Jersey Irkı İneklerde Bazı Çevre Faktörleri ve İklim Koşullarının Döl ve Süt Verimi Özellikleri Üzerine Etkisi*

Öz

Bu araştırma, Jersey ırkı ineklerin üretim ve üreme özellikleri üzerine bazı çevresel faktörlerin etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın veri setini, Amasya Gökhöyük Tarım işletmesinde yetiştirilen Jersey ırkı ineklerin 2014-2016 yılları arasındaki döl verimi, laktasyon kayıtları ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden temin edilen iklim verileri kullanılarak hesaplanan sıcaklık-nem indeksi (SNİ) değerleri oluşturmuştur. İncelenen çevre faktörlerinden bu-zağılama yaşı; 2-3, 4-5 ve 6+, buzağılama mevsimi; kış, ilkbahar, yaz ve sonbahar sıcaklık nem indeksi; <70, 70-72 ve 72<, laktasyon sayısı; 1, 2, 3 ve 4+ olarak gruplandırılmıştır. Araştırmada, buzağılama yaşı ve laktasyon sayısındaki artışın servis periyodunu uzattığı, gebelik başına tohumlama sayısı (GBTS) ve 305 günlük süt verimini arttırdığı tespit edilmiştir. Sıcaklık-nem indeksi ortalamasındaki artışın ise servis periyodunu kısalttığı, GBTS’yi ise artırdığı tespit edil-miştir. 305 günlük süt veriminin sıcaklık-nem indeksi ortalamasındaki mevsimsel artışa bağlı olarak ilkbahar ve yaz aylarında azalma eğiliminde olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; Jersey ırkı ineklerde buzağılama yaşı, laktasyon sayısı ve sıcaklık nem indeksi gibi çevresel faktörlerin servis periyodu, GBTS ve buzağılama aralığı üzerine etkisi ista-tistiksel olarak önemsiz iken, laktasyon sayısı ve buzağılama mevsiminin 305 günlük süt verimi üzerine etkisi istatistik-sel olarak önemli (P<0.001) bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Döl verimi
• Jersey
• sıcaklık nem indeksi
• süt verimi

Effect of Some Environmental and Climatic Conditions on Reproduction and Milk Yield Traits in Jersey Cows

Öz

This research was performed in order to determine effects of some environmental factors on productive and reproductive traits in the Jersey cows. Data set of this research consisted of lactation and reproduction records of Jersey cows raised at Amasya Gökhöyük State Farm between 2014 and 2016 and climatic data, used to calculated temperature humidity index, obtained from General Directorate of Meteorology. Environmental factors were divided to be calving age; 2-3, 4-5 and 6+, calving season; winter, spring, summer and fall, THI; <70, 70-72 and 72<, lactation number; 1, 2, 3, 4+. In this study it was determined that the increase in calving age and lactation number prolonged the days open, as well as increasing the number of insemination per pregnancy and 305 days milk yield. Increasing tem-perature humidity index shortened days open but it increased the number of insemination per pregnancy. The 305 days milk yield tend to decrease in spring and summer depending on seasonal increase in temperature humidity index. In conclusion, In Jersey, the effect of environmental factors such as calving age, lactation number and temperature hu-midity index on days open, the number of insemination per pregnancy, and calving interval was insignificant while lac-tation number and calving season on 305 days milk yield was significant (P<0.001).

Anahtar Kelimeler

• Jersey
• milk yield
• reproduction
• temperature-humidity index

Kaynakça

1. Akçapınar H, Özbeyaz C. Hayvan Yetiştiriciliği Temel Bilgileri. İkinci Baskı. Ankara: Kariyer Matbaacılık Ltd Şti, 1999; s:73-87.
2. Alpan O, Arpacık R. Sığır Yetiştiriciliği. İkinci Baskı. Ankara: Şahin Matbaası, 1998; s: 31-217.
3. Anonim. SPSS21 Statistical Package in Social Scien-ces for Windows. Statistical Innovations. Inc., Chicago, USA, 2015.
4. Berry IL, Shanklin MD, Johnson HD. Dairy shelter design based on milk production decline as affected by temperature and humidity. Trans Am Soc Agric Eng 1964; 7: 329-31.
5. Bryant JR, Lopez-Villalobos, Pryce JE, Holmes CW, Johnson DL. Quantifying the effect of thermal environment on production traits in three breeds of dairy cattle in New Zealand. NZJ Agric Res 2007; 50(3): 327-38.
6. Davis MS, Mader T, Holt SM, Parkhurst AM. Strate-gies to reduce feedlot cattle heat stress: Effect of tympanic temperature. J Anim Sci 2003; 81: 649-61.
7. Freitas M, Misztal I, Bohmanova J, Torres R. Regional differences in heat stres in US Holste-ins.Proceedings of The Eight World Congress on Genetics Applied to Livestock Production. Au-gust,13- 26, 2006; Belo Horizonte-Brazil.
8. Garcia-Peniche TB, Cassell BG, Pearson RE, Misztal I. Comparisons of Holstein with Brown Swiss and Jersey cows on the same farm forage at first cal-ving and first calving interval. J Dairy Sci 2005; 88: 790-6.

9. Ghavi Hossein Zadeh N, Mohit A, Azad N. Effect of temperature humidity index on productive and reproductive performances of Iranian Holsten cows. Iran J Vet Res 2013; 14(2): 106-12.
10. Gürses M, Bayraktar M, Şimşek ÜG. Jersey ırkı sığır-ların süt ve döl verim özellikleri üzerine bazı çevre faktörlerinin etkileri. FÜ Sağlık Bil Vet Derg 2014; 28(3): 137-43.
11. Gwazdauskas FC, Lineweaver JA, Vinson WE. Rates of conception by artificial insemination of dairy cattle. J Dairy Sci 1981; 64: 358-62.
12. Hill DL, Wall E. Dairy cattle in a temperate climate: the effects of weather on milk yield and composi-tion depend on management. Animal 2015; 9: 138-49.
13. John PWM Statistical Design and Analysis of Experi-ments. New York: Macmillian, 1971; p: 5-14.
14. Kadzere CT, Murphy MR, Silanikove N, Maltz E. Heat stres in lactating dairy cows: a review, Livest Prod Sci 2002; 77: 59-91.
15. Keister ZO, Moss KD, Zhang HM, Teegerstrom T, Edlşng RA, Collier RJ, Ax RL. Physiologyical res-ponses in thermal stressed Jersey cows subjec-ted to different management strategies. J Dairy Sci 2002; 85: 3217-24.
16. NADIS (National Animal Disease Information Servi-ce). Managing heat stres in dairy cows. http://www.nadis.org.uk/bulletins/managing-heatstress-indairy-cows.aspx; Erişim Tarihi: 03.07.2017.
17. Nardone A, Ronchi B, Lacetera N, Bernabucci U. Climate effects on reproductive traits in livestock. Vet Res Commun 2006; 30: 75-81.
18. Purwanto BP, Abo Y, Sakamoto R, Furumoto F, Ya-mamoto S. Diurnal patterns of heat production andHR under thermoneutral conditions in Holstein Friesian cows differing in milk production. J Agric Sci (Camb) 1990; 114: 139-42.
19. Ravagnolo O, Misztal I, Hoogenboom G. Genetic component of heat stres in dairy cattle, develop-ment of heat index function. J Dairy Sci 2000; 83: 2120-5.
20. Soydan E, Kuran M. The effect of calving season on productive performance of Jersey cows. Mljekarstvo 2017; 67(4): 297-304.
21. Şahin A. Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü’ne bağlı işletmelerde yetiştirilen farklı sığır ırklarının süt ve döl verimi özelliklerine ait genotipik ve fenotipik parametre tahmini, Doktora tezi, Gazi Osman Paşa Üniv Fen Bil Ens, Tokat 2009.
22. Teke B, Akdağ F. Karaköy Tarım İşletmesinde yetişti-rilen Jersey ineklerde bazı çevre faktörleri ve ku-rudönem uzunluğunun süt verimine etkisi. Lala-han Hay Araş Enst Derg 2010; 50: 65-72.
23. Teke B, Akdağ F. The effect of heat stress on some reproductive traits in Jersey cows under semihu-mid conditions in Turkey. Bulgarian J Agric Sci 2012; 18(4): 506-10.
24. Thom EC. Cooling degress: day air-conditioning, heating and ventilating. Trans Am Soc Heat 1958; 55: 65-9.
25. Ünalan A, Çankaya S. Genetic parameters and corre-lations for lactation milk yields according to lacta-tion numbers in Jersey cows. Kafkas Üniv Vet Fak Derg 2010; 16: 995-1000.
26. Yaslıoğlu E, İlhan H. Güney Marmara süt sığırı yetiş-tiriciliğinin ısı stresi yönünden değerlendirilmesi. JOTAF2016; 13: 12-9.