EN
TR
Kısa Dönem Yoga Uygulamalarının Merkezi Sinir Sistemi ve Bilişsel Performans Üzerindeki Rolü: Elektrofizyolojik Bir Yaklaşım
Öz
Bu araştırma, sekiz haftalık düzenli yoga pratiğinin bilişsel performans, anksiyete düzeyi ve nörofizyolojik göstergeler üzerindeki kısa vadeli etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya 15 sağlıklı yetişkin katılmış ve yoga uygulaması öncesi ve sonrası Beck Anksiyete Envanteri (BAE), N-Back testi ve EEG ölçümleri kullanılarak değerlendirmeler yapılmıştır. EEG bulguları, özellikle santral kortikal bölgelerde delta ve teta frekans bantlarında istatistiksel olarak anlamlı artışlar olduğunu göstermiştir (p = .026). Bu sonuç, yoga uygulamasının dikkat, gevşeme ve içsel farkındalık gibi süreçlere nörofizyolojik düzeyde katkı sunduğunu ortaya koymaktadır. Anksiyete düzeyine ilişkin analizlerde, grup düzeyinde anlamlı bir fark saptanmamış olsa da, etki büyüklüğü orta düzeyde bulunmuştur (r = .55) ve bireysel analizler 11 katılımcıda kaygı düzeyinde düşüş olduğunu göstermektedir. N-Back testine dayalı bilişsel performans ölçümlerinde, özellikle 2-Back harf görevinde precision skorunda anlamlılığa yakın bir artış gözlenmiştir (p = .090, r = .52). Bu bulgu, yoga uygulamasının yüksek bilişsel yük altında dikkat performansını destekleyebileceğini düşündürmektedir. Çalışmanın sonuçları, yoga pratiğinin merkezi sinir sistemi işleyişi, duygusal regülasyon ve yürütücü işlevler üzerinde olumlu etkileri olabileceğine işaret etmektedir. Bulgular, yoga temelli müdahalelerin bireysel psikolojik destek ve spor bilimi alanlarında işlevsel biçimde kullanılabileceğini göstermekte ve ileriki çalışmalar için çok boyutlu bir temel sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Kurul Adı: Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi İlaç ve Tıbbi Cihaz Dışı Araştırmalar Etik Kurulu
Tarih: 15.11.2024
Sayı No: 2025/06-02
Kaynakça
- Aftanas, L. I. ve Golosheykin, S. A. (2005). Impact of regular meditation practice on EEG activity at rest and during evoked negative emotions. International Journal of Neuroscience, 115(6), 893-909. https://doi.org/10.1080/00207450590897969
- Ajjimaporn, A., Rachiwong, S. ve Siripornpanich, V. (2018). Effects of 8 weeks of modified hatha yoga training on resting-state brain activity and the p300 ERP in patients with physical disability-related stress. Journal of physical therapy science, 30(9), 1187-1192. https://doi.org/10.1589/jpts.30.1187
- Beck, A. T., Epstein, N., Brown, G. ve Steer, R. A. (1988). An inventory for measuring clinical anxiety: Psychometric properties. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 56(6), 893-897. https://doi.org/10.1037/0022-006X.56.6.893
- Braboszcz, C. ve Delorme, A. (2011). Meditation and neuroscience: From basic research to clinical practice. Cognitive Processing, 12(1), 1–7. https://doi.org/10.1007/s10339-011-0415-1
- Brahmi, M., Soni, D. ve Kumar, J. (2025). Neurobehavioural Exploration of Breath-counting & Breath-awareness in Novice Indian Meditators: A Naturalised Ānāpānasati-based Paradigmatic Approach. Annals of Neurosciences. https://doi.org/10.1177/09727531241308701
- Brown, R. P. ve Gerbarg, P. L. (2005). Sudarshan Kriya yogic breathing in the treatment of stress, anxiety, and depression: Part I—neurophysiologic model. The Journal of Alternative and Complementary Medicine, 11(1), 189-201. https://doi.org/10.1089/acm.2005.11.189
- Büssing, A., Michalsen, A., Khalsa, S. B. S., Telles, S. ve Sherman, K. J. (2012). Effects of yoga on mental and physical health: A short summary of reviews. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2012. 1-7. https://doi.org/10.1155/2012/165410
- Cahn, B. R. ve Polich, J. (2006). Meditation states and traits: EEG, ERP, and neuroimaging studies. Psychological Bulletin, 132(2), 180-211. 10.1037/0033-2909.132.2.180.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Fiziksel Aktivite ve Sağlık
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
21 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
10 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 1
APA
Gümüş, G., & Duru, A. D. (2025). Kısa Dönem Yoga Uygulamalarının Merkezi Sinir Sistemi ve Bilişsel Performans Üzerindeki Rolü: Elektrofizyolojik Bir Yaklaşım. Eurasian Research in Sport Science, 10(1), 42-56. https://doi.org/10.29228/ERISS.55
AMA
1.Gümüş G, Duru AD. Kısa Dönem Yoga Uygulamalarının Merkezi Sinir Sistemi ve Bilişsel Performans Üzerindeki Rolü: Elektrofizyolojik Bir Yaklaşım. ERISS. 2025;10(1):42-56. doi:10.29228/ERISS.55
Chicago
Gümüş, Gizem, ve Adil Deniz Duru. 2025. “Kısa Dönem Yoga Uygulamalarının Merkezi Sinir Sistemi ve Bilişsel Performans Üzerindeki Rolü: Elektrofizyolojik Bir Yaklaşım”. Eurasian Research in Sport Science 10 (1): 42-56. https://doi.org/10.29228/ERISS.55.
EndNote
Gümüş G, Duru AD (01 Haziran 2025) Kısa Dönem Yoga Uygulamalarının Merkezi Sinir Sistemi ve Bilişsel Performans Üzerindeki Rolü: Elektrofizyolojik Bir Yaklaşım. Eurasian Research in Sport Science 10 1 42–56.
IEEE
[1]G. Gümüş ve A. D. Duru, “Kısa Dönem Yoga Uygulamalarının Merkezi Sinir Sistemi ve Bilişsel Performans Üzerindeki Rolü: Elektrofizyolojik Bir Yaklaşım”, ERISS, c. 10, sy 1, ss. 42–56, Haz. 2025, doi: 10.29228/ERISS.55.
ISNAD
Gümüş, Gizem - Duru, Adil Deniz. “Kısa Dönem Yoga Uygulamalarının Merkezi Sinir Sistemi ve Bilişsel Performans Üzerindeki Rolü: Elektrofizyolojik Bir Yaklaşım”. Eurasian Research in Sport Science 10/1 (01 Haziran 2025): 42-56. https://doi.org/10.29228/ERISS.55.
JAMA
1.Gümüş G, Duru AD. Kısa Dönem Yoga Uygulamalarının Merkezi Sinir Sistemi ve Bilişsel Performans Üzerindeki Rolü: Elektrofizyolojik Bir Yaklaşım. ERISS. 2025;10:42–56.
MLA
Gümüş, Gizem, ve Adil Deniz Duru. “Kısa Dönem Yoga Uygulamalarının Merkezi Sinir Sistemi ve Bilişsel Performans Üzerindeki Rolü: Elektrofizyolojik Bir Yaklaşım”. Eurasian Research in Sport Science, c. 10, sy 1, Haziran 2025, ss. 42-56, doi:10.29228/ERISS.55.
Vancouver
1.Gizem Gümüş, Adil Deniz Duru. Kısa Dönem Yoga Uygulamalarının Merkezi Sinir Sistemi ve Bilişsel Performans Üzerindeki Rolü: Elektrofizyolojik Bir Yaklaşım. ERISS. 01 Haziran 2025;10(1):42-56. doi:10.29228/ERISS.55