Okul Öncesi Çocuklarda Ritim ve Müzik Terapi Uygulamalarının Sosyal Beceriye ve Bilişsel Tempoya Etkisi

Yıl 2026, Cilt: 14 Sayı: 1, 69 - 78, 09.01.2026

Remziye Akarsu , Begüm Büyükerik , İrem Yıldırım , Emine Selen Hoyraz

https://doi.org/10.30720/ered.1731815

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, okul öncesi çocuklara uygulanan ritim ve müzik terapi uygulamalarının sosyal beceriler ve bilişsel tempo üzerindeki etkilerini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 3-4 yaş aralığında 19 çocuk (5 kız, 14 erkek) dahil edilmiştir. Ritim ve müzik terapi uygulamalarından biri olan Ritmoterapi® Programı Zeytinburnu Aile Kadın Destekleme ve Engelliler Merkezi'nde 10 hafta boyunca, haftada iki kez bir saatlik grup seansları şeklinde gerçekleştirilmiştir. Çocuklar ve ailelerine ait bilgiler, ebeveynler tarafından doldurulan Sosyodemografik Bilgi Formu ile toplanmıştır. Müdahale öncesi ve sonrası değerlendirmelerde, Okul Öncesi Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeği (OSBED) ve Kansas Okul Öncesi Çocuklar İçin Düşünsellik-İçtepisellik Ölçeği A Formu (KRISP-A) kullanılmıştır. Veriler SPSS 22.0 programında analiz edilmiş, p<0,05 anlamlılık düzeyi olarak kabul edilmiştir. Bulgular: İstatistiksel analiz sonuçları, OSBED alt puanları ve KRISP-A skorlarında müdahale öncesi ve sonrası anlamlı farklar olduğunu göstermiştir (p<0,05). Sonuç: Çalışmanın sonuçları ritim ve müzik terapi uygulamalarının çocukların sosyal becerilerinin ve bilişsel tempo gelişiminin olumlu yönde değiştiğini göstermektedir. Ritmoterapi®, çocukların sosyal becerilerini geliştirme ve düşünsel bilişsel tempoya yönelimlerini artırmada etkili bir yöntem olarak öne çıkmaktadır. Okul öncesi dönemde ritim ve müzik temelli ergoterapi uygulamalarının erken çocukluk dönemine yönelik önleyici ve geliştirici programların yapılandırılmasına bilimsel ve toplumsal düzeyde önemli katkılar sağladığı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

okul öncesi çocuk , müzik terapisi , sosyal beceriler , bilişsel fonksiyon , ergoterapi

The Effect of Rhythm and Music Therapy Practices on Social Skills and Cognitive Tempo in Preschool Children

Öz

Purpose: This study aimed to examine the effects of rhythm and music therapy on social skills and cognitive tempo in preschool children. Materials and Methods: Nineteen children aged 3–4 years, enrolled in a preschool education program, participated in the study. The intervention involved the Ritmoterapi® Program, conducted at the Zeytinburnu Family, Women’s Support and Disability Center in 60-minute group sessions twice a week for 10 weeks. Demographic data were collected using a Parent-Reported Sociodemographic Information Form. Pre- and post-intervention assessments included the Preschool Social Skills Assessment Scale (OSBED) and the Kindergarten Reflection-Impulsivity Scale for Preschoolers Form A (KRISP-A). Data were analyzed using SPSS 22.0, with p<0.05 considered statistically significant. Results: Statistical analyses revealed significant differences in OSBED subscale scores and KRISP-A scores before and after the intervention (p<0.05). Conclusion: Findings suggest that integrating rhythm and music therapy into preschool education programs can positively impact children's social skills and cognitive tempo development. Ritmoterapi® appears to be an effective method for enhancing social interaction and improving cognitive processing speed in young children. Further research with control groups and larger sample sizes is recommended.

Anahtar Kelimeler

preschool child , music therapy , social skills , cognitive function , occupational therapy

Kaynakça

• Aksoy, A. B., & Özkan, H. K. (2015). Çocukların bilişsel tempoları ile sosyal problem çözme becerilerinin bazı demografik özellikler açısından incelenmesi (Kırklareli il merkezi örneklemi). Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 401–417. https://doi.org/10.14686/buefad.v4i2.5000136006
• Becker, S. P., Marshall, S. A., & McBurnett, K. (2014). Sluggish cognitive tempo in abnormal child psychology: An historical overview and introduction to the special section. Journal of Abnormal Child Psychology, 42(1), 1–6. https://doi.org/10.1007/s10802-013-9825-x
• Bentley, L. A., Eager, R., Savage, S., Nielson, C., White, S. L. J., & Williams, K. E. (2023). A translational application of music for preschool cognitive development: RCT evidence for improved executive function, self-regulation, and school readiness. Developmental Science, 26(5), e13358. https://doi.org/10.1111/desc.13358
• Bergman Nutley, S., Darki, F., & Klingberg, T. (2014). Music practice is associated with development of working memory during childhood and adolescence. Frontiers in Human Neuroscience, 7, 926. https://doi.org/10.3389/fnhum.2013.00926
• Blanky-Voronov, R., & Gilboa, A. (2022). The “Ensemble”—A group music therapy treatment for developing preschool children’s social skills. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(15), 9446. https://doi.org/10.3390/ijerph19159446
• Bowmer, A., Mason, K., Knight, J., & Welch, G. (2018). Investigating the Impact of a Musical Intervention on Preschool Children's Executive Function. Frontiers in Psychology, 9, 2389. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.02389
• Çadır, D. (2008). Zihinsel engelli öğrenciler için müzik terapi yöntemine göre hazırlanan sosyal beceri öğretim programının etkililiğinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
• de Oliveira Borba, P. L., Pereira, B. P., de Souza, J. R. B., & Lopes, R. E. (2020). Occupational therapy research in schools: a mapping review. Occupational Therapy International, 2020, 5891978. https://doi.org/10.1155/2020/5891978
• Demirci, O. O. (2017). Ergoterapi: Geleceğin mesleği olabilecek bir meslek alanı. Klinik Psikiyatri Dergisi, 20(1), 59–65. https://doi.org/10.5505/kpd.2017.41636
• Duffy, B., & Fuller, R. (2001). Role of music therapy in social skills development in children with moderate intellectual disability. Journal of Applied Research in Intellectual Disabilities, 14(2), 77–89. https://doi.org/10.1046/j.1468-3148.2000.00011.x
• Dumont, E., Syurina, E. V., Feron, F. J. M., & van Hooren, S. (2017). Music interventions and child development: a critical review and further directions. Frontiers in Psychology, 8, 1694. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.01694
• Frischen, U., Schwarzer, G., & Degé, F. (2021). Music lessons enhance executive functions in 6- to 7-year-old children. Learning and Instruction, 74, 101442. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2021.101442
• Gerry, D., Unrau, A., & Trainor, L. J. (2012). Active music classes in infancy enhance musical, communicative and social development. Developmental Science, 15(3), 398–407. https://doi.org/10.1111/j.1467-7687.2012.01142.x
• Gooding L. F. (2011). The effect of a music therapy social skills training program on improving social competence in children and adolescents with social skills deficits. Journal of Music Therapy, 48(4), 440–462. https://doi.org/10.1093/jmt/48.4.440
• Grajo, L. C., Candler, C., & Sarafian, A. (2020). Interventions within the scope of occupational therapy to improve children’s academic participation: a systematic review. American Journal of Occupational Therapy, 74(2), 7402180030p1–7402180030p32. https://doi.org/10.5014/ajot.2020.039016
• Janata, P., Birk, J. L., Van Horn, J. D., Leman, M., Tillmann, B., & Bharucha, J. J. (2002). The cortical topography of tonal structures underlying Western music. Science, 298(5601), 2167–2170. https://doi.org/10.1126/science.1076262
• Kirschner, S., & Tomasello, M. (2010). Joint music making promotes prosocial behavior in 4-year-old children. Evolution and Human Behavior, 31(5), 354–364. https://doi.org/10.1016/j.evolhumbehav.2010.04.004
• Kong, K. L., Smith, A. R., Salley, B., Hanson-Abromeit, D., Engel, H., & Serwatka, C. A. (2024). A feasibility study of a music enrichment program on relative reinforcing value of food and home environmental enrichment among families of low socioeconomic status. Children (Basel, Switzerland), 11(10), 1229. https://doi.org/10.3390/children11101229
• Mayer-Benarous, H., Benarous, X., Vonthron, F., & Cohen, D. (2021). Music therapy for children with autistic spectrum disorder and/or other neurodevelopmental disorders: a systematic review. Frontiers in Psychiatry, 12, 643234. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2021.643234
• Miendlarzewska, E. A., & Trost, W. J. (2014). How musical training affects cognitive development: rhythm, reward and other modulating variables. Frontiers in Neuroscience, 7, 279. https://doi.org/10.3389/fnins.2013.00279
• Ohl, A. M., Graze, H., Weber, K., Kenny, S., Salvatore, C., & Wagreich, S. (2013). Effectiveness of a 10-week tier-1 response to intervention program in improving fine motor and visual-motor skills in general education kindergarten students. The American Journal of Occupational Therapy : Official Publication of the American Occupational Therapy Association, 67(5), 507–514. https://doi.org/10.5014/ajot.2013.008110
• Ömeroğlu, E., Büyüköztürk, Ş., Aydoğan, Y., Çakan, M., Kılıç Çakmak, E., Özyürek, A., Gültekin Akduman, G., Günündi, Y., Kutlu, Ö., Çoban, A., Yurt, Ö., Koğar, H., & Karayol, S. (2014). Okul öncesi sosyal beceri değerlendirme ölçeği öğretmen formunun geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik analizleri. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 3(8), 37–46.
• Park, Y. Y., & Choi, Y. J. (2017). Effects of interactive metronome training on timing, attention, working memory, and processing speed in children with ADHD: a case study of two children. Journal of Physical Therapy Science, 29(12), 2165–2167. https://doi.org/10.1589/jpts.29.2165
• Rabinowitch, T.-C., & Meltzoff, A. N. (2017). Synchronized movement experience enhances peer cooperation in preschool children. Journal of Experimental Child Psychology, 160, 21–32. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2017.03.001
• Raglio, A., Giambelluca, E., Balia, G., Imbriani, C., & Panigazzi, M. (2020). Music as support to occupational therapy. Giornale Italiano di Medicina del Lavoro ed Ergonomia, 42(2), 133–136.
• Rebecchini, L. (2021). Music, mental health, and immunity. Brain, Behavior, & Immunity – Health, 18, 100374. https://doi.org/10.1016/j.bbih.2021.100374
• RİTMOTERAPİ® Müzik ve Ritim Terapi Akademisi. (2023). RİTMOTERAPİ® Akademi. https://www.ritmoterapi.com/ritmoterapi-akademi/
• Seçer, Z., Çeliköz, N., Koçyiğit, S., Seçer, F., & Kayılı, G. (2009). Social skills and problem behaviour of children with different cognitive styles who attend preschool education. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 1(1), 1554–1560. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2009.01.273
• Stegemann, T., Geretsegger, M., Phan Quoc, E., Riedl, H., & Smetana, M. (2019). Music therapy and other music-based interventions in pediatric health care: an overview. Medicines, 6(1), 25. https://doi.org/10.3390/medicines6010025
• Shaffer, R. J., Jacokes, L. E., Cassily, J. F., Greenspan, S. I., Tuchman, R. F., & Stemmer, P. J., Jr. (2001). Effect of Interactive Metronome® training on children with ADHD. American Journal of Occupational Therapy, 55(2), 155–162. https://doi.org/10.5014/ajot.55.2.155
• Sternberg, R. J., & Grigorenko, E. L. (1997). Are cognitive styles still in style? American Psychologist, 52(7), 700–712. https://doi.org/10.1037/0003-066X.52.7.700 Thaut, M. H., & Hoemberg, V. (Eds.). (2025). Handbook of Neurologic Music Therapy (2nd ed.). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780192844491.001.0001
• Tunçeli, H. İ., & Zembat, R. (2017). Erken çocukluk döneminde gelişimin değerlendirilmesi ve önemi. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 3(3), 1–12.
• U.S. Department of Education. (2007). A guide to the individualized education program. Office of Special Education and Rehabilitative Services. https://www.ed.gov/sites/ed/files/parents/needs/speced/iepguide/iepguide.pdf
• Yıldız, E., & Koçyiğit, S. (2021). Erken çocuklukta öz düzenleme ile bilişsel tempo arasındaki ilişki. Yaşadıkça Eğitim, 35(2), 477–500. https://doi.org/10.33308/26674874.2021352320
• Wright, J. C. (1971). Kansas Reflection-Impulsivity Scale for Preschoolers (KRISP) [Unpublished test manual]. University of Kansas, Center for Research in Early Childhood Education.