İnsansız Hava Araçları (İHA’lar) büyük ölçekli Nesnelerin İnterneti (IoT) ağlarında veri toplama amacıyla büyük ilgi görmektedir. Ancak, enerji kısıtları altında Bilgi Yaşı’nı (AoI) en aza indirme hesaplama açısından zor bir problemdir. Klonal Seçim Algoritması (CSA) gibi meta-sezgisel algoritmalar seyrek IoT ağları için optimale yakın çözümler sağlamalarına rağmen ağdaki IoT düğümlerinin sayısı arttıkça ölçeklenebilirlikleri hızla azalmaktadır. Bu sınırlamayı aşmak için bu makale, UAV destekli IoT ağlarında ölçeklenebilir AoI minimizasyonu için kümeleme tabanlı bir yöntem önermektedir. Önerilen yaklaşımda, IoT düğümleri, Silhouette Skor yöntemiyle belirlenen optimal küme boyutu kullanılarak K-means kümeleme yöntemiyle kümelere ayrılmaktadır. Her küme, CSA kullanılarak bağımsız bir şekilde çözülmekte ve sonuçlar birleştirilerek küresel bir çözüm oluşturulmaktadır. Bu yaklaşım çözüm kalitesini korurken hesaplama karmaşıklığını önemli ölçüde azaltmaktadır. Ayrıca, birden fazla kümenin aynı anda optimize edilmesi için paralel işlem kullanılmaktadır. Simülasyon sonuçları, önerilen kümeleme tabanlı yaklaşımın, ortalama AoI ve enerji verimliliğini korurken, temel CSA’ya kıyasla hesaplama süresini %90,54 oranında azalttığını göstermektedir. Böylece bu yöntem, yüzlerce düğüm içeren büyük ölçekli UAV destekli IoT ağlarında AoI farkındalıklı veri toplamayı mümkün kılmaktadır.
Bilgi Yaşı İnsansız Hava Aracı Nesnelerin İnterneti Kümeleme Klonal Seçim Algoritması Meta-sezgisel Algoritmalar
TÜBİTAK 3501 (124E544)
Unmanned Aerial Vehicles (UAVs) have attracted attention for collecting data in large-scale Internet of Things (IoT) networks. However, the Age of Information (AoI) minimization under energy constraints remains a computationally challenging problem. Although metaheuristic algorithms such as the Clonal Selection Algorithm (CSA) provide near-optimal solutions for sparse IoT networks, their scalability rapidly decreases with increasing numbers of IoT nodes in the network. To overcome this limitation, this work proposes a cluster-based method for scalable AoI minimization in UAV-assisted IoT networks. In the proposed approach, IoT nodes are clustered by using K-means clustering with optimal cluster size determination via the Silhouette Score method. Each cluster is solved independently using the CSA, and the results are merged to construct a global solution. This approach significantly reduces computational complexity while preserving the quality of the solution. Furthermore, parallel processing is used to optimize multiple clusters simultaneously. The results illustrate that the proposed cluster-based approach reduces the computation time by 90.54% compared to the baseline CSA while maintaining a comparable average AoI and energy efficiency. The method thus enables AoI-aware data collection in large-scale UAV-assisted IoT networks with hundreds of nodes.
Age of Information Unmanned Aerial Vehicles Internet of Things Clustering Clonal Selection Algorithm Meta-heuristic Algorithms
TÜBİTAK 3501 (124E544)
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Ağ Oluşturma ve İletişim, Dağıtılmış Sistemler ve Algoritmalar, Eşzamanlı / Paralel Sistemler ve Teknolojiler, Siberfizik Sistemleri ve Nesnelerin İnterneti |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | TÜBİTAK 3501 (124E544) |
| Gönderilme Tarihi | 12 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 18 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| DOI | https://doi.org/10.65520/erciyesfen.1822011 |
| IZ | https://izlik.org/JA58JE36YU |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 41 Sayı: 3 |
✯ Etik kurul izni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
✯ Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda, izinle ilgili bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde, ayrıca makalenin ilk/son sayfalarından birinde; olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmelidir.
✯ Dergi web sayfasında, makalelerde Araştırma ve Yayın Etiğine uyulduğuna dair ifadeye yer verilmelidir.
✯ Dergi web sayfasında, hakem, yazar ve editör için ayrı başlıklar altında etik kurallarla ilgili bilgi verilmelidir.
✯ Dergide ve/veya web sayfasında, ulusal ve uluslararası standartlara atıf yaparak, dergide ve/veya web sayfasında etik ilkeler ayrı başlık altında belirtilmelidir. Örneğin; dergilere gönderilen bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics)’un Editör ve Yazarlar için Uluslararası Standartları dikkate alınmalıdır.
✯ Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine riayet edilmesi gerekmektedir.