ERGONOMİ BİLİMİ İLE YAPAY ZEKÂ ARASINDAKİ İLİŞKİ: BİBLİYOMETRİK BİR İNCELEME
Öz
Yapay zekâ, ergonomi uygulamalarını derinden etkileyen ve en yaygın kullanılan teknolojilerden biri olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, endüstriyel dönüşümün merkezinde yer alan yapay zekâ ile ergonomi bilimi arasındaki ilişkiyi bibliyometrik analiz yoluyla inceleyerek, ergonomi alanında gelişmiş teknolojilerin entegrasyonu için mevcut eğilimleri, akademik işbirliklerini ve araştırma önceliklerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Scopus veri tabanında "Ergonomics" ve "Artificial Intelligence" anahtar kelimeleriyle elde edilen, 1977-2024 yılları arasında yayınlanmış 267 makale, bibliyometrik yöntem kullanılarak incelenmiştir. Analiz kapsamında elde edilen veriler, R Studio yazılımındaki bibliometrix kütüphanesi kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgulara göre, yıllık %8,63 büyüme oranıyla düzenli artış gösteren yayınlar, ortalama 21,18 atıf ile yüksek akademik etki düzeyine sahiptir. En sık kullanılan anahtar kelimeler "Ergonomics" (230 kez) ve "Artificial Intelligence" (225 kez) olmuş, çalışmalarda insan merkezli yaklaşımlar ve teknolojik çözümler ön plana çıkmıştır. Alana en fazla katkı sağlayan ülke 200 yayınla ABD olurken, Birleşik Krallık ve Çin de önemli katkılarda bulunmuştur. Ergonomics dergisi 17 makale ile en fazla yayına sahip kaynak olarak öne çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Al, U., & Tonta, Y. (2004). Atıf Analizi: Hacettepe Üniversitesi Kütüphanecilik Bölümü tezlerinde atıf yapılan kaynaklar. Bilgi Dünyası, 5(1), 19-47. doi: https://doi.org/10.15612/BD.2004.497
- Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-Tool For Comprehensive Science Mapping Analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959–975. doi: https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
- Aslanci, S. (2022). Araştırma Sorgulamaya Dayalı Öğrenme: Bibliyometrik Bir Analiz. Scientific Educational Studies, 1-25. doi: https://doi.org/10.31798/ses.1068633
- Ayan, B., Taşçı, S., & Köksal, E. B. (2024). İş Sağlığı ve Güvenliği Alanında Kullanılan Yapay Zeka Teknolojilerine İlişkin İnceleme. Çalışma İlişkileri Dergisi, 15, 2-20. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3984369 Erişim Tarihi: 30.01.2025
- Bayrak, A., & Aslanci, S. (2022). Realistic Mathematics Education: A Bibliometric Analysis. Shanlax International Journal of Education, 10(4), 52-62. doi: https://doi.org/10.34293/education.v10i4.5174
- Bednárová-Gibová, K. (2020). Organizational Ergonomics of Translation As A Powerful Predictor of Translators’ Happiness At Work? Perspectives, Studies in Translation Theory and Practice, 3(29), 391-406. doi: https://doi.org/10.1080/0907676X.2020.1753788
- Das, S. (2024). Challenges and Opportunities in Navigating the Intersection of AI and Ergonomics in the Indian Market. Ergonomics International Journal, 1-9. doi: https://doi.org/10.23880/eoij-16000331
- Donisi, L., Cesarelli, G., Pisani, N., Ponsiglione, A. M., Ricciardi, C., & Capodaglio, E. (2022). Wearable Sensors and Artificial Intelligence for Physical Ergonomics: A Systematic Review of Literature. Diagnostics, 12(12), 2-21. doi: https://doi.org/10.3390/diagnostics12123048
- Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to Conduct A Bibliometric Analysis: An Overview And Guidelines. Journal of Business Research, (133), 285-296. doi:https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
- Enebechi, C. N., & Duffy, V. G. (2020). Virtual Reality and Artificial Intelligence in Mobile Computing and Applied Ergonomics: A Bibliometric and Content Analysis. Digital Human Modeling and Applications in Health, Safety, Ergonomics and Risk Management. Human Communication, Organization and Work (s. 334–345). Copenhagen, Denmark: Springer, Cham. doi: https://doi.org/10.1007/978-3-030-49907-5_24.