Nevşehir İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Yapısı ve Hayvan Besleme Uygulamaları Yönünden Değerlendirilmesi*

Öz

Bu araştırmanın amacı Nevşehir ili süt sığırcılığının genel durumu ve hayvan besleme alışkanlıklarını belirlemek-tir. Araştırma kapsamında Nevşehir ilinde süt sığırı yetiştiriciliği yapılan 105 işletme ziyaret edilerek anket çalışması yapılmıştır. Anket formunda işletmeye ve işletme sahibine ait genel bilgiler, buzağı büyütme ve besleme, düvelerin beslenmesi ve tohumlanması, sağmal ineklerin bakım, besleme, sağım, yemleme ve görülen hastalıklara yönelik soru-lar sorulmuştur. 105 işletmede toplam 9228 hayvan mevcuttur. Yetiştiricilerin %97’sinin ilkokul mezunu oldukları ve bunların %75’inin sigortalı oldukları belirlenmiştir. İşletmelerin %78.1’inde günde iki öğün yem verildiği ve verilen yem-lerin %97.1’inin sağım sonrası verildiği belirlenmiştir. Tüm işletmelerde doğan buzağılara kolostrum verildiği ancak verilme zamanlarının farklı olduğu görülmüştür. Düvelere, sağmal ineklere, kuru dönemdeki ineklere çoğu işletmelerin özel besleme yapmadığı belirlenmiştir. İşletmelerin %56.2’sinde yemlerin karışık verildiği (kaba yem + konsantre yem), yem miktarlarını ise ölçülmeden tecrübeye dayanarak verildiği belirlenmiştir. İşletmelerin çoğunda kaba yem üretimi yapıldığı belirlenmiştir. İşletmelerin %23.8’inde asidozis ve ketozis, %64.8’inde abomasum deplasmanı, %9.5’inde süt humması, %2.9’unda laminitis görüldüğü tespit edilmiştir. Sonuç olarak araştırma yapılan işletme sahiplerinin hayvan bakım ve besleme konusunda yeteri kadar bilgi sahibi olmadıkları, buzağı beslemede kolostrum ve süt içirme konusun-da dikkatli oldukları ancak kaba ve kesif yem verme hususuna dikkat etmedikleri için buzağı gelişiminde sıkıntılar oldu-ğu gözlenmiştir. İşletmede düve, gebe düve ve sağmal ineklerin beslenmesine dikkat edilmediği görülmüştür. Kaba yem üretimi bakımından da çoğunlukla dışa bağımlı oldukları anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Hayvan besleme uygulamaları
• Nevşehir
• süt sığırcılığı

Evaluation of Structure of Dairy Cattle Farms and Animal Nutritional Practices in Nevşehir Province

Öz

The purpose of this study was to determine the general condition and animal feeding habits of dairy cattle in Nevşehir. Within the scope of the research, 105 farms in Nevşehir, were visited and a survey was conducted. Gen-eral information about the farm and the owner, calf growing and feeding, feeding and insemination of heifers, care, feeding, milking, diseases of dairy cows was collected through questionnaires. There were 9228 animals in 105 farms. It has been determined that 97% of the breeders were primary school graduates and 75% of them were insured. It was determined that 78.1% of the farms were fed twice a day and 97.1% of the feeds were given after milking. It was ob-served that calves born in all farms were given colostrum, but their timing was different. It has been determined that most of the farms did not feed specially to heifers, dairy cows and dry cows. In 56.2% of the farms, it was determined that the feeds were given mixed and the feed amounts were given by the rule of thumb. It was determined that rough-age production was made in most of the farms. Acidosis and ketosis in 23.8% of businesses, abomasum displacement in 64.8%, milk fever in 9.5%, laminitis in 2.9%. As a result, it has been observed that there were problems in calf devel-opment since the owners of the researched research were not sufficiently knowledgeable about animal care and feed-ing, are careful about colostrum and milk drinking in calf feeding, but do not pay attention to giving rough and dense feed. Since heifers were fed without paying attention to the heifers, pregnant heifers and dairy cows, the yield was not achieved at the desired rates and the profitability was low. In terms of roughage production, it was understood that they were mostly dependent on the outside.

Anahtar Kelimeler

• Animal nutrition applications
• Nevşehir
• dairy cattle

Kaynakça

1. Akkuş Z. Konya ilindeki süt sığırcılığı işletmelerinin yapısal özellikleri, Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniv Fen Bil Ens, Konya 2009; s. 39.
2. Alpar R. Uygulamalı İstatistik ve Geçerlik-Güvenirlik; Altıncı Baskı. Detay Yayıncılık, 2010; s. 75-114.
3. Aşkan E, Dağdemir V. TRA1 düzey 2 bölgesinde destek ve teşvik alan süt sığırcılığı işletmelerinde süt üretim maliyeti ve karlılık durumu. TEAD 2016; 2(1): 1-12.
4. Bakır G, Han F, Yalova ilindeki süt sığırcılığı işletme-lerinin yapısal özelliklerini etkileyen faktörler: yemve besleme alışkanlıkları. Türk Tarımsal Araş Derg 2014; 1: 55-62.
5. Bayındır A. Van ilinde büyükbaş hayvan işletmelerin-de bakım besleme yöntemlerinin belirlenmesi ve çiftçilerin hayvan besleme hakkındaki bilgi düzey-lerinin tespit edilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Yüzün-cü Yıl Üniv Fen Bil Ens, Van 2008; s. 91.
6. Bintaş H. Trakya Bölgesindeki süt sığırcılığı işletme-lerinin yapısal ve ekonomik sorunları, Yüksek Li-sans Tezi, Namık Kemal Üniv Fen Bil Ens, Tekir-dağ 2011; s. 61.
7. Demir P, Işık Adıgüze S, Sarı M, Ayvazoğlu C. Kars Merkez ilçedeki süt sığırcılık işletmelerinin genel yapısı ve ekonomik boyutu. FÜ Sağ Bil Vet Derg 2014; 28 (1): 9-13.
8. Denli M, Demirel R. Diyarbakır ili sığır yetiştiriciliği işletmelerindeki yem kullanımı ve beslenme uygu-lamaları. YYÜ Tar Bil Derg 2016; 26(4): 495-9.

9. Denli M, Tutkun M. Sessiz A. Diyarbakır ili süt sığırcı-lığı işletmelerindeki besleme uygulamaları. Hay Üretim Derg 2014; 55(2): 22-6.
10. Elmaz Ö, Burdur İli süt sığırcılığı ve özellikleri, Yük-sek Lisans Tezi, Mehmet Akif Ersoy Üniv Sağ Bil Ens, Burdur 2010; s. 106.
11. Gültekin C. Trakya Bölgesinde büyükbaş hayvancılık işletmelerinin üretim-pazarlama sorunları ve çö-züm önerileri, Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniv Sos Bil Ens, Edirne 2014; s. 119.
12. Hayvancılık Sektör Raporu. Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) 2019. https://www.tigem.gov.tr; Erişim Tarihi:10.01.2020.
13. Köse K. Uşak İli Damızlık Sığır Yetiştiriciler Birliğine kayıtlı işletmelerin genel yapısı, Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniv Fen Bil Ens, Tekirdağ 2006; s. 70.
14. Köseman A, Şeker İ. Malatya ilinde sığırcılık işletme-lerinin mevcut durumu: I. yapısal özellikler. FÜ Sağ Bil Vet Derg 2016; 30(1): 5-12.
15. Mayda F. İzmir ilinde süt sığırcılığı yapan işletmelerin ekonomik analizi ve sütün pazar arzı, Yüksek Li-sans Tezi, Sütçü İmam Üniv Fen Bil Ens, Kahra-manmaraş 2016; s. 95.
16. Nevşehir İli Genel Arazi Varlığı 2019. https://nevşehir.tarimorman.gov.tr/Belgeler/İstatistikler; Erişim Tarihi: 10.10.2019.
17. Oğuz FK, Oğuz MN, Sipahi C. Burdur ili süt sığırcılık işletmelerinde hayvan besleme ve beslenme has-talıklarına ilişkin yapısal durum. Vet Hekim Der Derg 2013; 84(2): 7-19.
18. Oğuz MN, Karakaş Oğuz F, Sipahi C. Burdur’da süt üretiminde maliyet durum tespiti ve eğitim faaliyeti 2. kısım: Barınak ve yem kullanımına ilişkin özellik-ler. Vet Hek Der Derg 2013; 84(1): 1-8.
19. Önal AR, Özder M. Edirne İli Damızlık Sığır Yetiştiri-cileri Birliğine üye işletmelerin yapısal özellikleri. Tekirdağ Zir Fak Derg 2008; 5(2): 197-203.
20. Özkan U, Şahin Demirbağ N. Türkiye’de kaliteli kaba yem kaynaklarını mevcut durumu. Türk Bil Der Derg 2016; 9(1): 23-7.
21. Prinççi E, Adana ili Pozantı ilçesi süt sığırcılığı işlet-melerinin genel yapısı, sorunları ve çözüm önerile-ri, Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniv Fen Bil Ens, Adana 2015; s. 97.
22. Şahin A, Ulutaş Z, Yıldırım A. Şirin E, Aksoy Y. Türki-ye hayvancılığı. GOÜ Zir Fak Derg 2011; 28(2): 159-69.
23. Şeker İ, Tasalı H, Güler H. Muş ilinde sığır yetiştiricili-ği yapılan işletmelerin yapısal özellikleri FÜ Sağ Bil Vet Derg 2012; 26(1): 9-16.
24. Tugay A, Bakır G. Giresun yöresindeki sığırcılık işlet-melerinde kullanılan yem çeşitleri ve hayvan bes-leme alışkanlıkları. Atatürk Üniv Zir Fak Derg 2008; 39(2): 231-9.
25. Tümer E, Kumbasaroğlu H. Tokat ili Turhal ilçesinde hayvan sigortası yaptıran ve yaptırmayan işletme-lerde inek sütü maliyetlerinin hesaplanması. Ata-türk Üniv Zir Fak Derg 2008; 39(2): 187-94.
26. Ulusal Süt Konseyi Raporu (USK) 2016. https://www.ulusalsutkonseyi.org.tr; Erişim Tarihi: 07.08.2019.
27. Ünalan A, Serbester U, Çınar M, Ceyhan A, Akyol E, Şekeroğlu A, Erdem T, Yılmaz S. Niğde ili süt sı-ğırcılığı işletmelerinin mevcut durumu, başlıca sorunları ve çözüm önerileri. Türk Tar Gıda Bil Tekn Derg 2013; 1(2): 67-72.
28. Yaylak E, Yavuz M, Yener C. Balıkesir ili Gönen ilçe-sinde süt sığırı yetiştiriciliği. İç Anadolu Bölgesi İkinci Tarım ve Gıda Kongresi. Nisan, 28-30, 2015; Nevşehir-Türkiye.