Bu araştırmanın amacı, işyeri ergonomisinin akademisyenlerin zihinsel iş yükü ve iş performansı üzerindeki etkisini incelemek ve bu ilişkide zihinsel iş yükünün aracı rolünü belirlemektir. Çalışmanın evrenini Türkiye’deki devlet ve vakıf üniversitelerinde görev yapan akademisyenler oluşturmuş, kolayda örnekleme yöntemiyle 389 katılımcıdan çevrim içi anket aracılığıyla veri toplanmıştır. Araştırma modeli, İş Talepleri–Kaynakları Modeli temel alınarak yapılandırılmıştır. İşyeri ergonomisi, zihinsel iş yükü ve iş performansı değişkenler olarak ele alınmıştır. Kullanılan ölçekler daha önce geçerlik-güvenirliği kanıtlanmış bilimsel ölçme araçlarıdır. Elde edilen bulgulara göre ergonomik çalışma koşulları, akademisyenlerin iş performansını anlamlı ve pozitif yönde etkilemektedir. Aynı zamanda ergonomi düzeyinin artmasının zihinsel iş yükünü azalttığı, zihinsel iş yükünün ise performans üzerinde olumsuz etki yarattığı tespit edilmiştir. Aracılık analizi sonucunda zihinsel iş yükünün, ergonomi ile iş performansı arasındaki ilişkide kısmi aracı rol üstlendiği ortaya konmuştur. Bu bulgular, ergonomik iyileştirmenin yalnızca fiziksel konfor sağlamadığını; bilişsel kaynakları koruyarak performansı dolaylı olarak da artırdığını göstermektedir. Araştırma, ergonominin akademik bağlamda stratejik bir iş kaynağı olduğunu vurgulamakta; üniversitelerde ergonomik düzenlemelerin, zihinsel yük yönetimiyle entegre edilmesi gerektiğine yönelik teorik ve pratik öneriler sunmaktadır.
İşyeri Ergonomisi Zihinsel İş Yükü İş Performansı Akademisyenler
The purpose of this study is to examine the effect of workplace ergonomics on academics' mental workload and job performance and to determine the mediating role of mental workload in this relationship. The study population consisted of academics working at state and foundation universities in Turkey, and data were collected from 389 participants via an online survey using convenience sampling. The research model was structured based on the Job Demands–Resources Model. Workplace ergonomics, mental workload, and job performance were considered as variables. The scales used were scientific measurement tools with previously proven validity and reliability. The findings indicate that ergonomic working conditions have a significant and positive effect on academics' job performance. It was also found that an increase in the level of ergonomics reduces mental workload, while mental workload has a negative impact on performance. The mediation analysis revealed that mental workload plays a partial mediating role in the relationship between ergonomics and job performance. These findings show that ergonomic improvement not only provides physical comfort but also indirectly increases performance by conserving cognitive resources. The research emphasizes that ergonomics is a strategic work resource in an academic context and offers theoretical and practical recommendations for integrating ergonomic arrangements in universities with mental load management.
Workplace Ergonomics Mental Workload Work Performance Academics
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | İş ve İşyeri Sağlığı ve Güvenliği, İnsan Kaynakları ve Endüstriyel İlişkiler (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 12 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 4 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 15 Nisan 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.33439/ergonomi.1822216 |
| IZ | https://izlik.org/JA37BZ75YW |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1 |
Dergi yılda 3 sayı (Nisan, Ağustos ve Aralık) olarak yayımlanmaktadır. Bu sayılara ek olarak Editörler Kurulu’nun kararıyla, Ulusal Ergonomi Kongresi’nde sunulan bildiriler “Özel Sayı” olarak yayımlanabilmektedir.