Çalışanların Engelli Çalışan Bireylere Yönelik Tutumlarının İncelenmesi

Esma Özkan; Mahmut Yaran; Çiğdem Öksüz

doi:10.30720/ered.577367

Çalışanların Engelli Çalışan Bireylere Yönelik Tutumlarının İncelenmesi

Öz

Amaç: Çalışmada çalışan bireylerin engellilerin çalışmasına yönelik tutumların incelenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya aktif iş hayatında olan 137 birey katıldı. Veriler, sosyodemogafik form ve Engellilerin Çalışmasına Yönelik Tutum Ölçeği (EÇYÖT) ile toplandı. EÇYÖT ortalama puan ne kadar yüksekse ‘engellilerin çalışmasına yönelik tutumlar’ o kadar olumludur. Sonuçlar ve Tartışma: Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 33.78±10.66 idi. EÇYÖT ortalama puanları 3.99±0.65 idi. Çalışanların 115 i sağlık alan dışı, 22 si sağlık alanında çalışıyordu. 51 çalışan engellilerle birlikte aynı iş yerinde çalışırken 86 bireyin çalıştığı kurumda engelli istihdamı yoktu. 30 çalışanın ailesinde engelli birey varken 107 çalışanın ailesinde engelli birey yoktu. Sağlık çalışanlarının EÇYÖT puan ortalaması 4.24±0.72 iken sağlık sektörü dışında çalışanların ortalaması 3.94±0.62 idi (p<0.05). Engellilerle birlikte aynı işyerinde çalışanların EÇYÖT puan ortalaması 4.00±0.60 iken kurumunda engelli çalışmayan bireylerin ortalaması 3.99±0.62 idi (p>0.05). Ailesinde engelli olanların EÇYÖT puan ortalaması 4.43±0.50, ailesinde engelli birey bulunmayan bireylerin EÇYÖT puan ortalaması 3.87±0.83 idi (p<0.01). Çalışma sonuçlarına göre engelli bireylerle iç içe yaşayan bireylerin pozitif tutumlarının olduğu göz önünde bulundurulduğunda engellilere yönelik farkındalığın artırılmasının engelsiz bireylerin tutumlarını değiştireceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Engelli çalışan,Tutum

Kaynakça

AB Komisyonu (2010). Avrupa Özürlüler Stratejisi 2010-2020. (Çev: G. Akın). Avrupa Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı AB Koordinasyon Daire Başkanlığı Bülteni (55), s. 27-30.
Aksakoğlu G. (2006). Sağlıkta araştırma ve çözümleme. Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları.
Arıkan, Ç. (2002) “Sosyal Model Çerçevesinde Özürlülüğe Yaklaşım”, Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, Cilt 2, Sayı 1, ss.11-25.
Aycan, Z. (2005). Engellilerin Çalışmasına Yönelik Tutum Ölçeği (EÇYÖT). Ankara: TÜBİTAK Proje Raporu No: SBB-3018
Badu E., Opoku M.P., Appiah S.C.Y. (2016) Attitudes of health service providers: The perspective of people with disabilities in the Kumasi Metropolis of Ghana. African Journal of Disability.5(1): 8 Pages.
Barbra M, Mutswanga P. (2014). The Attitudes of Employers and Co-Workers towards the Employment of Persons with Disabilities in Zimbabwe, International Journal on Managerial Studies and Research (IJMSR), 2 (3), 7-19.
Baumeister RF, Leary MR. (1995) The need to belong: desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation. Psychol Bull.;117(3):497–529. Baybora D. (2006). Çalışma hayatında özürlülere karşı ayrımcılık, Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi. 51, s. 229-269.
Burge P, Ouellette-Kuntz H, Lysaght R. (2007) Public views on employment of people with intellectual disabilities. J Vocat Rehabil. 26:29–37

Butterworth J, Hagner D, Helm DT, Whelley TA. (2000) Workplace culture, social interactions, and supports for transition-age young adults. Ment Retard.,38(4):342–53.
Chadsey JG, Sheldon DL, Horn JR, Bardeleben D, Cimera RE. (1999)Description of variables impacting successful and unsuccessful cases of social integration involving co-workers. J Vocat Rehabil. 12(2):103–11.
Genç Y, Çat G (2013). Engellilerin İstihdamı ve Sosyal İçerme İlişkisi, Akademik İncelemeler Dergisi (Journal of Academic Inquiries), 8 (1), 363-393.
Garcı´a MF, Paetzold RL, Colella A. (2005) The relationship between personality and peers’ judgments of the appropriateness of accommodations for individuals with disabilities. J Appl Soc Psychol.35(7):1418–39
Hall E. (2004)Social geographies of learning disability: narratives of exclusion and inclusion. Area. doi:10.1111/j.0004-0894. 2004.00227.x
Hall E. (2010) Spaces of social inclusion and belonging for people with intellectual disabilities. J Intell Disabil Res.;54(Suppl 1):48–57.
Hartnett HP, Stuart H, Thurman H, Loy B, Batiste LC. (2011) Employers’ perceptions of the benefits of workplace accommodations: reasons to hire, retain and promote people with disabilities. J Vocat Rehabil.34(1):17–23
Henry DB, Duvdevany I, Keys CB, Balcazar FE. (2004) Attitudes of American and Israeli staff toward people with intellectual disabilities. Ment Retard.,42(1):26–36.
Henry, D., Keys, C., Jopp, D., & Balcazar, F. (1996a). The Community Living Attitudes Scale, Mental Retardation Form: Development and psychometric properties. Mental Retardation, 34, 149–158.
Henry, D., Keys, C., Balcazar, F., & Jopp, D. (1996b). Attitudes of community-living staff members toward persons with mental retardation, mental illness, and dual diagnosis. Mental Retardation, 34, 367–379
Horner-Johnson, W., Keys, C., Henry, D., Yamaki, K., Oi, F., Watanabe, K.,et al. (2002). Attitudes of Japanese students toward people with intel-lectual disability. Journal of Intellectual Disability Research, 46, 365–378.
Isaac R, Dharma Raja BW, Ravanan MP. (2010) Integrating people with disabilities: their right—our responsibility. Disabil Soc.; 25(5):627–30.
Jones J, Ouellette-Kuntz H, Vilela T, Brown H. (2008) Attitudes of community developmental services agency staff toward issues of inclusion for individuals with intellectual disabilities. J Policy Pract Intell Disabil.,5(4):219–26.
Küçükşen K., Kaya D., Uludağ A., Yüceler A., İleri Y., Tekin H. (2017) Sağlık Çalışanlarının Engellilere Yönelik Tutumlarının Örgüt Kültürü Açısından Değerlendirilmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi. 5 (42) : 91-101.
Landy FJ, Conte JM. (2007) Work in the 21st century: an introduction to industrial and organizational psychology. 2nd ed. Malden: Blackwell.
Lau JTF, Cheung CK. (1999) Discriminatory attitudes to people with intellectual disability or mental health difﬁculty. Int Soc Work.;42(4):431–44.
Mamatoğlu N, Dökmen Z, Yıldırım F. (2015). İşyerinde Engelliye Yönelik Tutumlar Ölçeği Edebiyat Fakültesi Dergisi, 32 (2), 183-204.
McLaughlin ME, Bell MP, Stringer DY. (2004) Stigma and acceptance of persons with disabilities—Understudied aspects of workforce diversity. Group Organ Manage.29(3):302–33.
Myers J, Well A. (2003) Research Design and Statistical Analysis. Second Edition ed. London: Lawrence Erlbaum Associate.
O’Grady A, Pleasence P, Balmer NJ, Buck A, Genn H. (2004) Disability, social exclusion and the consequential experience of justiciable problems. Disabil Soc.;19(3):259–71.
Ouellette-Kuntz H, Burge P, Henry DB, Bradley EA, Leichner P. (2003)Attitudes of senior psychiatry residents toward persons with intellectual disabilities. Can J Psychiat. 48(8):538–45.
Paris MJ. (1993) Attitudes of medical students and health-care professionals toward people with disabilities. Arch Phys Med Rehabil. 74:818-25.
Pierini J., Pearson V., Wong Y.C. (2001) Glorious Work: Employment of adults with a learning disability in Guangzhou from the perspective of their parents, Disability & Society, 16:2, 255-272.
Popovich PM, Scherbaum CA, Scherbaum KL, Polinko N. (2003) The assessment of attitudes toward individuals with disabilities in the workplace. J Psychol.137(2):163–77.
Richman LS, Leary MR. (2009) Reactions to discrimination, stigmatization, ostracism, and other forms of interpersonal rejection: a multimotive model. Psychol Rev.;116(2):365–83.
Scherbaum CA, Scherbaum KL, Popovich PM. (2005) Predicting jobrelated expectancies and affective reactions to employees with disabilities from previous work experience. J Appl Soc Psychol. 35(5):889–904
Scope 2003. "Report Reveals Employers Fearful of Recruiting Disabled People", Management Services, 47(5), 8-9.
Tarawneh R.K.I. 2016. Attitudes of Jordanians People toward Employment of Persons with Disabilities, Open Journal of Social Sciences, 4, 140-157.
Thau S, Aquino K, Poortvliet PM. (2007) Self-defeating behaviors in organizations: the relationship between thwarted belonging and interpersonal work behaviors. J Appl Psychol.;92(3):840–7.
Vornholt K, Uitdewilligen S, Nijhuis F J N. (2013) Factors Affecting the Acceptance of People with Disabilities at Work: A Literature Review. J Occup Rehabil 23:463–475.
Wu LZ, Yim FHK, Kwan HK, Zhang XM. (2012) Coping with workplace ostracism: the roles of ingratiation and political skill in employee psychological distress. J Manage Stud.;49(1): 178–99
Yazbeck M, McVilly K, Parmenter T. (2004) Attitudes toward people with intellectual disability (ID): an Australian perspective. J Disabil Policy Stud., doi:10.1177/10442073040150020401.
Yılmaz, Z., (2004) Çalışan Özürlülerin İş Yaşamında Karşılaştıkları Sorunlar Ve Bunları Etkileyen Etmenler. Öz-Veri Dergisi. Cilt 1. Sayı 2, Aralık.
Ünal,V., Yıldız,M. (2017) Üniversite gençliğinin engellilere yönelik tutumlarının incelenmesi: Sivas örneği, The Journal of Academic Social Science Studies,57, 341-358.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Esma Özkan ^*
0000-0001-6857-4084
Türkiye

Mahmut Yaran
0000-0002-1703-590X
Türkiye

Çiğdem Öksüz
0000-0002-3243-8897
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

18 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

13 Haziran 2019

Kabul Tarihi

20 Nisan 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 8 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.30720/ered.577367

IZ

https://izlik.org/JA98YZ42BX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özkan, E., Yaran, M., & Öksüz, Ç. (2019). Çalışanların Engelli Çalışan Bireylere Yönelik Tutumlarının İncelenmesi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 8(1), 63-70. https://doi.org/10.30720/ered.577367

AMA

1.Özkan E, Yaran M, Öksüz Ç. Çalışanların Engelli Çalışan Bireylere Yönelik Tutumlarının İncelenmesi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 2019;8(1):63-70. doi:10.30720/ered.577367

Chicago

Özkan, Esma, Mahmut Yaran, ve Çiğdem Öksüz. 2019. “Çalışanların Engelli Çalışan Bireylere Yönelik Tutumlarının İncelenmesi”. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 8 (1): 63-70. https://doi.org/10.30720/ered.577367.

EndNote

Özkan E, Yaran M, Öksüz Ç (01 Aralık 2019) Çalışanların Engelli Çalışan Bireylere Yönelik Tutumlarının İncelenmesi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 8 1 63–70.

IEEE

[1]E. Özkan, M. Yaran, ve Ç. Öksüz, “Çalışanların Engelli Çalışan Bireylere Yönelik Tutumlarının İncelenmesi”, Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, c. 8, sy 1, ss. 63–70, Ara. 2019, doi: 10.30720/ered.577367.

ISNAD

Özkan, Esma - Yaran, Mahmut - Öksüz, Çiğdem. “Çalışanların Engelli Çalışan Bireylere Yönelik Tutumlarının İncelenmesi”. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 8/1 (01 Aralık 2019): 63-70. https://doi.org/10.30720/ered.577367.

JAMA

1.Özkan E, Yaran M, Öksüz Ç. Çalışanların Engelli Çalışan Bireylere Yönelik Tutumlarının İncelenmesi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 2019;8:63–70.

MLA

Özkan, Esma, vd. “Çalışanların Engelli Çalışan Bireylere Yönelik Tutumlarının İncelenmesi”. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, c. 8, sy 1, Aralık 2019, ss. 63-70, doi:10.30720/ered.577367.

Vancouver

1.Esma Özkan, Mahmut Yaran, Çiğdem Öksüz. Çalışanların Engelli Çalışan Bireylere Yönelik Tutumlarının İncelenmesi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 01 Aralık 2019;8(1):63-70. doi:10.30720/ered.577367

Cited By

Within the Scope of the Science without Borders Project The Change in Attitudes of Science Center Instructors

Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi

https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.1740553