Yabani ve Evcil Hayvanların Neden Olduğu Cerrahi Problemlerin Değerlendirilmesi Üzerine Retrospektif Bir Çalışma

Bu retrospektif çalışmada 6 yıllık periyotta (2012-2018) Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Cerrahi Kliniğine getirilmiş olan hastalarda, yabani ve evcil hayvanların neden olduğu cerrahi problemlerin değerlendirilmesi amaçlandı. Bu süre içerisinde kliniklerimize getirilen 4239 hastanın 159’unda hayvan saldırıları sonucu oluşmuş cerrahi problem belirlendi. Olguların 75’i büyük ruminant, 67’si karnivor, 9’u at ve 8’i küçük ruminant idi. Olguların 68’i köpek ısırığı, 53’ü boynuz darbesi, 12’si yavrunun üzerine basma, 12’si kurt saldırısı, 5’i at ısırığı, 4’ü yılan sokması, 2’si çifte darbesi, 1’i aşıma bağlı travma, 1’i ayı ve 1’i sansar saldırısıydı. Hastalık tanısı konulduktan sonra probleme yönelik sağaltımları yapılan hayvanların 135’i iyileştirildi, 19’u kesime sevk edildi, 3’ünde ötenazi ve 2’sinde amputasyon gerçekleştirildi. Sonuç olarak hayvanlar, diğer hayvanların saldırılarından zarar görmekte, daha çok kendi türleri ve hemcinsleri tarafın-dan travmaya uğratılmaktadırlar. Özellikle çiftlik hayvanlarında rastlanan olguların önlenmesi için boynuz köreltmenin zamanında yapılması ve barınak şartlarının düzenlenmesi konusunda hayvan sahipleri bilinçlendirilmelidir. Sahipsiz hayvanlara barınak sağlanmalı, popülasyon kontrol altında tutulmalı, evcil ve yabani hayvanların yaşam alanları birbi-rinden ayrılmalıdır.