TEKRARLI MANUEL İŞLERDE FİZYOLOJİK ZORLANMALARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ÖNLENMESİ
Öz
Kas ve iskelet sistemi rahatsızlıkları, meslek hastalıklarının büyük bölümünü oluşturur. Bu hastalıklar çoğunlukla tekrarlı manuel iş yapma esnasında çalışanın yanlış beden duruşundan ve çalışma ortamının ergonomik olmamasından kaynaklanmaktadır. Kas ve iskelet sistemi rahatsızlıkları çalışanların yaşam kalitesinin düşmesine, işletmelerde nitelikli iş gücünün kaybına ve işlerin aksamasına neden olmaktadır. Bu proje kapsamında otomotiv yan sanayisi için kauçuk hortum üreten bir fabrikada vulkanizasyon ve maça imalat bölümleri REBA (Rapid Entire Body Assesment) Analizi ile incelenmiştir. Potansiyel yanlış beden duruşları tespit edilerek REBA Analizi puanları hesaplanmıştır. Mevcut çalışma koşulları, çalışanın beden duruşu CATIA V5 programı ile modellenmiştir. Çalışanların hazırlanan dijital modeli üzerinden biyomekanik analizi yapılmıştır. Olumsuz koşulları ortadan kaldırmak ve çalışanlarda ilerleyen yıllarda kas ve iskelet sistemi hastalıkları meydana getirebilecek yanlış beden duruşlarını giderilmek için yeni çalışma ortamı dizayn edilmiştir. Çalışanların iyileştirilen modeller üzerinde REBA Analizi ve CATIA V5 Programı üzerinden biyomekanik analizi yapılmış, iyileştirme sonuçları değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
REBA Analizi, Biyomekanik Analiz, CATIA V5, Tekrarlı Manuel İşler, Kas ve İskelet Sistemi Rahatsızlıkları
Kaynakça
- Armağan, M., (2007), “Ulaşım sektöründe CATIA uygulamaları”, Bilim Uzmanlığı Tezi, Karabük Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Eğitimi Anabilim Dalı, Karabük.
- Babalık Fatih C., (2016). Mühendisler İçin Ergonomi -İşbilim-, Dora Yayınevi, Bursa
- Cabeças JM, Monte de C., (2006). Occupational Musculoskeletal Disorders in Europe: Impact, Risk factors and Preventive regulations. Enterprise and Work Innovation Studies 2006
- Chaffin, D. B. (2002). On simulating human reach motions for ergonomics analyses. Human Factors and Ergonomics in Manufacturing & Service Industries, 12(3), 235-247.
- Computer- aided ergonomics [online]”, (2 October 2011), http://en.wikipedia.org/wiki/Computer-aided_ergonomics, (2010).
- Eminoğlu, M. B., (2013). Farklı Çalışma Programlarının Çapa Makinası Operatörlerinin Fiziksel Zorlanmasına Etkisinin Belirlenmesi, Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 9(1), 1-8.
- Hasdemir, Ayşe Güldal. (2013). "Bilgisayar destekli ergonomi ve bir uygulama çalışması.", Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir, Türkiye.
- Hignett, S., McAtamney, L., (2000). RapidEntire Body Assessment (REBA). Applied Ergonomics, 31, 201-205.
- Kuo, C. F., & Chu, C. H. (2005). An online ergonomic evaluator for 3D product design. Computers in industry, 56(5), 479-492.
- Lee, K. (2006). CAD system for human-centered design. Computer-aided design and applications, 3(5), 615-628.