EN
TR
Serebral Palsili Çocuklara Bakım Verenlerin Bakım Yükü, Kas İskelet Sistemi Problemleri, Yaşam Kalitesi ve Anksiyetesiyle İlişkili Faktörlerin Değerlendirilmesi
Öz
Amaç: Serebral palsili çocuklara (SPÇ) bakım verenlerin bakım yükü, kas iskelet sistemi problemleri (KİSP), yaşam kalitesi ve anksiyete düzeyleriyle ilişkili faktörleri incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada 70 SPÇ’nin yaşı, cinsiyet ve vücut kitle indeksi (VKİ) ve kognitif problemin varlığı değerlendirildi. Kaba Motor Fonksiyon Ölçütü-88, Kaba Motor Fonksiyon Sınıflandırma Sistemi, El Becerileri Sınıflandırma Sistemi, İletişim Fonksiyon Sınıflandırma Sistemi, Çocuklar İçin Uyku Bozuklukları Ölçeği, Revize Yüz Ağrı Skalası, Çocuklar için Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (ÇFBÖ) uygulandı. Aileye ait faktörler kardeş sayısı, gelir durumu ve yaşanılan yer olarak kaydedildi. Bakım verenlerin bakım yükleri, KİSP, anksiyete ve yaşam kalitesi sırasıyla Zarit Bakım Yükü Ölçeği, Örebro Kas İskelet Sistemi Tarama Anket-12-TR, Beck Anksiyete Envanteri (BAE) ve EuroQOL-EQ5D5L ile ölçüldü.
Sonuçlar: Bakım verenlerin KİSP ile SPÇ’nin kognitif problemi (r=0,461), ÇFBÖ (r=-0,304) ve bakım verenin VKİ’si (r=0,380) orta düzeyde ilişkiliydi (p<0,05). EuroQOL-EQ5D5L indeks puanı ile SPÇ’nin cinsiyeti (r=-0,273) ve kognitif problemi (r=-0,270) zayıf ilişkiliyken; EuroQOL-EQ5D5L VAS puanı ile bakım verenin VKİ’si (r=-0,337) orta düzeyde ilişkiliydi (p<0,01). Bakım verenin BAE puanı ile SPÇ’nin kognitif problemi (r=0,249) ve ağrı şiddeti (r=0,244) arasında zayıf bir ilişki vardı (p<0,05).
Tartışma: Bakım verenlerin KİSP’sini iyileştirmek, yaşam kalitesini artırmak ve anksiyete düzeyini azaltmak için ilişkili faktörlere odaklanılmalıdır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Bu çalışmayı destekleyen kurum yoktur.
Etik Beyan
Bu çalışma için Afyonkarahisar Sağlık Bİlimleri Üniversitesi Tıp Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu, etik onay verdi (2023/1). Çalışma öncesinde tüm katılımcılar çalışmanın amacı ve yöntemi hakkında bilgilendirildi ve bilgilendirilmiş onamları alındı.
Teşekkür
Bu araştırmanın tüm katılımcılarına sonsuz teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Ağca Bilmenoğlu, S. (2019). Çocuklar için uyku bozuklukları ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği (Uzmanlık tezi). Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi, Edirne.
- Akbari, M., Hamedi, D., & Niroomand, T. (2024). Musculoskeletal System Pain in Mothers of Children with Cerebral Palsy: a Cross Sectional Study in Khusetan Province. Web’den alındı Mart 7, 2025. https://civilica.com/doc/1689005
- Akpinar, P., Tezel, C. G., Eliasson, A.-C., & Icagasioglu, A. (2010). Reliability and cross-cultural validation of the Turkish version of Manual Ability Classification System (MACS) for children with cerebral palsy. Disabil and rehab , 32(23), 1910-1916. https://doi.org/10.3109/09638281003763796
- Akşimşek, G. P., Tahran, Ö., Okudan, B., Rezaei, D. A., & Yeldan, İ. (2022). Serebral palsili çocuğa sahip annelere verilen egzersiz ve postür eğitiminin annelerin kas iskelet sistemi ağrisi üzerine etkisi. Turk J Physiother Rehabil, 33(1), 69-77. https://doi.org/10.21653/tjpr.940992
- Albayrak, I., Biber, A., Çalışkan, A., & Levendoglu, F. (2019). Assessment of pain, care burden, depression level, sleep quality, fatigue and quality of life in the mothers of children with cerebral palsy. J Child Health Care, 23(3), 483-494. https://doi.org/10.1177/1367493519864751
- Amiri, M., Dalvand, H., Rssafiani, M., Almasi, A. The Relationship Between Manual Ability and Selfcare in Children Aged 1-8 Years With Spastic Cerebral Palsy: A Cross-sectional Study. (2023). Iran Rehabil J, 21(4):601-610. http://dx.doi.org/10.32598/irj.21.4.160.4
- Ataç, T. (2020). Serebral palsili çocuklarda Kaba Motor Fonksıyon Ölçütünün uzun (KMFÖ-88) ve kısa (KMFÖ-66) formunun Türkçe’ye uyarlanması, güvenilirlik ve geçerliliğinin araştırılması ve klinik tiplere göre incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Baker, K., Devine, R. T., Ng-Cordell, E., Raymond, F. L., & Hughes, C. (2021). Childhood intellectual disability and parents' mental health: Integrating social, psychological and genetic influences. Br J Psychiatry, 218(6), 315-322. https://doi.org/10.1192/bjp.2020.38
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Rehabilitasyon
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
9 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
7 Mart 2025
Kabul Tarihi
18 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 1
APA
Okumuş Yavuz, Z., & Taşvuran Horata, E. (2026). Serebral Palsili Çocuklara Bakım Verenlerin Bakım Yükü, Kas İskelet Sistemi Problemleri, Yaşam Kalitesi ve Anksiyetesiyle İlişkili Faktörlerin Değerlendirilmesi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 14(1), 33-42. https://doi.org/10.30720/ered.1653136
AMA
1.Okumuş Yavuz Z, Taşvuran Horata E. Serebral Palsili Çocuklara Bakım Verenlerin Bakım Yükü, Kas İskelet Sistemi Problemleri, Yaşam Kalitesi ve Anksiyetesiyle İlişkili Faktörlerin Değerlendirilmesi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 2026;14(1):33-42. doi:10.30720/ered.1653136
Chicago
Okumuş Yavuz, Ziynet, ve Emel Taşvuran Horata. 2026. “Serebral Palsili Çocuklara Bakım Verenlerin Bakım Yükü, Kas İskelet Sistemi Problemleri, Yaşam Kalitesi ve Anksiyetesiyle İlişkili Faktörlerin Değerlendirilmesi”. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 14 (1): 33-42. https://doi.org/10.30720/ered.1653136.
EndNote
Okumuş Yavuz Z, Taşvuran Horata E (01 Ocak 2026) Serebral Palsili Çocuklara Bakım Verenlerin Bakım Yükü, Kas İskelet Sistemi Problemleri, Yaşam Kalitesi ve Anksiyetesiyle İlişkili Faktörlerin Değerlendirilmesi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 14 1 33–42.
IEEE
[1]Z. Okumuş Yavuz ve E. Taşvuran Horata, “Serebral Palsili Çocuklara Bakım Verenlerin Bakım Yükü, Kas İskelet Sistemi Problemleri, Yaşam Kalitesi ve Anksiyetesiyle İlişkili Faktörlerin Değerlendirilmesi”, Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, c. 14, sy 1, ss. 33–42, Oca. 2026, doi: 10.30720/ered.1653136.
ISNAD
Okumuş Yavuz, Ziynet - Taşvuran Horata, Emel. “Serebral Palsili Çocuklara Bakım Verenlerin Bakım Yükü, Kas İskelet Sistemi Problemleri, Yaşam Kalitesi ve Anksiyetesiyle İlişkili Faktörlerin Değerlendirilmesi”. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 14/1 (01 Ocak 2026): 33-42. https://doi.org/10.30720/ered.1653136.
JAMA
1.Okumuş Yavuz Z, Taşvuran Horata E. Serebral Palsili Çocuklara Bakım Verenlerin Bakım Yükü, Kas İskelet Sistemi Problemleri, Yaşam Kalitesi ve Anksiyetesiyle İlişkili Faktörlerin Değerlendirilmesi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 2026;14:33–42.
MLA
Okumuş Yavuz, Ziynet, ve Emel Taşvuran Horata. “Serebral Palsili Çocuklara Bakım Verenlerin Bakım Yükü, Kas İskelet Sistemi Problemleri, Yaşam Kalitesi ve Anksiyetesiyle İlişkili Faktörlerin Değerlendirilmesi”. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, c. 14, sy 1, Ocak 2026, ss. 33-42, doi:10.30720/ered.1653136.
Vancouver
1.Ziynet Okumuş Yavuz, Emel Taşvuran Horata. Serebral Palsili Çocuklara Bakım Verenlerin Bakım Yükü, Kas İskelet Sistemi Problemleri, Yaşam Kalitesi ve Anksiyetesiyle İlişkili Faktörlerin Değerlendirilmesi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 01 Ocak 2026;14(1):33-42. doi:10.30720/ered.1653136