ORMANDA YÜKSEKTE ÇALIŞMA: “TIRMANICI/BUDAYICI” ORMAN ÇALIŞANLARININ GÜVENLİK PERFORMANSININ GELİŞTİRİLMESİNE YÖNELİK ÖNLEMLER
Öz
Ormancılıkta ağaca tırmanma farklı amaçlar için gerçekleştirilen bir iştir. Dalları budama, bağlantı oluşturma, ağacı iki veya daha çok parçada kesme, tohum ya da odun dışı orman ürünlerini toplama vb. nedenlerle yapılan ağaca tırmanma çok tehlikeli işlerden birisidir. Araştırmada ele alınan kişiler, çocuk yaştan itibaren “alaylı” olarak ifade edilen bir şekilde yetişmiş ve deneyim kazanmış orman köylüleridir. Bu çalışanların eğitim, güvenlik ve teknik donanım bakımından kabul edilemez eksiklikleri bulunmaktadır. Çalışmanın amacı, yüksek fiziksel güç gerektiren “tırmanıcı/budayıcı” orman çalışanlarını organizasyon, ergonomik iş donanımı, kişisel koruyucular ve güvenli çalışma teknikleri konusunda geliştirmektir. Arazi çalışmaları ve ofis ortamında görüntüler incelenerek çalışanların da ortak edildiği bir risk değerlendirme çalışması yapılmıştır. Matris yöntemiyle yapılan bu risk değerlendirme çalışmasında motorlu testere zinciriyle temas, gürültü, titreşim, fırlayan ve düşen objeler, yüksekte çalışma, kaygan gövde/dal, basılan dalların kırılması, halatın kesilmesi/ kopması, taşınan testerenin düşmesi, halat bağlantılarının kopması gibi tehlikeler tespit edilmiştir. Yüksekten düşerek ölüm, kırıklar, kesikler, baş travmaları ve işitme kaybı gibi birçok yüksek risk düzeyine yol açan tehlikelerin kontrolüne yönelik önlemler belirlenmiştir. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa uygulama ormanında ve Kastamonu-Tosya ormanlarında organizasyonel ve operasyonel anlamda bazı davranış değişiklikleri konusunda da çalışanlar eğitilmiştir. Sonuç olarak düşme, kesilme ve kayma risklerini ortadan kaldıran uygulama pratiği sağlanmış ve bunun yanında günlük çalışma verimi %20 artırılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Ağaca tırmanma, Budama, İş güvenliği, Kişisel koruyucu donanım, Ergonomi
Teşekkür
Bu çalışmaya kişisel koruyucu donanım ve ekipman yardımında bulunan, çalışmalara teknik ve lojistik destek sağlayan Husqvarna firmasının Türkiye Distribütörü Çullas A.Ş. Genel Müdürü Mertcan Çullas’a ve tüm personeline teşekkür ederim.
Kaynakça
- Acar, H.H. ve Üçüncü, K. (2020). İş Sağlığı ve Güvenliği. Nobel Tıp Kitapevleri Tic. Ltd. Şti., ISBN 978-605-335-518-2, İstanbul.
- AÇSHB. (2019): Tarım Ormancılık ve Balıkçılık Sektörü İş Kazaları, Erişim adresi: http://www.guvenlitarim.gov.tr/files/Tarim_is_Kazalar%C4%B1.pdf Erişim tarihi: 20 Aralık 2020
- AF. (2021). Erişim adresi: https://www.americanforests.org/blog/up-close-and-personal-tree-climbing/ Erişim tarihi: 24 Ocak 2021).
- AFAG. (2009). Tree Climbing Operations. Arboriculture and Forestry Advisory Group 401 (rev1), printed and published by the Health and Safety Executive.
- Arboriculture Australia. (2018). Minimum Industry Standards. Erişim adresi: http://arboriculture.org.au/Uploads/Editor/Doc/pdf/MIS-brochure.pdf Erişim tarihi: 18 Ocak 2018.
- ANSI Z133 Safety Standard(2017). Erişim adresi: https://wwv.isa-arbor.com/store/product/122/ Erişim tarihi: 17 Ocak 2020.
- Ayan, S. (2007). Orman Ağaçlarında Tohum Toplama Teknikleri. Kastamonu Orman İşçiliği Pilot Projesi Eğitim Notları, Kastamonu Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatifler Birliği Yayın No 4, ISBN 983-975-01687-0-3, Kastamonu.
- Ball, J. & Vosberg, S. (2003). Tree Care Industry: How accidents happen and why: Arboricultural safety in the United States. Tree Care Industry ,14(8):50-54.
- Ball, J. & Vosberg. S. (2010). A Survey of United States Tree Care Companies: Part I -Safety Training and Fatal Accidents. Journal of Arboriculture, 36(5):224-229.
- Blair, D. F. (1989). Safety for the professional and the non-professional. Journal of Arboriculture, 15(9):209-214.