Araştırma Makalesi

TÜRKİYE’DE YAŞLI BİREYLERİN BEDEN ÖLÇÜLERİNE UYGUN OTURMA ELEMANI TASARIMI

Cilt: 7 Sayı: 1 15 Nisan 2024
PDF İndir
TR EN

TÜRKİYE’DE YAŞLI BİREYLERİN BEDEN ÖLÇÜLERİNE UYGUN OTURMA ELEMANI TASARIMI

Öz

Bir mekan için seçilen mobilyaların, mekanı kullanacak insanların yaşam biçimine uygun olması son derece önemlidir. Yaşlı bireylerin iç mekanlarda karşılaşılacağı fiziksel sınırlamalara yanıt veren ürünler, onlara günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirmede daha çok yardım etmekte, fiziksel ve zihinsel olarak yaşamlarında destekleyici nitelikte bir rol oynamaktadır. Yaşlılık döneminde kemiğin daha kırılgan olması nedeniyle ev kazalarında yaşlı bireyler daha fazla zarar görmektedirler. Bu nedenle yaşlı bireylerin bağımsızlığını arttırmak ve kaza oranını düşürmek için gerek mimari gerekse konut içi düzenleme açısından pek çok faktörün dikkate alınması gereklidir. Bu faktörlerden birisi de yaşlının yaşam kalitesini arttırmaya yardımcı mobilyaların tasarlanmasıdır. Yaşlı bireyler, hareket kısıtları arttıkça, günlük yaşamlarını çoğunlukla evlerinde geçirmektedirler. Konut içerisinde geçirilen zaman arttıkça yemek yeme, banyo yapma, giyinme gibi zorunlu eylemler dışında; TV izleme, kitap okuma gibi vakit geçirmeye yönelik eylemler için daha fazla hareket edilmektedir. Bu eylemler için yaşlı bireylerin konut içerisinde dinlenme alanı ihtiyacı olmaktadır. Dinlenmek amacıyla koltuk, yatak gibi mobilyalar kullanılabilir. Oturma ve uzanma aktiviteleri sırasında dayanma, çekme hareketleri ile bütün vücut ağırlıklarını mobilyaya vermeleri nedeniyle kullanılacak mobilyalar, kazaya neden olmayacak şekilde sağlam ve ergonomik özelliklere sahip olmalıdır. Bu çalışmada; yaşlıların ev içerisinde yoğun olarak yaptıkları TV izleme, dinlenme, gazete okuma gibi faaliyetleri zorlanmadan yapabilecekleri ergonomik oturma elemanı tasarımları çalışılmıştır. Bunun için TÜBİTAK tarafından desteklenen proje (P.No: 115M548) ile Türkiye’de farklı bölgelerde yaşayan yaşlı bireylerden alınan antropometrik veriler kullanılmıştır. Elde edilen verilere göre; Türkiye’de yaşayan yaşlı bireyler için ergonomik oturma elemanları tasarımları yapılmıştır. Böylece yaşlı bireyin gün içerisinde sıklıkla tekrarladığı oturma ve kalkma sırasında olabilecek bedensel zorlanmalar azaltılarak, yaşam kalitesinin arttırılması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Yaşlı Birey, Yaşlanma, Oturma elemanı, Antropometri, Ergonomi

Kaynakça

  1. Almandrawy, M.A.T. (2015). Ergonomics Design Metal Chair for the Elderly. International Journal of Engineering Research & Technology (IJERT), 4(1), 806-811.F
  2. Başıbüyük, G.Ö., Çınar, Z. ve Ay, F. (2018). Anadolu Yaşlılarının Antropometrik Boyutları. Tübitak 1001 Projesi, P.No: 115M548, 134 s.
  3. Boyacıoğlu, N.E., Irmak, H.S. ve Çaynak, S. (2021). Yaşlılık Döneminde Sağlıkla İlgili Bilgi Edinmede İnternetin Kullanımı. Türkiye Klinikleri Journal of Health Sciences, 6(3), 641 – 650.
  4. Brienza, D.M., Karg, P.E. & Brubaker, C.E. (1996). Seat Cushion Design for Elderly Wheelchair Users Based on Minimization of Soft Tissue Deformation Using Stiffness and Pressure Measurements. IEEE Transactions on Rehabilitation Engineering, 4(4), 320-327.
  5. Dimensions (2023). https://www.dimensions.com/element/prouve-standard-chair. Erişim Tarihi: 24.08.2023.
  6. Eyvazi A. & Mokhtarinia H. (2017). Pilot Design of Ergonomic Bench for the Elderly With Anthropometric Approach. Physical Treatments. 7(3), 123-132. doi:10.32598/ptj.7.3.123
  7. Görgün Baran, A., Koçak Kurt, Ş. ve Serdar Tekeli, E. (2017). Yaşlıların Dijital Teknolojileri Kullanım Düzeyleri Üzerine Bir Araştırma. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 45 (Güz), 1-24.
  8. Gu, C. &, Zeng, J. (2019). Research on the Design of the Elderly Wardrobe Based on Ergonomics. 7th International Forum on Industrial Design, IOP Conf. Series: Materials Science and Engineering, 573, 012058. doi:10.1088/1757-899X/573/ 1/012058
  9. Halil, M., Ulger, Z., Cankurtaran, M., Shorbagi, A., et al. (2006). Falls and the Elderly: Is There Any Difference in the Developing World? A Cross-Sectional Study from Turkey. Archives of Gerontology and Geriatrics, 43, 351-359. doi:10.1016/j.archger.2005.12.005
  10. IKEA (2023). Erişim adresi: https://www.dimen sions.com/element/ikea-stefan-chair. Erişim Tarihi: 24.08.2023. Kalınkara, V. (2001). Konutta İç Dekorasyon. Teknik Yayınevi, Ankara.

Kaynak Göster

APA
Özkaya, K., Özgün Başıbüyük, G., & Dizel, T. (2024). TÜRKİYE’DE YAŞLI BİREYLERİN BEDEN ÖLÇÜLERİNE UYGUN OTURMA ELEMANI TASARIMI. Ergonomi, 7(1), 26-36. https://doi.org/10.33439/ergonomi.1353465
AMA
1.Özkaya K, Özgün Başıbüyük G, Dizel T. TÜRKİYE’DE YAŞLI BİREYLERİN BEDEN ÖLÇÜLERİNE UYGUN OTURMA ELEMANI TASARIMI. ERGONOMİ. 2024;7(1):26-36. doi:10.33439/ergonomi.1353465
Chicago
Özkaya, Kadir, Gülüşan Özgün Başıbüyük, ve Taner Dizel. 2024. “TÜRKİYE’DE YAŞLI BİREYLERİN BEDEN ÖLÇÜLERİNE UYGUN OTURMA ELEMANI TASARIMI”. Ergonomi 7 (1): 26-36. https://doi.org/10.33439/ergonomi.1353465.
EndNote
Özkaya K, Özgün Başıbüyük G, Dizel T (01 Nisan 2024) TÜRKİYE’DE YAŞLI BİREYLERİN BEDEN ÖLÇÜLERİNE UYGUN OTURMA ELEMANI TASARIMI. Ergonomi 7 1 26–36.
IEEE
[1]K. Özkaya, G. Özgün Başıbüyük, ve T. Dizel, “TÜRKİYE’DE YAŞLI BİREYLERİN BEDEN ÖLÇÜLERİNE UYGUN OTURMA ELEMANI TASARIMI”, ERGONOMİ, c. 7, sy 1, ss. 26–36, Nis. 2024, doi: 10.33439/ergonomi.1353465.
ISNAD
Özkaya, Kadir - Özgün Başıbüyük, Gülüşan - Dizel, Taner. “TÜRKİYE’DE YAŞLI BİREYLERİN BEDEN ÖLÇÜLERİNE UYGUN OTURMA ELEMANI TASARIMI”. Ergonomi 7/1 (01 Nisan 2024): 26-36. https://doi.org/10.33439/ergonomi.1353465.
JAMA
1.Özkaya K, Özgün Başıbüyük G, Dizel T. TÜRKİYE’DE YAŞLI BİREYLERİN BEDEN ÖLÇÜLERİNE UYGUN OTURMA ELEMANI TASARIMI. ERGONOMİ. 2024;7:26–36.
MLA
Özkaya, Kadir, vd. “TÜRKİYE’DE YAŞLI BİREYLERİN BEDEN ÖLÇÜLERİNE UYGUN OTURMA ELEMANI TASARIMI”. Ergonomi, c. 7, sy 1, Nisan 2024, ss. 26-36, doi:10.33439/ergonomi.1353465.
Vancouver
1.Kadir Özkaya, Gülüşan Özgün Başıbüyük, Taner Dizel. TÜRKİYE’DE YAŞLI BİREYLERİN BEDEN ÖLÇÜLERİNE UYGUN OTURMA ELEMANI TASARIMI. ERGONOMİ. 01 Nisan 2024;7(1):26-3. doi:10.33439/ergonomi.1353465