Mevlana Celaleddin Rumî ve Türk Kültürel Yaşamında Mevlevi

Öz

13. asır Anadolu coğrafyasının yetiştirdiği mutasavvıflardan olan Mevlâna, Türk sufîliğinin temellerini atan büyük düşünürlerden biridir. Onun düşünceleri etrafında oluşan ve imparatorluk coğrafyasının genişlediği her yere ulaşma imkânı bulan Mevlevîlik, Osmanlı kültür hayatına yön veren temel dinamiklerden biridir. Mevlevîlik, Anadolu’dan Avrupa ve Amerika’ya kadar hâlâ canlı bir şekilde yaşatılmakta, Mevlâna’ın evrensel mesajları insanları aydınlatmaya devam etmektedir. Mevlevîliği, diğer mistik kuruluşlar içinde farklı bir konuma yükselten temel sebep; Mevlana’nın, farklı kültürler ve düşüncelerin çarpıştığı 13.asır Anadolu’sunda, farklı anlayışları yepyeni bir sistemde birleştirerek herkesi kucaklayan bir senteze ulaşmasında yatmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Mevlana,Mevlevîlik,tarikatler,tasavvuf,Türk kültürü

Mevlana Celaleddin Rumî and Mawlawism in Turkish Cultural Life

Öz

Mevlana, one of the 13th century Anatolian sufis, is among the major scholars who laid the foundations of Turkish sophism. Based on Mevlana’s ideas, Mawlawism reached every area within the borders of the Ottoman empire end became one of the fundamental dynamics setting the course of Ottoman cultural life. Mawlawism is still being kept alive in many parts of the world, from Anatolia to Europe and America; and the Mevlana’s universal messages are enlightening people even today. The reason why Mawlawism has unique position among other mystic institutions is that Mevlana was able to reach a synthesis which embraced every sort of person by bringing together different understandings in an entirely new system where different cultures and thoughts were in conflict in 13 th century Anatolia.

Anahtar Kelimeler

• Mevlana Celaleddin Rumî / Mawlana / Rumî,Mawlawism,dervish orders,sophism,Turkish culture

Kaynakça

1. Akay, Hasan (1995), İslami Terimler Sözlüğü, 2. basım, İstanbul.
2. Eflâkî Şemseddîn Ahmed (1959), Menâkibu'l-Ârifîn, nşr. Tahsin Yazıcı, Ankara.
3. Gazzâlî Muhammed (1939), İhya u ‘Ulûmi'd-Dîn, C.I-X, Kahire.
4. Gazzâlî Muhammed (1964), Mîzanu'l-Amel, nşr. Suleymân ed-Dunyâ, Kâhire,.
5. İdrûs Abdulkadîr, Ta'rîful-İhyâ bi-fedâili'l-İhyâ (İhyâ'nin I. Cildine ekli olarak, s. 12)
6. Mevlâna Celâleddin-i Rûmî (1372 h.ş.), Kulliyyât-i Şems-i Tebrîzî, nşr. Bedîuzzamân Furûzânfer, Tahran.
7. Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî (1940), Mesnevi, /-V/, Nşr. R.A. Nicholson, Leiden.
8. Pala, İskender (1995), Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü, Ankara.