PSİKO-SOSYAL VE ERGONOMİK BİR RİSK OLARAK CİNSİYETE DAYALI ÜCRET EŞİTSİZLİĞİ: TÜRKİYE’DE MESLEK LİSESİ MEZUNLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Bu çalışma cinsiyete dayalı ücret farklılıkları üzerine literatürde var olan çalışmaları inceleyerek, özellikle mesleki eğitim alan iş yaşamındaki kadınların cinsiyete dayalı ücret farklılıklarının düzeyini, 2023 yılı TÜİK hanehalkı verilerini kullanarak ortaya koymaya çalışmaktadır. Kadınların işgücü piyasasında eşit ücret hakkına erişip erişemediği, aynı eğitim ve istihdam özelliklerine sahip erkeklerle karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Analiz, blinder-oaxaca ayrıştırması yöntemiyle gerçekleştirilmiş, ücret farklarının ne ölçüde gözlemlenebilir faktörlerden kaynaklandığı ve ne ölçüde ayrımcılıkla açıklanabileceği ortaya konmuştur. 2023 TÜİK verilerine göre, mesleki eğitim dahil beş eğitim alanında kadınlar erkeklerden sistematik olarak daha düşük ücret almaktadır. Blinder-Oaxaca ayrıştırması, bu farkların önemli bir kısmının gözlemlenebilir faktörlerle açıklanamadığını göstermiştir. Mesleki eğitim grubunda ücret farkının %66.5’i açıklanamamakta; bu durum potansiyel cinsiyet ayrımcılığına işaret etmektedir. İş yaşamında cinsiyete dayalı ücret farklılıkları beraberinde ergonomik riskleri de dolaylı olarak arttırabilir. Söz konusu bu durum doğrudan bir kas-iskelet sistemi hastalığına sebep olmasa da, görev dağılımı, çalışma ortamı, iş temposu ve stres düzeyleri üzerinden ergonomik risk faktörlerini etkileyebilir.

This study reviews existing literature on gender-based wage differences and attempts to reveal the level of gender-based wage differences among women in the workforce, particularly those in vocational education, using 2023 Turkish Statistical Institute (TÜİK) household data. The study examines whether women have access to equal pay in the labor market, comparing them to men with the same educational and employment characteristics. The analysis was conducted using the Blinder-Oaxaca decomposition method, revealing the extent to which wage differences stem from observable factors and the extent to which they can be explained by discrimination. According to 2023 TÜİK data, women systematically receive lower wages than men in five educational fields, including vocational education. The Blinder-Oaxaca decomposition shows that a significant portion of these differences cannot be explained by observable factors. In the vocational education group, 66.5% of the wage gap cannot be explained, indicating potential gender discrimination. Gender-based wage differences in the workplace can also indirectly increase ergonomic risks. While this situation may not directly cause musculoskeletal disorders, it can influence ergonomic risk factors through task distribution, work environment, work pace, and stress levels.