomegali Olgusunun Sunumu

Öz

Dalak, kuş türlerinde bağışıklık sistemiyle ilişkili başlıca organlardan biridir ve dalak boyutundaki değişiklikler sistemik patolojik durumlara eşlik edebilir. Ancak yırtıcı kuşlarda dalak boyutuna ilişkin görüntüleme temelli veriler, özellikle antemortem dönemde, sınırlı kalmaktadır. Bu çalışmanın amacı, klinik olarak sağlıklı şahinlerde (Buteo buteo) bilgisayarlı tomografi (BT) kullanılarak, transversal, dorsal ve sagittal olmak üzere üç anatomik düzlemde elde edilen doğrusal ölçümlere dayalı olarak dalak boyutu için ön gözlemsel aralıkları tanımlamaktır. Tanımlayıcı analize klinik olarak sağlıklı on erişkin şahin (n=10) dahil edilmiştir. Ek olarak, dalak boyutlarında belirgin artış gösteren bir şahin, örnek olgu olarak ayrıca değerlendirilmiş ve klinik olarak sağlıklı gruptan elde edilen gözlemsel aralıklarla tanımlayıcı olarak karşılaştırılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler ve parametrik olmayan yüzdelik dilim analizine dayanarak, ön gözlemsel aralıklar transversal düzlemde 7.4-14.1 mm, dorsal düzlemde 7.2-12.1 mm ve sagittal düzlemde 7.6-13.2 mm olarak belirlenmiştir. Örnek olgudan elde edilen dalak ölçümleri, uygulanan görüntüleme protokolü altında belirgin dalak büyümesini gösterecek şekilde tüm düzlemlerde bu aralıkları önemli ölçüde aşmıştır. Bu çalışma, şahinde dalak boyutuna ilişkin BT temelli ön morfometrik veriler sunmaktadır. Sunulan değerler formal referans aralıkları yerine tanımlayıcı yönlendirici veriler olarak yorumlanmalı ve diğer klinik ve klinikopatolojik bulgularla birlikte değerlendirildiğinde klinik ve araştırma ortamlarında dalak morfolojisinin değerlendirilmesini destekleyebilir. 

Anahtar Kelimeler

• Bilgisayarlı Tomografi
• Buteo buteo
• dalak
• dalak morfometresi
• şahin
• yırtıcı kuşlar

Etik Beyan

The Istanbul University-Cerrahpaşa Local Ethics Committee for Animal Experiments determined that ethical approval was not required for this study (Decision No. 2024/40, dated 26 July 2024).

Computed Tomographic Assessment of Splenic Size in Healthy Common Buzzards (Buteo buteo): Establishment of Preliminary Observational Ranges and a Case Presentation of Suspected Splenomegaly

Öz

The spleen is one of the principal immune-associated organs in avian species, and changes in splenic size may accompany systemic pathological conditions. However, imaging-based data on splenic size in raptors, particularly during the antemortem period, remain limited. This study aimed to describe preliminary observational ranges for splenic size in clinically healthy common buzzards (Buteo buteo) using computed tomography (CT), based on linear measurements obtained in three anatomical planes: transversal, dorsal, and sagittal. Ten clinically healthy adult common buzzards (n = 10) were included in the descriptive analysis. In addition, one common buzzard showing markedly increased splenic dimensions was evaluated separately as an illustrative case and compared descriptively with the observational ranges derived from the clinically healthy group. Based on descriptive statistics and non-parametric percentile analysis, preliminary observational ranges were identified as 7.4-14.1 mm in the transversal plane, 7.2-12.1 mm in the dorsal plane, and 7.6-13.2 mm in the sagittal plane. Splenic measurements obtained from the illustrative case exceeded these ranges substantially in all planes, indicating marked splenic enlargement under the applied imaging protocol. This study provides preliminary CT-based morphometric data on splenic size in the common buzzard. The presented values should be interpreted as descriptive orientation data rather than formal reference intervals and may support the assessment of splenic morphology in clinical and research settings when interpreted alongside other clinical and clinicopathological findings. 

Anahtar Kelimeler

• Buteo buteo
• buzzard
• computed tomography
• raptors
• spleen
• splenic morphometry

Etik Beyan

The Istanbul University-Cerrahpaşa Local Ethics Committee for Animal Experiments determined that ethical approval was not required for this study (Decision No. 2024/40, dated 26 July 2024).

Kaynakça

1. Günay E, Gündemir O, Altındağ Y, Kurt T, Duro S, Turek B, Szara T. Radiographic evaluation of cardiac size in the white stork (Ciconia ciconia). Med Weter 2022; 78(7): 351-4.
2. John JL. The avian spleen: a neglected organ. Q Rev Biol 1994; 69(3): 327-51.
3. Konicek C, Pees M, Gumpenberger M. Erkrankungen des Reproduktionstrakts bei Hobbyhühnern (Gallus gallus domesticus) – bildgebende Diagnostik und Ausgang im Verlauf eines Jahrzehnts. Tierarztl Prax Ausg K: Kleintiere – Heimtiere 2020; 48(2): 99-110.
4. Krautwald-Junghanns ME, Kostka VM, Dörsch B. Comparative studies on the diagnostic value of conventional radiography and computed tomography in evaluating the heads of psittacine and raptorial birds. J Avian Med Surg 1998; 12(3): 149-57.
5. Krautwald-Junghanns ME, Schloemer J, Pees M. Iodine-based contrast media in avian medicine. J Exot Pet Med 2008; 17(3): 189-97.
6. Møller AP, Erritzøe J, Garamszegi LZ. Covariation between brain size and immunity in birds: implications for brain size evolution. J Evol Biol 2005; 18(1): 223-37.
7. Møller AP, Erritzøe J. Predation against birds with low immunocompetence. Oecologia 2000; 122(4): 500-4.
8. Mutlu Z, Karabağlı M, Altundağ Y, Olğun Erdikmen D, Aydın Kaya D, Özkan E, Günay E. Radiogrametric analysis of the metapodial bones in English setters. Kafkas Univ Vet Fak Derg 2023; 29(2): 117- 23.

9. Oláh I, Nagy N, Vervelde L. Structure of the Avian Lymphoid System. Kaspers B, Schat KD, Vervelde L. (eds.) In: Avian Immunology, Third Edition. Budapest: Elsevier, 2022; pp. 11-44.
10. Rossi F, Morandi F, Schwarz T. Liver, gallbladder and spleen. Schwarz T, Saunders J. (eds.) In: Veterinary Computed Tomography. Chichester: Wiley-Blackwell, 2013; pp. 297-315.
11. Smith KG, Hunt JL. On the use of spleen mass as a measure of avian immune system strength. Oecologia 2004; 138(1): 28-31.
12. Szara T, Gündemir O, Günay E, Gün G, Avanus K, Pazvant G. Sex determination in domestic rock pigeons (Columba livia) using radiographic morphometry. Acta Zool 2024; 105(1): 38-45.
13. Vali Y, Gumpenberger M, Konicek C, Bagheri S. Computed tomography of the spleen in chickens. Front Vet Sci 2023; 10: 1153582.