Prison Notes under the Guise of Travel Notes
Öz
This work covers an Ottoman Janissary’s impresssions of France. An
Ottoman janissary, named Süleyman, was captured by the Hungarians
during the loss of the Uyvar Castle. The Hungarian noblemen gave him
as a present to a French architect who was there to view the battle.
Süleyman, taken to France hereby and held captive in this country, saw
many places where the ordinary people could not have opportunity to
enter, constantly travelling with his master, the architect. Süleyman
willingly returned to his country, Egypt, eight years later. In Egypt,
during an entertainment where the nobles of the time were present, he
was asked questions about France. The answers given by Süleyman were
in a manner that described the administrative, military and economic
structure of this country. Furthermore, through these answers,
abundant information was reported concerning the other important
countries of that age. The Janissary compared European countries, as
well as the Ottoman state to France from many aspects and favoured
France every time. When conveying information, Süleyman had a
style that idealized this country in every sense. By this experience
of narration he introduced a “developed” country in Europe of that
period, with its main characteristics. While depicting a different world,
Süleyman drew a road-map in the name of the Ottoman modernization
and set forth a guide for us.
Anahtar Kelimeler
Siyasetname Hüviyetinde Bir Esaretname
Öz
Bu eser; Süleyman adlı bir Osmanlı yeniçerisinin Fransa ile
ilgili izlenimlerini ihtiva eder. Süleyman, Uyvar Kalesi’nin elden
çıkışı sırasında Macarlara esir düşer. Macar beyzadeleri onu savaşı
seyretmek için orada bulunan bir Fransız mimara hediye ederler.
Bu vesileyle Fransa’ya götürülen ve bu ülkede esir kalan Süleyman,
efendisi mimarla birlikte devamlı dolaşarak, sıradan insanların girip
çıkamıyacağı birçok yeri görür. Bu esir yeniçeri, sekiz senelik bir sürenin
sonunda kendi isteğiyle ülkesi Mısır’a geri döner. Mısır’da döneminin
ileri gelenlerinin bulunduğu bir eğlence meclisinde, ona Fransa
hakkında sorular sorulur. Süleyman’ın bu sorulara verdiği cevaplar
bu ülkenin idari, askeri ve ekonomik yapılanması hakkında bilgi verir
niteliktedir. Ayrıca, bu yolla devrin diğer önemli devletleri hakkında da
fikir beyan edilir. O, Osmanlı devleti de dahil, dönemin ileri gelen diğer
Avrupa ülkeleriyle Fransa’yı birçok kalemde kıyaslar ve her seferinde
üstünlüğü bu ülkeye verir. Süleyman, bu bilgileri aktarırken, Fransa’yı
her anlamda idealize eden bir üslup kullanır. O, bu kalem tecrübesi
ile o dönem Avrupa’sının gelişmiş bir ülkesini temel özellikleriyle
tanıtmış bulunur. Süleyman, bir başka dünyayı resmederken, Osmanlı
modernleşmesi adına önümüze bir yol haritası çizmiş, bir kılavuz
koymuş olur.
Anahtar Kelimeler
