Akademik Birimlerin Veri Zarflama Analizi ve Promethee Yöntemleri ile Performans Değerlendirmesi: Kocaeli Üniversitesi Örneği

Öz

Kaynakların etkin kullanımı karar verme birimleri için önemli bir performans göstergesidir. Etkinlik analizi sistem performansını değerlendirmede kullanılmaktadır. Bu çalışmada; etkinlik analizi yöntemlerinden biri olan veri zarflama analizi kullanılarak Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi bölümlerinin görece toplam, görece teknik ve son olarak ölçek etkinliklerinin analiz edilmesi ve potansiyel iyileştirme hedef değerlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bölümlerin tam performans sıralamaları için süper etkinlik modellerinden yararlanılmıştır. Ayrıca çalışmada performans değerlendirme için çok ölçütlü karar verme yöntemlerinden Promethee yöntemi kullanılmış,  performans ölçütlerine ait tercih fonksiyonları,  ölçüt ağırlıkları ve parametre değerleri tanımlanarak bölümlerin performans sıralamaları elde edilmiştir. Yapısal açıdan ve temel amaçlar bakımından birbirinden farklı yöntem/modellerle elde edilen performans sıralamaları arasında anlamlı ilişkilerin var olup olmadığı incelenmiş ve yöntem/modellerin birbirini destekler nitelikte olup olmama durumu irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Etkinlik Analizi,Performans Değerlendirme,Veri Zarflama Analizi(VZA),Promethee Yöntemi

Kaynakça

1. Göktolga, Z. G., & Artut, A. 2011. Sivas İlinde Liselerin Veri Zarflama İle Değerlendirilmesi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 12(2), 63-78.
2. Bülbül, S., Akhisar, İ., 2015. Türk Sigorta Şirketlerinin Etkinliğinin Veri Zarflama Analizi İle Araştırılması. VII. Ulusal Ekonometri Sempozyumu, İstanbul.
3. Özden, H., 2008. Veri Zarflama Analizi İle Türkiye’deki Vakıf Üniversitelerinin Etkinliğinin Ölçülmesi. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 37(2), 167-185.
4. Kutlar, A.,& Babacan, A., 2008. Türkiye'deki Kamu Üniversitelerinde CCR Etkinliği-Ölçek Etkinliği Analizi: DEA Tekniği Uygulaması. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(1), 148-172.
5. Bakırcı F., Babacan A., 2010. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültelerinde Ekonomik Etkinlik. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 24(2), 215-234.
6. Balkan, D., Arıkan M., 2010. Sivas İlindeki Ortaöğretim Kurumlarının Etkinliklerinin Öğrenci Başına Düşen Öğretmen ve Derslik Sayısı Bakımından Veri Zarflama Analizi İle Ölçülmesi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 11(2), 133-154.
7. Demir E., Durakoğlu M., 2013. Çorum İlindeki Liselerin 2012-2013 Eğitim Öğretim Sürecindeki Etkinliğinin Veri Zarflama Analizi İle Ölçülmesi. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(1), 19-42.
8. Uzgören E., Şahin G 2013. Dumlupınar Üniversitesi Meslek Yüksekokulları'nın Performanslarının Veri Zarflama Analizi Yöntemiyle Ölçümü. Uluslararası Yönetim ve İşletme Dergisi, 9(18), 91-110.

9. Özel G., 2014. Devlet Üniversitelerinin Etkinlik Analizi: Türkiye Örneği. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(3), 124-136.
10. Gülel F.E., 2014. Vakıf Üniversitelerinin 2011-2012 Eğitim Öğretim Yılı Etkinliklerinin Ölçülmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1(2), 13-21.
11. Gül, M., Çelik E., Güneri A.F., Gümüş A.T., 2012. Simülasyon ile Bütünleşik Çok Kriterli Karar Verme: Bir Hastane Acil Departmanı İçin Senaryo Seçimi Uygulaması. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, (22), 1-18.
12. Bağcı H., Rençber Ö.F., 2014. Kamu Bankaları ile Halka Açık Özel Bankaların Promethee Yöntemi ile Karlılıklarının Analizi . Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 39-47.
13. Murat S., Kazan H., Coşkun S., 2015. An Application for Measuring Performance Quality of Schools by Using the PROMETHEE Multi-Criteria Decision Making Method. Procedia – Socialand Behavioral Sciences, (195), 729-738.
14. Bagherikahvarin M.,Smed Y.D.,2016. A Ranking Based on DEA and PROMETHEE II ( a rankbased on DEA & PR.II )”. Measurement, (89), 333-342.
15. Babaee, S.,Bagherikahvarin M., Sarrazin R., Shen Y., Hermans E., 2015. Use of DEA and PROMETHEE II toAssess The Performance of Older Drivers. 18th Euro Working Group on Transportation, Delft, The Netherlands, EWGT 2015, 14-16 July.
16. Ersen, H. “Veri Zarflama Analizinin Stokastik Değişiklikler Altında Geçerliliği Gürültünün Verimsizlik Bileşeni”, 1999, Ankara.
17. Ebnerasoul, S., Yavarian, H., 2009. Performance Evaluation of Organizations : An İntegrated Data Envelopment Analysis and Balanced Scorecard Approach. International Journal of Business and Management , 42-48.
18. Norman, M.,&Stoker, B. “Data Envelopment Analysis. Chichester”: John Wiley, 1991.
19. Babacan, A., Kısakürek, M., & Özcan, S., 2009. İMKB'ye Kote Edilmiş Firmaların VZA Yöntemleri İle Performans Ölçümleri. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23-36.
20. Dinçer, S., 2008. Veri Zarflama Analizinde Malmquist Endeksiyle Toplam Faktör Verimliliği Değişiminin İncelenmesi ve İMKB Üzerine Bir Uygulama. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(2), 825-846.
21. Charnes,V., 1994. “Data Envelopment Analysis USA: Kluwer Academic Publishers” ,1994, pp. 65-66.
22. Çelik, S., 2003. Yem Fabrikalarında Veri Zarflama Analiz Metodu ile Etkinlik Ölçümü. İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 154s. İstanbul.
23. Kutlar, A.,& Kartal, M., 2004. Cumhuriyet Üniversitesinin Verimlilik Analizi : Fakülteler Düzeyinde Veri Zarflama Yöntemiyle Bir Uygulama. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(2), 49-79.
24. Dağdeviren, M., & Eraslan, E., 2008. Promethee Sıralama Yöntemi İle Tedarikçi Seçimi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi , 23(1), 69-75.
25. Türker, T., 2012. Üniversitelerde Bölümlerin Performanslarının Değerlendirilmesinde Bulanık Dematel ve Veri Zarflama Analizi (VZA) Yöntemlerinin Kullanımı. Karabük Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 137s, Karabük.
26. Yürüşen, S., 2011. Veri Zarflama Analizi ile Bayi Performansının Hesaplanması. İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 119s. İstanbul.
27. Korelasyon Analizi, Spearman Korelasyon Analizi. http://www.dicle.edu.tr/Contents/05ec89ab-2b9b-492d-a161-effe635296f9.pdf (Erişim Tarihi : 20.06.2017)
28. Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi. http://mf.kocaeli.edu.tr/ (Erişim Tarihi : 01.06.2016)
29. Devlet Üniversiteleri ve Fakülteleri Sıralamaları, 2017. www.akdeniz.edu.tr/duyuru/bhim/atespersr.pdf (Erişim Tarihi : 05.07.2017)