AMELİYATHANEDEKİ ERGONOMİK RİSK FAKTÖRLERİNİN HEMŞİRELERDE KAS İSKELET SİSTEM RAHATSIZLIKLARINA VE TÜKENMİŞLİK ÜZERİNE ETKİSİ: BİR ÜNİVERSİTE ÖRNEĞİ
Öz
Çalışma, ameliyathanedeki ergonomik risklerin hemşirelerde kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarına ve tükenmişlik üzerine etkisini tespit etmek amacıyla planlanmıştır. Veriler, Haziran-Eylül 2023 tarihleri arasında hemşire tanıtıcı özellikler formu, Cornell Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre hemşirelerin çoğunluğu kadın olup, %36'sı 36-45 yaş arasında ve %40'ı 11-20 yıldır ameliyathanede çalışmaktadır. Hemşirelerin büyük bir kısmı ortam sıcaklığından rahatsızlık duymakta ve sık terleme yaşadığını ifade etmiştir. Katılımcıların %83,3'ü son bir yıl içinde kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları yaşamış, ancak çoğu bu duruma bağlı olarak rapor almamıştır. En sık görülen ağrılar sırt, bel ve baldır bölgelerinde tespit edilmiştir.
Cinsiyet, çalışma süresi gibi faktörler ile kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları ve tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Ancak cerrahi duman ve atık gazlara maruz kalmanın tükenmişlik üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, ameliyathane ortamındaki ergonomik risklerin çalışanların kas-iskelet sistemi sağlığını olumsuz etkilediği görülmüştür. Bu risklerin azaltılmasına yönelik ergonomik iyileştirmeler, çalışan sağlığını koruma ve tükenmişlik düzeylerini azaltma açısından büyük önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler
Ameliyathane, Ergonomik Riskler, Kas-iskelet sistem hastalıkları, Tükenmişlik
Kaynakça
- Abdollahzade, F., Mohammadi, F., Dianat, I., Asghari, E., Asghari-Jafarabadi, M., & Sokhanvar, Z. (2016). Working Posture and Its Predictors In Hospital Operating Room Nurses. Health promotion perspectives, 6(1), 17.
- Akkaya, A., & Karadağ, M. (2021). Ameliyathane Hemşirelerinin Çalışma Ortamından Kaynaklanan Mesleki Risklerinin ve Sağlık Sorunlarının Belirlenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 37(1), 11-22.
- Aksüt, G., Tamer, E., & Tüfekçi, M. (2020). Ergonomik Risk Faktörlerinin Sınıflandırılması: Bir Literatür Taraması Ergonomi, 3(3), 169-192.
- Alcan, A. (2015). Ameliyathane Hemşireliği (Vol. 1. baskı). İzmir: Meta Basım Matbaacılık Hizmetleri.
- Ali Sheikhzadeh. (2017). The" Perception of Musculoskeletal Risk Factors (PMRF)" for Operating Room Nurses (ORN): Translation and Cultural Adaption of the Questionnaire in the Greek Language. International Journal of Caring Sciences, 10(2), 834.
- Altun Uğraş, G., Akyolcu, N., Kanat, C., Yüksel, S., Ayoğlu, T., Sayın, Y., & Kanan, N. (2018). Cerrahi kliniklerde Çalışan Hemşirelerin Iş Güvenliği.
- Arslan, E. (2018). Yoğun Bakımda Çalışan Hemşirelerde Ergonomik Risk Analizine Göre Tekrarlı Hareketlerin Kas Iskelet Sistemi Rahatsızlıklarına Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi. Eskişehir.
- Can, Ö. S., & Ökten, F. (2004). Operasyon Odasında Çalışma Riskleri. Turkiye Klinikleri Journal of Anesthesiology Reanimation, 2(2), 103-112.
- Che Huei, L., Ya-Wen, L., Chiu Ming, Y., Li Chen, H., Jong Yi, W., & Ming Hung, L. (2020). Occupational health And Safety Hazards Faced by Healthcare Professionals in Taiwan: A Systematic Review of Risk Factors and Control Strategies. SAGE open medicine, 8, 2050312120918999.
- Çil Akıncı, A., Dereli, E., & Sert, H. (2014). Kırklareli’nde çalışan Hemşirelerde Bel Ağrısı Ve Bel Ağrısı Ile İlişkili Faktörler. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(1).