ŞANTİYELERİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ AÇISINDAN RİSK DÜZEYLERİNE GÖRE KEMIRA-M YÖNTEMİ İLE SIRALANMASI
Öz
İnşaat sektörü diğer
sektörler ile karşılaştırıldığında iş kazalarının yaşanma sıklığı ve bu
kazaların sonuçlarının ağırlığı açısından ilk sırada yer almaktadır. Bu nedenle
şantiyelerde iş sağlığı ve güvenliği açısından risk düzeyinin belirlenerek bu
düzeyin düşürülmesi önem taşımaktadır. Risk düzeyi belirlenirken birçok
faktörün gerçek değerleri ile dikkate alınması, uzman görüşlerinden
faydalanılması ve risk faktörlerinin olası riskler ile ilişkileri büyük önem
taşımaktadır. Büyük ölçekli inşaat firmaları açısından düşünüldüğünde ise
birden fazla şantiye için risk düzeyi açısından önceliklendirmenin yapılması ve
önleme çabalarının en riskli şantiyeye odaklanması firma açsından fayda
sağlayacaktır. Bu kapsamda çalışmada, nitel ve nicel kriterlerle çalışabilen ve
aynı zamanda uzmanların görüşlerini de dikkate alan çok kriterli karar verme
yöntemlerinden birisi olan KEMIRA-M (Modified KEmeny Median Indicator Ranks
Accordance) yöntemi şantiyelerin risk düzeyi açısından sıralamalarının
yapılması amacıyla kullanılmıştır. Çalışmada, kriterler sayısal göstergeler ve
tedbir göstergeleri olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. İş kazası sayısı, kayıp
gün sayısı, toplam çalışan sayısı ve toplam çalışılan gün sayısı sayısal
göstergeleri oluştururken iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinde harcanan süre,
iş sağlığı ve güvenliği eğitimi alan işçi sayısı ve iş sağlığı ve güvenliği
denetimi sayısı tedbir göstergelerini oluşturmaktadır. Söz konusu kriterlerin ve
4 iş sağlığı ve güvenliği uzmanının değerlendirmelerinin dikkate alınmasıyla
bir inşaat firmasının 9 farklı şantiyesi sıralanmıştır. Kriterlerin uzmanlar
tarafından önem sıralamaları belirlenirken, şantiyelerde yaşanabilecek risk
türleri açısından kriterlerin yaratabilecekleri etkilerin de değerlendirmeye
alınması amacıyla kalite yayılım fonksiyonu (Quality Function Deployment-QFD)’dan
yararlanılmıştır. Çalışma, iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarına karar verme
sürecinde destek olabilecek bir nitelik taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Baradan, S. (2006). Türkiye inşaat sektöründe iş güvenliğinin yeri ve gelişmiş ülkelerle kıyaslanması. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 8(1), 87-100.
- Babbar, C., & Amin, S. H. (2018). A multi-objective mathematical model integrating environmental concerns for supplier selection and order allocation based on fuzzy QFD in beverages industry. Expert Systems with Applications, 92, 27-38.
- Chen, K. J., Yeh, T. M., Pai, F. Y., & Chen, D. F. (2018). Integrating Refined Kano Model and QFD for Service Quality Improvement in Healthy Fast-Food Chain Restaurants. International journal of environmental research and public health, 15(7), 1310.
- Efe, B., Efe, Ö. F., & Kurt, M. (2018). Ergonomik ürün tasarımına bütünleşik bir yaklaşım. Sakarya University Journal of Science, 22(2), 1-1.
- Ercan, A. (2010). Türkiye’de yapı sektöründe işçi sağlığı ve güvenliğinin değerlendirilmesi. Politeknik Dergisi, 13(1), 49-53.
- Gergin, Z., Akbas, M., Akture, A. O., & Yurt, M. F. (2018). Kalite Fonksiyonu Göçerimi Yöntemiyle Müşterinin Marka Algısının Arttırılması: Taşınabilir Şarj Cihazları Üreten Bir Firmada Uygulama. Beykent Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 11(1), 111-136.
- Güllü, E., & Ulcay, Y. (2002). Kalite fonksiyon yayılımı ve bir uygulama. Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 7(1), 71-91.
- Hsu, C. H., Chang, A. Y., & Luo, W. (2017). Identifying key performance factors for sustainability development of SMEs–integrating QFD and fuzzy MADM methods. Journal of Cleaner Production, 161, 629-645.
- Kılıç-Delice, E., & Güngör, Z. (2008). Kalite fonksiyon yayılımı için yeni bir yaklaşım: Bir uygulama. Akademik Bilişim, 185-193.
- Kosareva, N. Zavadskas , E. K., Krylovas, A. & Dadelo, S. (2016). Personnel Ranking and Selection Problem Solution by Application of KEMIRA Method. International Journal of Computers Communications & Control, 11(1), 51-66.