Araştırma Makalesi

İyonize Radyasyonun Karaciğer ve Böbrek Dokusu Üzerine Etkisi

Cilt: 18 Sayı: 1 1 Nisan 2021
  • Münevver Baran
  • Gözde Özge Önder
  • Özge Göktepe
  • Esra Balcıoğlu
  • Oğuz Galip Yıldız
  • Arzu Yay
PDF İndir
EN TR

İyonize Radyasyonun Karaciğer ve Böbrek Dokusu Üzerine Etkisi

Öz

Kanser tedavisinde kullanılan radyasyon uygulamalarının önemli komplikasyonları arasında radyasyona bağlı karaciğer ve böbrek toksisitesi bulunur. Doku ve/veya organlarda şekillenen radyasyon hasarı, alınan radyasyon dozu-na bağlıdır. Bu çalışma ile farklı dozlarda verilen iyonize radyasyonun (IR) sıçan karaciğer ve böbrek dokusu üzerine olası toksik etkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışmada, 40 adet dişi Wistar albino cinsi sıçan rastgele 4 gruba ayrıldı. Gruplar; kontrol grubu, 1Gy radyasyon grubu, 5Gy radyasyon grubu ve 10Gy radyasyon grubu şeklinde belir-lendi. Radyasyon uygulamaları gama ışını kullanılarak tek doz total vücut ışınlaması şeklinde yapıldı. Gruplara ait kara-ciğer ve böbrek dokuları Hematoksilen-Eozin (H&E), Masson trikrom ve Periyodik asit Schiff (PAS) boyama ile histopa-tolojik olarak değerlendirildi. Ayrıca, kaspaz-3 immünboyama ile apopitotik hücre sayısı belirlendi. IR uygulanan karaci-ğer dokuları histolojik olarak incelendiğinde, radyasyon uygulanan karaciğer dokularında başta vasküler ve interstisyel hemoraji alanları olmak üzere çeşitli hücresel hasarlar gözlenmiş olup hasar dereceleri radyasyon dozu ile doğru oran-tılıydı. Kontrol grubu ile kıyaslandığında en belirgin fibrozisin 10 Gy radyasyon uygulanan grupta olduğu gözlendi. Ayrı-ca, 5 Gy ve 10 Gy gruplarında hepatositlerin glikojen içeriğinde tükenme olduğu görüldü. Uygulanan IR, böbrek tübülle-rinde ve interstisyel dokuda değişikliklere ve hücresel hasara neden oldu. Özellikle 5 Gy ve 10 Gy IR uygulanan grup-larda kollajen liflerin miktarının arttığı ve proksimal tübül epitel hücrelerinde belirgin mikrovillus kaybı ile epitel bazal membranlarında kalınlaşma olduğu görüldü. Kaspaz-3 + hücre sayısı IR’nin hem karaciğer hem de böbrek dokuları üzerinde apopitozu arttırıcı etkiye sahip olduğunu gösterdi. Sonuç olarak, çalışma bulguları karaciğer ve böbrekte olu-şan doku hasarının ve apopitotik hücre sayısının IR’da uygulanan doza bağlı olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Benson R, Madan R, Kilambi R, Chander S. Radia-tion induced liver disease: A clinical update. J Egypt Natl Canc Inst 2016; 28(1): 7-11.
  2. Caloglu M, Yurut-Caloglu V, Durmus-Altun G, Oz-Puyan F, Ustun F, Cosar-Alas R, Saynak M, Par-lar S, Turan FN, Uzal C. Histopathological and scintigraphic comparisons of the protective effects of L-carnitine and amifostine against radiation-induced late renal toxicity in rats. Clin Exp Pharmacol Physiol 2009; 36(5-6): 523-30.
  3. Cheema AK, Mehta KY, Rajagopal MU, Wise SY, Fatanmi OO, Singh VK. Metabolomic studies of tissue injury in nonhuman primates exposed to gamma-radiation. Int J Mol Sci 2019; 20(13): 3360.
  4. Cohen EP, Robbins ME. Radiation nephropathy. Semin Nephrol 2003; 23(5): 486-99.
  5. Duport P, Jiang H, Shilnikova NS, Krewski D, Zielins-ki JM. Database of radiogenic cancer in experi-mental animals exposed to low doses of ionizing radiation. J Toxicol Environ Health B Crit Rev 2012; 15(3): 186-209.
  6. Fuchs-Tarlovsky V. Role of antioxidants in cancer therapy. Nutri2013;29(1); 15-21.
  7. Han N-K, Jung MG, Jeong YJ, Son Y, Han SC, Park S, Lim Y-B, Lee Y-J, Kim S-H, Park SC, Lee H-J. Plasma fibrinogen-like 1 as a potential biomarker for radiation-ınduced liver ınjury. Cells 2019; 8(9): 1042.
  8. Hwang JM, Chan DC, Chang TM, Tsao TY, Tsou SS, Lu RH, Tsai LM. Effects of oral arginine and gluta-mine on radiation-induced injury in the rat. J Surg Res 2003; 109(2): 149-54.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gözde Özge Önder Bu kişi benim
Türkiye

Özge Göktepe Bu kişi benim
Türkiye

Esra Balcıoğlu Bu kişi benim
Türkiye

Oğuz Galip Yıldız Bu kişi benim
Türkiye

Arzu Yay Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Nisan 2021

Gönderilme Tarihi

16 Temmuz 2020

Kabul Tarihi

2 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 18 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Baran, M., Önder, G. Ö., Göktepe, Ö., Balcıoğlu, E., Yıldız, O. G., & Yay, A. (2021). İyonize Radyasyonun Karaciğer ve Böbrek Dokusu Üzerine Etkisi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 18(1), 11-18. https://doi.org/10.32707/ercivet.873018
AMA
1.Baran M, Önder GÖ, Göktepe Ö, Balcıoğlu E, Yıldız OG, Yay A. İyonize Radyasyonun Karaciğer ve Böbrek Dokusu Üzerine Etkisi. Erciyes Üniv Vet Fak Derg. 2021;18(1):11-18. doi:10.32707/ercivet.873018
Chicago
Baran, Münevver, Gözde Özge Önder, Özge Göktepe, Esra Balcıoğlu, Oğuz Galip Yıldız, ve Arzu Yay. 2021. “İyonize Radyasyonun Karaciğer ve Böbrek Dokusu Üzerine Etkisi”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 18 (1): 11-18. https://doi.org/10.32707/ercivet.873018.
EndNote
Baran M, Önder GÖ, Göktepe Ö, Balcıoğlu E, Yıldız OG, Yay A (01 Nisan 2021) İyonize Radyasyonun Karaciğer ve Böbrek Dokusu Üzerine Etkisi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 18 1 11–18.
IEEE
[1]M. Baran, G. Ö. Önder, Ö. Göktepe, E. Balcıoğlu, O. G. Yıldız, ve A. Yay, “İyonize Radyasyonun Karaciğer ve Böbrek Dokusu Üzerine Etkisi”, Erciyes Üniv Vet Fak Derg, c. 18, sy 1, ss. 11–18, Nis. 2021, doi: 10.32707/ercivet.873018.
ISNAD
Baran, Münevver - Önder, Gözde Özge - Göktepe, Özge - Balcıoğlu, Esra - Yıldız, Oğuz Galip - Yay, Arzu. “İyonize Radyasyonun Karaciğer ve Böbrek Dokusu Üzerine Etkisi”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 18/1 (01 Nisan 2021): 11-18. https://doi.org/10.32707/ercivet.873018.
JAMA
1.Baran M, Önder GÖ, Göktepe Ö, Balcıoğlu E, Yıldız OG, Yay A. İyonize Radyasyonun Karaciğer ve Böbrek Dokusu Üzerine Etkisi. Erciyes Üniv Vet Fak Derg. 2021;18:11–18.
MLA
Baran, Münevver, vd. “İyonize Radyasyonun Karaciğer ve Böbrek Dokusu Üzerine Etkisi”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, c. 18, sy 1, Nisan 2021, ss. 11-18, doi:10.32707/ercivet.873018.
Vancouver
1.Münevver Baran, Gözde Özge Önder, Özge Göktepe, Esra Balcıoğlu, Oğuz Galip Yıldız, Arzu Yay. İyonize Radyasyonun Karaciğer ve Böbrek Dokusu Üzerine Etkisi. Erciyes Üniv Vet Fak Derg. 01 Nisan 2021;18(1):11-8. doi:10.32707/ercivet.873018

Cited By