Sanat ve Edebiyat

Ramazan Dikmen'in Hikâyeleri ve Modern Dünyanın Öğütücülüğüne İtiraz

Sayı: 78 26 Haziran 2020
  • Şükrü Can Balta *
PDF İndir
EN TR

Ramazan Dikmen'in Hikâyeleri ve Modern Dünyanın Öğütücülüğüne İtiraz

Öz

Yaşamın temel eğilimlerinden biri, insanın kendini, muhitini ve yerküreyi anlamlandırma girişimidir. Bazı zümreler ise tanıyı koymakla yetinmeyerek kendi bulgularını kamuyla veya okurla paylaşmayı tercih eder. Bu bağlamda her özgün görüş, hali hazırdaki tezlere antitez olma potansiyeli taşımaktadır. Moderniteye muhalif bir çizgide ve eleştirel yaklaşımlarla hikâye kaleme alan Ramazan Dikmen, geleneksel doktrinlerden ve kadim bilinçten yana bir yaklaşım içindedir. O, ülke ve dünya ölçeğinde yaşanmakta olan medeniyet krizini tüm çıplaklığıyla metinlerine yansıtmaya gayret ederken sahip olduğu duygu yüklü söylemle bireyin salt rasyonel akılla ve faydacı tavırla yaratılış melekelerinden yoksun kalacağını düşünmektedir. Akıl, ancak sezgi, bilinç, hassasiyet ve merhametle insan yaşamına değer katabilir. Aksi takdirde modernizm ve sermaye, çağdaş insanı alenen tehdit eden bir urdan farksızdır. Dolayısıyla tahakkuk etmekte olan zamanın kötücül ve netameli ruhuna getirilecek itiraz, kaçınılmaz olacaktır. Ramazan Dikmen’in hikâyeleri bu yönüyle birer hesaplaşma metnidir. Bu hesaplaşmalar bireyselliğe de toplumsallığa da açıktır. Dikmen, ihtiyaca göre ironik üsluba başvurabildiği gibi dolaysız anlatma ve gösterme becerilerinden de yararlanmıştır. Kahramanların hatrı sayılır bir miktarı isimsizdir. Nitekim kimlik ve duruş, isimden önce gelir. Yazar, farklı yapısal denemelerde ve teşebbüslerde bulunur. Bilindik, standart ölçülerin yanında yeni ve alternatif biçim modelleri sunar. Ramazan Dikmen’in hikâyelerinde yüklü miktarda ve çaresiz bir karamsarlık hâli olmadığı gibi romantik olgularla bezeli bir dünya tasavvuru da mevcut değildir. İnsanoğlu ve yeryüzü, farklı kanallarla mütemadiyen istila halindedir. Çekilen ve çekilmekte olan acı ve ıstıraplar ötelenir fakat unutturulmaz, bilhassa hatırlatılır. Bu doğrultuda kişiye dayanak olan insani normlar devreye girer. Yanyana ve temas halindeki iki insan birbirini çürütebildiği gibi diriltebilir de. Dostlukları inşa eden husus, mezkûr dirilişler ve çıkarsız etkileşim halleridir. Yapıcı ve ıslah edici müşterek temenniler, Ramazan Dikmen’in hikâyelerindeki olay örgüsüne yön verir. Ramazan Dikmen’e göre performans toplumu, kanaatin geri planda kalmasına zemin hazırlar. İlaveten kargaşa ve kaos ânında insanı teskin eden, özel uğraş ve ihtimamla müşahhas bir karaktere bürünen “yuva”ların apartlara evrimi kaygı verici boyutlardadır. Ancak yeryüzündeki ideal ve ilkeli tiplemelerin varlığı, eşya ve mekânın yitirilmesine set çekecektir. Bu çalışma, Ramazan Dikmen’in hikâyelerindeki insani ve kültürel yozlaşmanın farklı boyutlarına değinmeyi hedeflemektedir. Ayrıca kolektif hafızanın unutma tehlikesi yaşadığı, kuşatıcı niteliğiyle daima evrenselleşme temayülü gösteren ulvi değerler de irdelenecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Chul Han, Byung (2018). Yorgunluk Toplumu, Çev. Samet Yalçın, Açılım Kitap, İstanbul.
  2. Dikmen, Ramazan (2015). Muhayyer, Hece Yayınları, Ankara.
  3. Dikmen, Ramazan (2016). Tükenerek Çoğalmak, Hece Yayınları, Ankara.
  4. Gemuhluoğlu, Fethi (2016). Dostluk Üzerine, İz Yayıncılık, İstanbul.
  5. Kaplan, Mehmet (2012). Nesillerin Ruhu, Dergâh Yayınları, İstanbul.
  6. Lekesiz, Ömer (2017). Öykü Menzilleri-II, Şule Yayınları, İstanbul.
  7. Teymur, Ahmet Selim (2010). Türk Musikisi, Pan Yayıncılık, İstanbul.
  8. Topçu, Nurettin (2019). Var Olmak, Dergâh Yayınları, İstanbul.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Sanat ve Edebiyat

Yazarlar

Şükrü Can Balta * Bu kişi benim
0000-0002-3987-3090
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

3 Ekim 2019

Kabul Tarihi

15 Nisan 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 78

Kaynak Göster

APA
Balta, Ş. C. (2020). Ramazan Dikmen’in Hikâyeleri ve Modern Dünyanın Öğütücülüğüne İtiraz. Erdem, 78, 61-78. https://doi.org/10.32704/erdem.749069
AMA
1.Balta ŞC. Ramazan Dikmen’in Hikâyeleri ve Modern Dünyanın Öğütücülüğüne İtiraz. Erdem. 2020;(78):61-78. doi:10.32704/erdem.749069
Chicago
Balta, Şükrü Can. 2020. “Ramazan Dikmen’in Hikâyeleri ve Modern Dünyanın Öğütücülüğüne İtiraz”. Erdem, sy 78: 61-78. https://doi.org/10.32704/erdem.749069.
EndNote
Balta ŞC (01 Haziran 2020) Ramazan Dikmen’in Hikâyeleri ve Modern Dünyanın Öğütücülüğüne İtiraz. Erdem 78 61–78.
IEEE
[1]Ş. C. Balta, “Ramazan Dikmen’in Hikâyeleri ve Modern Dünyanın Öğütücülüğüne İtiraz”, Erdem, sy 78, ss. 61–78, Haz. 2020, doi: 10.32704/erdem.749069.
ISNAD
Balta, Şükrü Can. “Ramazan Dikmen’in Hikâyeleri ve Modern Dünyanın Öğütücülüğüne İtiraz”. Erdem. 78 (01 Haziran 2020): 61-78. https://doi.org/10.32704/erdem.749069.
JAMA
1.Balta ŞC. Ramazan Dikmen’in Hikâyeleri ve Modern Dünyanın Öğütücülüğüne İtiraz. Erdem. 2020;:61–78.
MLA
Balta, Şükrü Can. “Ramazan Dikmen’in Hikâyeleri ve Modern Dünyanın Öğütücülüğüne İtiraz”. Erdem, sy 78, Haziran 2020, ss. 61-78, doi:10.32704/erdem.749069.
Vancouver
1.Şükrü Can Balta. Ramazan Dikmen’in Hikâyeleri ve Modern Dünyanın Öğütücülüğüne İtiraz. Erdem. 01 Haziran 2020;(78):61-78. doi:10.32704/erdem.749069

Dergimize makale başvuruları Yayın Takip Sistemi üzerinden gerçekleştirilmektedir.