Araştırma Makalesi

Türk Kökenli Futbolcularda Apolipoprotein-E Genotiplerinin Belirlenmesi

Cilt: 4 Sayı: 2 18 Aralık 2019
PDF İndir
EN TR

Türk Kökenli Futbolcularda Apolipoprotein-E Genotiplerinin Belirlenmesi

Öz

Apolipoprotein molekülleri, metabolizmamız için öneminin yanı sıra bazı hastalıklar içinde önemli biyolojik biyo-belirteçlerdendir. Özellikle Apolipoprotein E (ApoE) bu konuda en fazla çalışılan moleküllerin başında gelmektedir. Literatür incelemesi yaptığımızda serum ApoE seviyeleri ile spor ve egzersiz arasında ilişki kurulmuş, ancak bu proteini kodlayan APOE geni ile ilgili kısıtlı çalışma olduğu gözlenmiştir. Çalışmamızda, sporcuların nörobilişsel ve atletik performans üzerine etkisi olduğu düşünülen ve ApoE genindeki ε2/ε3/ε4 varyantlarının Türk futbolcularda dağılımlarını belirlemeyi amaçladık. Çalışmamıza aktif futbol oynayan 18-24 yaş arası 22 profesyonel Türk kökenli futbolcu katıldı. Gerekli etik kurul izinleri alındıktan sonra çalışma protokolunu, sonuç ve çıktılarını anlatan onam formları imzalatıldıktan sonra sporculardan DNA izolasyonu gerçekleştirildi. ApoE genotiplemesi gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (GZ-PZR) metodu ile gerçekleştirilerek sporculardaki genotip dağılımları belirlendi. Bu dağılımların belirlenmesinde APOE rs429358 ve rs7412 polimorfizmlerin oluşturduğu haplo gruplar değerlendirilmiştir. Kohortumuzda APOE ε3/ε3 genotipi diğer genotiplere göre daha baskın olarak bulunmuştur. 1 sporcuda ε2/ε3 (%4.5), 1 sporcuda ε2/ε4 (%4.5), 13 sporcuda ε3/ε3 (%59) ve 7 sporcunun ε3/ε4 (%32) genotipinde olduğu saptanmıştır. Futbolcularda ε2/ε2 ve ε4/ε4 genotiplerine rastlanmamıştır. Kohortumuzda en yaygın allel olan ε3 ve ε3/ε3 genotipi diğer allel ve genotiplere göre daha baskın olduğu görülmüştür. Çalışma grubumuzda ε2/ε2 ve ε4/ε4 genotiplerine hiç rastlanmamıştır. Çalışma grubumuzdan elde edilen sonuçlara göre ε3/ε3 genotipinin futbolcularda daha baskın olmasının futbol biyolojisi ile ilişkili olabileceği sonucuna varmamızı sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abrahams S, Mc Fie S, Patricios J, Suter J, Posthumus M, September AV.(2018). An association between polymorphisms within the APOE gene and concussion aetiology in rugby union players. J Sci Med Sport, 21(2),117-122.
  2. Çorak, A., Kapıcı, S, Sercan, C, Akkoç, O, Ulucan, K. (2017) A pilot study for determination of anxiety related SLC6A4 promoter “S” and “L” alleles in healthy Turkish athletes. Cellular and Molecular Biology, 63(5), 29-31.
  3. Eken, B.F., Akpınaroğlu, C., Arslan, K.S., Sercan, C., Ulucan, K. (2018). Genlerin Sporda Psikolojik Faktörlerle İlişkisi, The Journal of neurobehavıoral scıences, 1 (5), 56-61.
  4. Hauser PS, Narayanaswami V, Ryan RO. (2011). Apolipoprotein E: from lipid transport to neurobiology. Prog Lipid Res., 50(1):62-74.
  5. Jordan B.D., Relkin N.R., Ravdin L.D, Jacobs A.R., Bennett A, Gandy S.(1997). Apolipoprotein E epsilon4 associated with chronic traumatic brain injury in boxing. JAMA, 278(2),136–140.
  6. Kristman VL, Tator CH, Kreiger N, et al. (2008). Does the apolipoprotein epsilon 4 allele predispose varsity athletes to concussion? A prospective cohort study. Clin. J. Sport Med., 18(4),322–328.
  7. Kutner KC, Erlanger DM, Tsai J, Jordan B, Relkin NR. (2000). Lower cognitive performance of older football players possessing apolipoprotein E epsilon4. Neurosurgery, 47(3),651-657.
  8. Mahley, R.W., Huang, Y. (1999).Apolipoprotein E: From Aterosclerosis to Alzheimer Disease and Beyond, Current Opinion in Lipidology, 10(3), 207-217.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor Hekimliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

18 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

10 Ekim 2019

Kabul Tarihi

25 Kasım 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 4 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Eken, B. F., Gezmış, H., Ük, Y., Erdoğdu, A., Doğan, C. S., Kıraç, D., & Ulucan, K. (2019). Türk Kökenli Futbolcularda Apolipoprotein-E Genotiplerinin Belirlenmesi. Eurasian Research in Sport Science, 4(2), 53-58. https://izlik.org/JA47RL94PA
AMA
1.Eken BF, Gezmış H, Ük Y, vd. Türk Kökenli Futbolcularda Apolipoprotein-E Genotiplerinin Belirlenmesi. ERISS. 2019;4(2):53-58. https://izlik.org/JA47RL94PA
Chicago
Eken, Başak Funda, Hazal Gezmış, Yasemin Ük, vd. 2019. “Türk Kökenli Futbolcularda Apolipoprotein-E Genotiplerinin Belirlenmesi”. Eurasian Research in Sport Science 4 (2): 53-58. https://izlik.org/JA47RL94PA.
EndNote
Eken BF, Gezmış H, Ük Y, Erdoğdu A, Doğan CS, Kıraç D, Ulucan K (01 Aralık 2019) Türk Kökenli Futbolcularda Apolipoprotein-E Genotiplerinin Belirlenmesi. Eurasian Research in Sport Science 4 2 53–58.
IEEE
[1]B. F. Eken vd., “Türk Kökenli Futbolcularda Apolipoprotein-E Genotiplerinin Belirlenmesi”, ERISS, c. 4, sy 2, ss. 53–58, Ara. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47RL94PA
ISNAD
Eken, Başak Funda - Gezmış, Hazal - Ük, Yasemin - Erdoğdu, Alper - Doğan, Canan Sercan - Kıraç, Deniz - Ulucan, Korkut. “Türk Kökenli Futbolcularda Apolipoprotein-E Genotiplerinin Belirlenmesi”. Eurasian Research in Sport Science 4/2 (01 Aralık 2019): 53-58. https://izlik.org/JA47RL94PA.
JAMA
1.Eken BF, Gezmış H, Ük Y, Erdoğdu A, Doğan CS, Kıraç D, Ulucan K. Türk Kökenli Futbolcularda Apolipoprotein-E Genotiplerinin Belirlenmesi. ERISS. 2019;4:53–58.
MLA
Eken, Başak Funda, vd. “Türk Kökenli Futbolcularda Apolipoprotein-E Genotiplerinin Belirlenmesi”. Eurasian Research in Sport Science, c. 4, sy 2, Aralık 2019, ss. 53-58, https://izlik.org/JA47RL94PA.
Vancouver
1.Başak Funda Eken, Hazal Gezmış, Yasemin Ük, Alper Erdoğdu, Canan Sercan Doğan, Deniz Kıraç, Korkut Ulucan. Türk Kökenli Futbolcularda Apolipoprotein-E Genotiplerinin Belirlenmesi. ERISS [Internet]. 01 Aralık 2019;4(2):53-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47RL94PA