Yaşa Bağlı İşitme Kaybı Olan Bireylerde Günlük Yaşam Aktiviteleri ve Toplumsal Katılımın İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, yaşa bağlı işitme kaybı olan bireylerin günlük yaşam aktivitelerinin ve toplumsal katılımlarının incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 65 yaş ve üzeri, işitme kaybı olan ve işitme cihazı kullanmayı reddeden 30 birey, işitme kaybı olan ve cihaz kullanan 30 birey ve işitme kaybı olmayan 30 birey dahil edildi. Çalışmaya katılan bireyler Kanada Aktivite Performans Ölçeği (KAPÖ), Mayers Yaşam Tarzı Anketi (MYQ3), İşitme Engeli Ölçeği – Yaşlı (İEÖ-Y), Yaşlılarda Toplumsal Katılım Anketi (TKA-R) ile değerlendirildi. Sonuçlar: Katılımcıların İEÖ-Y’de işitme kaybı olmayan bireylerin sonuçları cihaz kullanan ve kullanmayı reddeden bireylerden anlamlı derecede yüksek bulundu (p>0,05). TKA-R’de ev katılımı ve sosyal katılımda anlamlı fark bulunmazken (p>0,05), üretkenlik ve elektronik- sosyal ağ katılımında işitme kaybı olmayan bireylerin sonuçları cihaz kullanan bireylerden anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0,05). 3 grup arasında KAPÖ’deki performans ve memnuniyet puanları arasında ve MYQ3 alt parametrelerinde 3 grup arasında farklılık bulunmadı (p>0,05). Tartışma: 3 grup arasında KAPÖ’de belirtilen aktiviteler açısından işitme engeline sahip olan 2 grubun teknolojik ürünleri kullanma zorluğunun daha fazla olduğu görülmüştür. Ülkemizde yaşa bağlı işitme kaybı olan bireylerin bütüncül olarak ele alınarak doğru cihaz kullanımı ve ergoterapi yaklaşımları ile desteklenmesi günlük yaşamda bağımsızlığının artması açısından önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• presbiakuzi
• işitme araçları
• toplumsal katılım
• günlük yaşam aktiviteleri
• yaşlı

Investigation of Activities of Daily Living and Community Integration in Individuals with Age-Related Hearing Loss

Öz

Purpose: The aim of this study is to examine the activities of daily living and community integration of individuals with presbycusis. Material and Methods: The study included 90 individuals (65+) in total (30 with hearing loss and refusing to use device, 30 with hearing loss, 30 without hearing loss). The individuals participating in the study were evaluated using the Canadian Occupational Performance Measure (COPM), Mayers' Lifestyle Questionnaire (MYQ3), Hearing Handicap Inventory for Elderly (HHIE) and Community Integration Questionnaire (CIQ-R). Results: In HHIE, the results of individuals without hearing loss were found higher than those who used or refused to use devices (p>0.05). There wasn’t difference between the groups in the performance and satisfaction scores in the COPM and the MYQ3 sub-parameters (p>0.05). While there wasn’t significant difference in home participation and social participation in CIQ-R (p>0.05), the results of individuals without hearing loss in productivity, electronic and social networking were found higher than individuals using devices (p>0.05). Discussion: Among the groups, it was observed that the two groups with hearing impairment had more difficulty in using technological products in COPM. Supporting individuals with presbycusis with correct device use and occupational therapy approaches is important in terms of independence.

Anahtar Kelimeler

• Presbycusis
• Hearing Aids
• Community Participation
• Aged
• Activities of Daily Living

Kaynakça

1. Altın Z. (2020). Covid-19 pandemisinde yaşlılar. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dergisi, 30, 49-57. doi:10.5222/terh.2020.93723
2. Aksoy S, Aslan F., Köse A., & Alpar R. (2019). İşitme Engeli Ölçeği-Yaşlı geçerlik ve güvenirlik: Türk popülasyonunda tarama ve uzun formlarının kullanımı. KBB-Forum, 18(4), 310-321.
3. Atasavun Uysal, S., Demircioğlu, A., Şahin, Ü., Karabulut, E., Kocaman, A. A., Karapınar, M., et al. (2018). Yaşlı Bireylerde Toplumsal Katılım Anketi’nin türkçe geçerlik ve güvenirliği. Fizyoterapi Rehabilitasyon, 29 (3), 66-72. https://doi.org/10.21653/tfrd.345656
4. Barker AB, Leighton P, & Ferguson, MA. (2017). Coping together with hearing loss: a qualitative meta-synthesis of the psychosocial experiences of people with hearing loss and their communication partners. Int J Audiol, 56(5), 297-305. doi: 10.1080/14992027.2017.1286695.
5. Beriat, G. K., Ungan, M., & Özkan, S. (2010). Geriyatrik hastalarda işitmenin değerlendirilmesi. GeroFam, 1(1), 111-116. http://dx.doi.org/10.5490/gerofam.2010.1.1.10
6. Bertoli, S., Staehelin, K., Zemp, E., Schindler, C., Bodmer, D., & Probst, R. (2009). Survey on hearing aid use and satisfaction in Switzerland and their determinants. Int J Audiol, 48(4), 183-195. https://doi.org/10.1080/14992020802572627
7. Boothroyd, A. (2007). Adult aural rehabilitation: what is it and does it work? Trends Amplif, 11(2), 63–71. https://doi.org/10.1177/1084713807301073
8. Borda, M. G., Reyes-Ortiz, C. A., Heredia, R. A., Castellanos-Perilla, N., Copete, A. M. A., Soennesyn, H., et al. (2019). Association between self-reported hearing impairment, use of a hearing aid and performance of instrumental activities of daily living. Arch Gerontol Geriatr, 83, 101-105. https://doi.org/10.1016/j.archger.2019.04.001

9. Bölükbaş, N., & Arslan, H. (2003). Huzur evinde kalan yaşlıların psikososyal yönlerinin incelenmesi. Düşünen Adam, 16(4), 235-39.
10. Bumin, G., Özata, M. N., & Altuntaş, O. (2020). The validity and reliability of Mayers Life-Style Questionnaire (3) in Elderly People. 5. International Health Sciences and Management Conference e-proceeding (pp. 58). Retrieved from the Web June 30, 2021.http://www.sbu.edu.tr/FileFolder/Dosyalar/xoFsAuL2/2021_3/5ihmcebildirikitabi-71a994b7.pdf
11. Carniel, C. Z., Sousa, J. C. F. D., Silva, C. D. D., Fortunato-Queiroz, C. A. D. U., Hyppolito, M. Â., & Santos, P. L. D. (2017). Implications of using the hearing aids on quality of life of elderly. CoDAS, 29(5), e20160241. https://doi.org/10.1590/2317-1782/20172016241
12. Carson, A. J. (2005). “What brings you here today?” The role of self-assessment in help-seeking for age-related hearing loss. J Aging Stud, 19(2), 185-200. https://doi.org/10.1016/j.jaging.2004.07.001
13. Ciorba, A., Bianchini, C., Pelucchi, S., & Pastore, A. (2012). The impact of hearing loss on the quality of life of elderly adults. Clin Interv Aging, 7-159. doi: 10.2147/CIA.S26059
14. Cohen-Mansfield, J., & Taylor, J. W. (2004). Hearing aid use in nursing homes, Part 2: barriers to effective utilization of hearing aids. JAMDA, 5(5), 289-296. https://doi.org/10.1016/S1525-8610(04)70018-3
15. Çakır, O., Yıldırım, G., Kumral, T. L., Berkiten, G., Ataç, E., Sünnetçi, G., et al. (2013). Yaşlılıkta presbiakuzi ve rehabilitasyonu. Okmeydanı Tıp Dergisi, 29(Ek sayı 2), 116-120. https://doi.org/ 10.5222/otd.supp2.2013.116
16. Dalton, D. S., Cruickshanks, K. J., Klein, B. E., Klein, R., Wiley, T. L., & Nondahl, D. M. (2003). The impact of hearing loss on quality of life in older adults. The Gerontologist, 43(5), 661-668. https://doi.org/10.1093/geront/43.5.661
17. Erdoğan, A. A. (2016). Yaşlılık döneminde işitme kaybı ve işitme kaybına yaklaşımlar. TJFMPC, 10(1), 25-33. https://doi.org/10.5455/tjfmpc.204524
18. Ferguson, M. A., Kitterick, P. T., Chong, L. Y., Edmondson-Jones, M., Barker, F., & Hoare, D. J. (2017). Hearing aids for mild to moderate hearing loss in adults. The Cochrane Database of Systematic Reviews, 9(9), CD012023. https://doi.org/10.1002/14651858.CD012023.pub2
19. Gates, G. A., & Mills, J. H. (2005). Presbycusis. Lancet, 366(9491), 1111-1120. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(05)67423-5
20. Gopinath, B., McMahon, C. M., Burlutsky, G., & Mitchell, P. (2016). Hearing and vision impairment and the 5-year incidence of falls in older adults. Age Ageing, 45(3), 409-414. https://doi.org/10.1093/ageing/afw022
21. Hartley, D., Rochtchina, E., Newall, P., Golding, M., & Mitchell, P. (2010). Use of hearing AIDS and assistive listening devices in an older Australian population. J Am Acad Audiol, 21(10), 642-653. doi: 10.3766/jaaa.21.10.4
22. Hastaoğlu, F. (2021). Yaşlıların pandemi sürecindeki biyopsikososyal etkilenimleri. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 14(1), 45-49. https://doi.org/10.46414/yasad.863017
23. Hidalgo, J. L. T., Gras, C. B., Lapeira, J. M. T., Martínez, I. P., Verdejo, M. Á. L., Rabadán, F. E., et al. (2008). The Hearing-Dependent Daily Activities Scale to evaluate impact of hearing loss in older people. Ann Fam Med, 6(5), 441-447. doi: https://doi.org/10.1370/afm.890
24. Huang, Q., & Tang, J. (2010). Age-related hearing loss or presbycusis. Eur Arch Oto-Rhino-L, 267(8), 1179-1191. doi: 10.1007/s00405-010-1270-7
25. Kim, T. S., & Chung, J. W. (2013). Evaluation of age-related hearing loss. Korean J Audiol, 17(2), 50-53. doi: 10.7874/kja.2013.17.2.50
26. Kochkin, S. (2000). MarkeTrak V:“Why my hearing aids are in the drawer” The consumers' perspective. Hear J, 53(2), 34-36.
27. Law, M., Baptiste, S., McColl, M., Opzoomer, A., Polatajko, H., & Pollock, N. (1990). The Canadian Occupational Performance Measure: an outcome measure for occupational therapy. Can J Occup Ther, 57(2), 82-87. https://doi.org/10.1177%2F000841749005700207
28. Lesica, N. A. (2018). Why do hearing aids fail to restore normal auditory perception?. Trends Neurosci, 41(4), 174-185. https://doi.org/10.1016/j.tins.2018.01.008
29. Li-Korotky, H. S. (2012). Age-related hearing loss: quality of care for quality of life. The Gerontologist, 52(2), 265-271. https://doi.org/10.1093/geront/gnr159
30. Maharani A., Dawes P., Nazroo J., Tampubolon G., & Pendleton N. (2018). Longitudinal relationship between hearing aid use and cognitive function in older Americans. J Am Geriatr Soc, 66(6), 1130-1136. doi: 10.1111/jgs.15363
31. Mayers, C. A. (1995). Defining and assessing quality of life. Br J Occup Ther, 58(4), 146-150. https://doi.org/10.1177%2F030802269505800402
32. McCormack, A., & Fortnum, H. (2013). Why do people fitted with hearing aids not wear them?. Int J Audiol, 52(5), 360-368. https://doi.org/10.3109/14992027.2013.769066
33. Öztürk, M. E., & Kayıhan, D. (2018). Sağlıklı yaşlanma. Bilim Armonisi, 1(1), 51-53.
34. Pronk, M., Deeg, D. J., Smits, C., van Tilburg, T. G., Kuik, D. J., Festen, J. M., et al. (2011). Prospective effects of hearing status on loneliness and depression in older persons: identification of subgroups. Int J Audiol, 50(12), 887-896. https://doi.org/10.3109/14992027.2011.599871
35. Rutherford, B. R., Brewster, K., Golub, J. S., Kim, A. H., & Roose, S. P. (2018). Sensation and psychiatry: linking age-related hearing loss to late-life depression and cognitive decline. Am J Psychiatry, 175(3), 215-224. https://doi.org/10.1176/appi.ajp.2017.17040423
36. T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü. (2019). Engelli ve yaşlı istatistik bülteni. Retrieved from the Web August 6, 2021. https://www.ailevecalisma.gov.tr/media/31492/istatistik-bulteni-kasim2019.pdf
37. Torpil, B., Ekici-Çağlar, G., & Bumin, G. (2018). Reliability and validity of the Canadian Occupational Performance Measure in people with multiple sclerosis. J Exerc Rehabil, 5(2), 68. https://doi.org/10.30720/ered.930289
38. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2020). İstatistiklerle yaşlılar. Retrieved from the Web August 6, 2021. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2020-37227
39. Usta, H. (2021). Yaşa Bağlı İşitme Kaybı Olan Yaşlılarda Tekli Ve İkili Görev Eğitiminin Fiziksel, Kognitif Fonksiyonlar Ve Yaşam Kalitesi Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi (Doktora tezi). Pamukkale Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Denizli.
40. Uchida, Y., Sugiura, S., Nishita, Y., Saji, N., Sone, M., & Ueda, H. (2019). Age-related hearing loss and cognitive decline—The potential mechanisms linking the two. Auris Nasus Larynx, 46(1), 1-9. https://doi.org/10.1016/j.anl.2018.08.010
41. Ventry, I. M., & Weinstein, B. E. (1982). The hearing handicap inventory for the elderly: a new tool. Ear Hear, 3(3), 128-134. doi: 10.1097/00003446-198205000-00006.
42. Walling, A., & Dickson, G. (2012). Hearing loss in older adults. Am Fam Physician, 85(12), 1150-1156.
43. Willer, B., Rosenthal, M., Kreutzer, J. S., Gordon, W. A., & Rempel, R. (1993). Assessment of community integration following rehabilitation for traumatic brain injury. J Head Trauma Rehabil., 8(2), 75–87. https://doi.org/10.1097/00001199-199308020-00009
44. Wittich, W., Jarry, J., Barstow, E., & Thomas, A. (2017). Vision and hearing impairment and occupational therapy education: needs and current practice. Br J Occup Ther, 80(6), 384-391. https://doi.org/10.1177%2F0308022616684853