Araştırma Makalesi
PDF EndNote BibTex RIS Kaynak Göster

Rüzgâr Yapısı Gösteren Kuazarların Fotometrik İncelenmesi – II: Parlaklık Değişim Genliği ve Rüzgâr Parametreleri Arasındaki İlişkiler

Yıl 2022, Cilt 38, Sayı 3, 568 - 579, 30.12.2022

Öz

Rüzgâr yapısına sahip olduğu bilinen geniş soğurma çizgili kuazarların parlaklık değişim genlikleri, kuazarın parlaklığı ile bir ters korelasyon göstermektedir. Bu ters korelasyonu da dikkate alarak, parlaklık değişim genliği ve rüzgar parametreleri arasında ilişkilerin olup olmadığının araştırıldığı bu çalışmada, parametre ölçümleri sistematik olarak yapılmış 624 rüzgarlı kuazar incelenmiştir. Rüzgârlı kuazarları, üç farklı gruplandırma yaklaşımı ile ele alan analizler değerlendirildiğinde, aynı parlaklığa sahip kuazarların parlaklık değişim genliklerinde belirleyici etkenin rüzgâr şiddeti olduğu ortaya çıkarılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, şiddetli ve istikrarlı rüzgarlara sahip kuazarlar, daha az parlaklık değişimi göstermektedir. Bu bulgular, kuazarlardaki parlaklık değişiminin yığılma diskindeki kararsızlıklarla bağlantılı olduğu yönündeki kuramsal yaklaşımları doğrulayıcı niteliktedir.

Kaynakça

  • [1] Gibson, R. R., Jiang, L., Brandt, W. N., Hall, P. B., Shen, Y., Wu, J., Anderson, S. F., Schneider, D. P., Vanden Berk, D., Gallagher, S. C., Fan, X., York, D. G. 2009. A Catalog of Broad Absorption Line Quasars in Sloan Digital Sky Survey Data Release 5. The Astrophysical Journal, 692, 758-777.
  • [2] Weymann, R. J., Morris, S. L., Foltz, C. B., Hewett, P. C. 1991. Comparisons of the Emission-Line and Continuum Properties of Broad Absorption Line and Normal Quasi-stellar Objects. The Astrophysical Journal, 373, 23. DOI: https://doi.org/10.1086/170020
  • [3] Pâris, I., Petitjean, P., Ross, N. P., vd. 2017. The Sloan Digital Sky Survey Quasar Catalog: Twelfth data release. Astronomy and Astrophysics, 597, A79. DOI: https://doi.org/10.1051/0004-6361/201527999
  • [4] Lyke, B. W., Higley, A. N., McLane, J. N., vd. 2020. The Sloan Digital Sky Survey Quasar Catalog: Sixteenth Data Release. The Astrophysical Journal Supplement Series, 250, 8-32. DOI: https://doi.org/10.3847/1538-4365/aba623
  • [5] Trump, J. R., Hall, P. B., Reichard, T. A., Richards, G. T., vd. 2006. A Catalog of Broad Absorption Line Quasars from the Sloan Digital Sky Survey Third Data Release. The Astrophysical Journal Supplement Series, 165, 1-18. DOI: https://doi.org/10.1086/503834
  • [6] Timlin, J. D., Brandt, W. N., Zhu, S., Liu, H., Luo, B., Ni, Q. 2020. The frequency of extreme X-ray variability for radio-quiet quasars. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 498, 4033-4050. DOI: https://doi.org/10.1093/mnras/staa2661
  • [7] Kaspi, S., Brandt, W. N., Maoz, D., Netzer, H., Schneider, D. P., Shemmer, O. 2007. Reverberation Mapping of High-Luminosity Quasars: First Results. The Astrophysical Journal, 659, 997-1007. DOI: https://doi.org/10.1086/512094
  • [8] Yang, G., Brandt, W. N., Luo, B., Xue, Y. Q., Bauer, F. E., Sun, M. Y., Kim, S., Schulze, S., Zheng, X. C., Paolillo, M., Shemmer, O., Liu, T., Schneider, D. P., Vignali, C., Vito, F., Wang, J.-X. 2016. Long-term X-Ray Variability of Typical Active Galactic Nuclei in the Distant Universe. The Astrophysical Journal, 831, 145. DOI: https://doi.org/10.3847/0004-637X/831/2/145
  • [9] Simm, T., Salvato, M., Saglia, R., Ponti, G., Lanzuisi, G., Trakhtenbrot, B., Nandra, K., Bender, R. 2016. Pan-STARRS1 variability of XMM-COSMOS AGN. II. Physical correlations and power spectrum analysis. Astronomy and Astrophysics, 585, A129. DOI: https://doi.org/10.1051/0004-6361/201527353
  • [10] Vanden Berk, D. E., Wilhite, B. C., Kron, R. G., Anderson, S. F., Brunner, R. J., Hall, P. B., Ivezić, Ž., Richards, G. T., Schneider, D. P., York, D. G., Brinkmann, J. V., Lamb, D. Q., Nichol, R. C., Schlegel, D. J. 2004. The Ensemble Photometric Variability of ~25,000 Quasars in the Sloan Digital Sky Survey. The Astrophysical Journal, 601, 692-714. DOI: https://doi.org/10.1086/380563
  • [11] Filiz Ak, N. ve Sayılı, Ö. 2022. Rüzgâr Yapısı Gösteren Kuazarların Fotometrik İncelenmesi – I: Parlaklık Değişim Genliği ve Fiziksel Parametreler Arasındaki İlişkiler. Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences, 8,2, 149-162, Basım aşamasında. DOI: https//doi.org/10.28979/jarnas.917261
  • [12] Filiz Ak, N., Brandt, W. N., Hall, P. B., Schneider, D. P., Anderson, S. F., Hamann, F., Lundgren, B. F., Myers, A. D., Pâris, I., Petitjean, P., Ross, N. P., Shen, Y., York, D. (2013). Broad Absorption Line Variability on Multi-year Timescales in a Large Quasar Sample. The Astrophysical Journal, 777, 168–196. DOI: https://doi.org/10.1088/0004-637X/777/2/168
  • [13] Filiz Ak, N., Brandt, W. N., Hall, P. B., vd. (2014). The Dependence of C IV Broad Absorption Line Properties on Accompanying Si IV and Al III Absorption: Relating Quasar-wind Ionization Levels, Kinematics, and Column Densities. The Astrophysical Journal, 791, 88–109 . DOI: https://doi.org/10.1088/0004-637X/791/2/88
  • [14] Filiz Ak, N., Brandt, W. N., Hall, P. B., vd. (2012). Broad Absorption Line Disappearance on Multi-year Timescales in a Large Quasar Sample. The Astrophysical Journal, 757, 114–133. DOI: https://doi.org/10.1088/0004-637X/757/2/114
  • [15] De Cicco, D., Brandt, W. N., Grier, C. J., Paolillo, M., Filiz Ak, N., Schneider, D. P., Trump, J. R. 2018. C IV broad absorption line disappearance in a large SDSS QSO sample. Astronomy and Astrophysics, 616, A114. DOI: https://doi.org/10.1051/0004-6361/201732497
  • [16] Rogerson, J. A., Hall, P. B., Ahmed, N. S., Rodríguez Hidalgo, P., Brandt, W. N., Filiz Ak, N. 2018. Emergence and Variability of Broad Absorption Line Quasar Outflows. The Astrophysical Journal, 862, 22. DOI: https://doi.org/10.3847/1538-4357/aabfe5
  • [17] Grier, C. J., Brandt, W. N., Hall, P. B., Trump, J. R., Filiz Ak, N., Anderson, S. F., Green, P. J., Schneider, D. P., Sun, M., Vivek, M., Beatty, T. G., Brownstein, J. R., Roman-Lopes, A. 2016. C IV Broad Absorption Line Acceleration in Sloan Digital Sky Survey Quasars. The Astrophysical Journal, 824, 130. DOI: https://doi.org/10.3847/0004-637X/824/2/130
  • [18] Hall, P. B., Anderson, S. F., Strauss, M. A., vd. 2002. Unusual Broad Absorption Line Quasars from the Sloan Digital Sky Survey. The Astrophysical Journal Supplement Series, 141, 267-309. DOI: https://doi.org/10.1086/340546
  • [19] Janiuk, A., Misra, R., Czerny, B., Kunert-Bajraszewska, M. 2012. Stability of black hole accretion disks. European Physical Journal Web of Conferences, 39, 06004. DOI: https://doi.org/10.1051/epjconf/20123906004
  • [20] Drake, A. J., Djorgovski, S. G., Mahabal, A., Beshore, E., Larson, S., Graham, M. J., Williams, R., Christensen, E., Catelan, M., Boattini, A., Gibbs, A., Hill, R. ve Kowalski, R. (2009). First Results from the Catalina Real-Time Transient Survey. The Astrophysical Journal, 696, 870–884. DOI: https://doi.org/10.1088/0004-637X/696/1/870
  • [21] Shen, Y., Richards, G. T., Strauss, M. A., Hall, P. B., Schneider, D. P., Snedden, S., Bizyaev, D., Brewington, H., Malanushenko, V., Malanushenko, E., Oravetz, D., Pan, K. ve Simmons, A. (2011). A Catalog of Quasar Properties from Sloan Digital Sky Survey Data Release 7. The Astrophysical Journal Supplement Series, 194, 45. DOI: https://doi.org/10.1088/0067-0049/194/2/45
  • [22] Wall, J. V. 1996. Practical Statistics for Astronomers - II. Correlation, Data-modelling and Sample Comparison. Quarterly Journal of the Royal Astronomical Society, 37, 519. Erişim adresi: https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1996QJRAS..37..519W
  • [23] Silverman, B. W. (1986). Density estimation for statistics and data analysis, Monographs on Statistics and Applied Probability. London: Chapman and Hall. ISBN: 0-412-24620-1. Erişim adresi: https://ned.ipac.caltech.edu/level5
  • [24] Yi, W., Brandt, W. N., Hall, P. B., Vivek, M., Grier, C. J., Filiz Ak, N., Schneider, D. P., McGraw, S. M. 2019. Variability of Low-ionization Broad Absorption-line Quasars Based on Multi-epoch Spectra from the Sloan Digital Sky Survey. The Astrophysical Journal Supplement Series, 242, 28. DOI: https://doi.org/10.3847/1538-4365/ab1f90
  • [25] Sayılı, Ö. (2019). Geniş Soğurma Çizgili Kuazarların Fotometrik İncelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Astronomi ve Astrofizik
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Ömür SAYILI>
ERCİYES ÜNİVERSİTESİ
0000-0003-3585-8114
Türkiye


Nurten FİLİZ AK> (Sorumlu Yazar)
ERCİYES ÜNİVERSİTESİ, FEN FAKÜLTESİ
0000-0003-3016-5490
Türkiye

Destekleyen Kurum TÜBİTAK
Proje Numarası 115F037
Teşekkür Bu çalışma, Sayılı (2019) [25] tez çalışmasının bir bölümünden üretilmiştir. Çalışmanın ve tezin ortaya koyulma- sında finansal desteği için TÜBİTAK 115F037 numaralı projeye teşekkür ederiz.
Yayımlanma Tarihi 30 Aralık 2022
Yayınlandığı Sayı Yıl 2022, Cilt 38, Sayı 3

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { erciyesfen1130801, journal = {Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi}, issn = {1012-2354}, address = {ERCİYES ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ 38039 Kayseri, TÜRKİYE}, publisher = {Erciyes Üniversitesi}, year = {2022}, volume = {38}, number = {3}, pages = {568 - 579}, title = {Rüzgâr Yapısı Gösteren Kuazarların Fotometrik İncelenmesi – II: Parlaklık Değişim Genliği ve Rüzgâr Parametreleri Arasındaki İlişkiler}, key = {cite}, author = {Sayılı, Ömür and Filiz Ak, Nurten} }
APA Sayılı, Ö. & Filiz Ak, N. (2022). Rüzgâr Yapısı Gösteren Kuazarların Fotometrik İncelenmesi – II: Parlaklık Değişim Genliği ve Rüzgâr Parametreleri Arasındaki İlişkiler . Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi , 38 (3) , 568-579 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/erciyesfen/issue/74713/1130801
MLA Sayılı, Ö. , Filiz Ak, N. "Rüzgâr Yapısı Gösteren Kuazarların Fotometrik İncelenmesi – II: Parlaklık Değişim Genliği ve Rüzgâr Parametreleri Arasındaki İlişkiler" . Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi 38 (2022 ): 568-579 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/erciyesfen/issue/74713/1130801>
Chicago Sayılı, Ö. , Filiz Ak, N. "Rüzgâr Yapısı Gösteren Kuazarların Fotometrik İncelenmesi – II: Parlaklık Değişim Genliği ve Rüzgâr Parametreleri Arasındaki İlişkiler". Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi 38 (2022 ): 568-579
RIS TY - JOUR T1 - Rüzgâr Yapısı Gösteren Kuazarların Fotometrik İncelenmesi – II: Parlaklık Değişim Genliği ve Rüzgâr Parametreleri Arasındaki İlişkiler AU - ÖmürSayılı, NurtenFiliz Ak Y1 - 2022 PY - 2022 N1 - DO - T2 - Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 568 EP - 579 VL - 38 IS - 3 SN - 1012-2354- M3 - UR - Y2 - 2022 ER -
EndNote %0 Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi Rüzgâr Yapısı Gösteren Kuazarların Fotometrik İncelenmesi – II: Parlaklık Değişim Genliği ve Rüzgâr Parametreleri Arasındaki İlişkiler %A Ömür Sayılı , Nurten Filiz Ak %T Rüzgâr Yapısı Gösteren Kuazarların Fotometrik İncelenmesi – II: Parlaklık Değişim Genliği ve Rüzgâr Parametreleri Arasındaki İlişkiler %D 2022 %J Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi %P 1012-2354- %V 38 %N 3 %R %U
ISNAD Sayılı, Ömür , Filiz Ak, Nurten . "Rüzgâr Yapısı Gösteren Kuazarların Fotometrik İncelenmesi – II: Parlaklık Değişim Genliği ve Rüzgâr Parametreleri Arasındaki İlişkiler". Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi 38 / 3 (Aralık 2022): 568-579 .
AMA Sayılı Ö. , Filiz Ak N. Rüzgâr Yapısı Gösteren Kuazarların Fotometrik İncelenmesi – II: Parlaklık Değişim Genliği ve Rüzgâr Parametreleri Arasındaki İlişkiler. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi. 2022; 38(3): 568-579.
Vancouver Sayılı Ö. , Filiz Ak N. Rüzgâr Yapısı Gösteren Kuazarların Fotometrik İncelenmesi – II: Parlaklık Değişim Genliği ve Rüzgâr Parametreleri Arasındaki İlişkiler. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi. 2022; 38(3): 568-579.
IEEE Ö. Sayılı ve N. Filiz Ak , "Rüzgâr Yapısı Gösteren Kuazarların Fotometrik İncelenmesi – II: Parlaklık Değişim Genliği ve Rüzgâr Parametreleri Arasındaki İlişkiler", Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, c. 38, sayı. 3, ss. 568-579, Ara. 2022

✯ Etik kurul izni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
✯ Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda, izinle ilgili bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde, ayrıca makalenin ilk/son sayfalarından birinde; olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmelidir.
✯ Dergi web sayfasında, makalelerde Araştırma ve Yayın Etiğine uyulduğuna dair ifadeye yer verilmelidir.
✯ Dergi web sayfasında, hakem, yazar ve editör için ayrı başlıklar altında etik kurallarla ilgili bilgi verilmelidir.
✯ Dergide ve/veya web sayfasında, ulusal ve uluslararası standartlara atıf yaparak, dergide ve/veya web sayfasında etik ilkeler ayrı başlık altında belirtilmelidir. Örneğin; dergilere gönderilen bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics)’un Editör ve Yazarlar için Uluslararası Standartları dikkate alınmalıdır.
✯ Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine riayet edilmesi gerekmektedir.