EL DOKUMASI HALI ÜRETİMİNİN ERGONOMİK DEĞERLENDİRMESİ: ÇALIŞAN SAĞLIĞININ KORUNMASI
Öz
El
dokuması halı üretimi küçük ölçekli atölyelerde, genellikle kötü koşullarda
yapılan bir üretim faaliyeti olup, uzun süreli statik ve tekrarlı çalışmayı
gerektirir. Uygun olmayan vücut duruşu, tekrarlayan hareketler, kontak stres ve
uzun çalışma süresi gibi nedenlerle kas-iskelet bozukluklarının (KİSH) ortaya
çıkmasına neden olan yüksek riskli bir iştir. Geleneksel olarak tasarlanmış
tezgahlarda uygun olmayan duruş, tekrarlı ve saatler süren statik çalışmalar,
halı dokuyucularda kas iskelet sistemi rahatsızlıklarının artmasına, artrit,
karpal tünel sendromuna (KTS) ve el fonksiyonlarının azalmasına neden
olmaktadır. Türkiye’de, el dokuması halı üretimi, dokumada kullanılan
donanım-ekipman ve ortamdan kaynaklanan sağlık sorunları ve ergonomik tasarıma
yönelik doğrudan çalışma bulunmamaktadır. Birçok endüstride olduğu gibi el
dokuması halı endüstrisinde de karar vericiler ve çalışanlar ergonomi
uygulamalarının geliştirilmesinin, engellerin ortadan kaldırılmasında ve
endüstriyel verimliliğin artmasında yardımcı olabileceğinin çok farkında
değildir. Bu literatür çalışmasında halı dokuyucuların yüz yüze olduğu
ergonomik sorunlar, dünyada yapılan çalışmalar üzerinden irdelenmiş; yapılan
ergonomik çalışmalar doğrultusunda dokuma ve çalışma ortamından kaynaklanan
sağlık sorunlarının önlenebilmesine yönelik çözüm önerileri ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler
El dokuması halı,duruş (postür),kas-iskelet sistemi hastalıkları (KİS),ergonomi
Kaynakça
- Aaras, A., Westgaard, R.H. and Stranden, E. (1988). Postural angles as an indication of postural load and muscular injury in occupational work situations. Ergonomics, 31, 915-933.
- Afshari, D., Motamedzade, M., Salehi, R. and Soltanian, A.R. (2014). Continuous assessment of back and upper arm postures by long-term inclinometry in carpet weavers. Applied Ergonomics, 45, 278-284.
- Afshari, D., Motamedzade, M., Salehi, R. and Soltanian, A.R. (2015). The impact of ergonomics intervention on trunk posture and cumulative compression load among carpet weavers. Work, 50(2), 241-248. doi: 10.3233/WOR-131701
- Aghili, M.M., Asilian, H. and Poursafa, P. (2012). Evaluation of musculoskeletal disorders in sewing machine operators of a shoe manufacturing factory in Iran. J Pak Med Assoc, 62, S20-S25.
- Alamanos, Y., Tsamandouraki, K., Koutis, A. and Fioretos, M. (1993). Working at the loom and musculoskeletal disorders in a female population of Crete, Greece. Scand J Soc Med, 21(3), 171-175.
- Anjum, A., Mann, A.A. and Anjum, M.A. (2009). Health concerns among workers in weaving industry: A case study of Tehsil Faialabad, Pakistan. Journal of Agriculture & Social Sciences, 5(3), 106-108.
- Awan, S., Nasrulla, M. and Cummings, K.J. (2010). Health hazards, injury problems, and work-place conditions of carpet-weaving children in three districts of Punjab, Pakistan. Int J Occup Environ Health, 16, 115-121.
- Bhattacharyya, N. and Chakrabarti, D. (2016). Ergonomics-a way to occupational wellness of workers engaged in industrial activities: Specific reference to Assam. Journal of Ergonomics, 6(3), 164. doi:10.4172/216575-56.1000164
- Bilgin, M.H. ve Demir, E. (2008). Türkiye El Halıcılığı Sektör Araştırması. İstanbul Ticaret Odası Yayın No: 2008-82. İstanbul.
- Black, C.M. (2012). Sickness absence and musculoskeletal disorders what can be done? Rheumatology, 51, 204-205.