İŞÇİ SENDİKA ÖZGÜRLÜĞÜNÜN KORUNMASI

Öz

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesinde sendika üyeliğinin güvencesi düzenlenmiştir. Kanun’un 25. maddesinde açıkça işe alım sırasında, iş ilişkisinin devamında ya da iş akdinin feshinde, sendikal ayrımcılık yapılamayacağı belirtilmiştir. İşçi, sendikal ayrımcılığa maruz kalırsa ve bu hususu ispat edebilirse sendikal tazminata hak kazanabilecektir. İş sözleşmesi feshedilen işçi ise işe iade davası açabilecek ve sendikal tazminata hak kazanacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Sendika özgürlüğü
• İşçi
• İşveren
• Sendika

Prevention of Workers’ Union Freedom

Öz

Assurance of trade union membership is regulated with the 25th article of Trade Unions and Collective Agreement Law Numbered 6356. The 25th article of the law clearly expresses that there can not be a discrimination against employees because of their union during the employment of the worker, the duration of the work and the cancellation of labor contract. If the worker is exposed to union discrimination and can prove this, the worker will be entitled to union compensation. The employee whose employment contract is terminated can file a reemployment lawsuit union compensation.

Anahtar Kelimeler

• Freedom of union
• worker
• employer
• union

Kaynakça

1. Akay Pişken , Nursel. “Sendika Özgürlüğü Çerçevesinde İş Sözleşmesinin Feshedilmesinin Yargıtay Kararları Bağlamında İncelenmesi”. Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, 2019.
2. Akı , Murat. “İşçinin Feshe Karşı Korunması ve Sendika Özgürlüğü”. Yüksek Lisans Tezi, Yaşar Üniversitesi, 2016.
3. Aktay , Ahmet Nizamettin . Toplu İş Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2019.
4. Akyiğit , Ercan. Toplu İş Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2020.
5. Akyiğit , Ercan. “Yeni Sistemde Sendika Üyeliği ve Güvencesi”. Çalışma ve Toplum. 2 (2013): 41-90.
6. Alpagut , Gülsevil. “6356 Sayılı Kanunun Avrupa Konseyi AB ve ILO Normlarına Uyumu Açısından Değerlendirilmesi”, İş Hukukunda Güncel Sorunlar (3) 6356 Sayılı Sendikalar Ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun Değerlendirilmesi”. Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Seminer. 22 Aralık 2012. İstanbul 2013.
7. Aracı , Mehtap. “Türkiye’de Sendikaların Örğütlenme ve Temsil Sorunları”, Celal Bayar Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, 20024.
8. Argun , Fazilet Nurel. “Sendikal Hak ve Özgürlüklerin Hukuki Niteliği”, Türkiye Barolar BirliğiDergi- si.1(1995)(ErişimTarihi12.11.2022).http://portal.ubap.org.tr/App_Themes/Dergi/1995-19951-935.pdf.

9. Arıcı , Kadir. Türk İş Hukuku-II Toplu İş İlişkileri Hukuku. Ankara: Gazi Kitabevi, 2022.
10. Astarlı , Muhittin. “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Sendika Hakkının Etkili Korunmasına İlişkin Tek Gıda İş Sendikası/Türkiye Kararı Ve Türk Hukuku Bakımından Çıkarımlar”. Çalışma ve Toplum. 2(2019): 1237-1258.
11. Atar , Yavuz. Türk Anayasa Hukuku. Konya: Seçkin Yayıncılık, 2005.
12. Aydın , Mesut. “Anayasa Mahkemesi Kararlarında Sendika Özgürlüğü”. TÜHİS. Şubat-Mayıs 2006.
13. Bağcı , Ayberk. “Türk İş Hukukunda İşyeri Sendika Temsilciliği ve İşçi Kuruluşu Yöneticiliği”, Marmara Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, 2017.
14. Balkır , Zehra Gönül. Sunum, Birinci Yılında 6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ve Uluslararası Sendikal Örğütler Sempozyumu. Türk Metal Sendikası. Ekim 2013.
15. Başbayraktar Taşkın , Mine. “Türk Anayasal Düzeninde Sendika Kurma Hakkı”, Kırıkkale Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale 2005.
16. Baybora , Dilek. “Türk İş Hukuku ve Mukayeseli Hukukta Sendika Yöneticiliği”, Anadolu Üniversitesi Doktora Tezi, 1999.
17. Bayeren , Deniz. İş Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2021.
18. Baysal , Ulaş. “Türk Hukukunda Sendikasızlaştırmanın Derman Olmayan İlacı Sendikal Güvencelerin Sendika Özgürlüğü Komitesi Kararları Işığında Değerlendirilmesi”, Emeğin Hukuku Kurultayı. 27-28 Mayıs 2015. Ankara: 429-446.
19. Başer , Pamir. “Sendikal Nedenle Fesihte İşçinin Korunması”, Ankara Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, 2010.
20. Başkan , Esra. “İş Sözleşmesinin Sendikal Nedenle Feshi”, Ankara Üni- versitesi Doktora Tezi, 2012.
21. Boydak , Alptekin Burak. “Sendika Özgürlüğünün Güvencesi”. Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, 2015.
22. Bulut , Ali. “Türk İş Hukukunda Sendikal Güvenceler”, Gazi Üniversitesi Doktora Tezi, 2015. Centel , Tankut. “6356 Sayılı Yasa Karşısında İşyeri Sendika Temsilciliği”. Sicil İş Hukuku Dergisi. 31(2014).
23. Ceylan , Ömer. “Sendika Hakkı ve Özgürlüğü: Ilo Sendika Özgürlüğü Komitesi ve İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Kararları ve Türk Yargı Organlarının Kararlarına Etkisi”. Doktora Tezi, Kocaeli Üniversitesi, 2022.
24. Cırcır Öztopçuoğlu , Şerife. “Sendikal Güvenceler”, Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, 2022. Çelik , Aziz. “AB İle Müzakere Sürecinde Türkiye’de Sosyal Haklar Sorunsalı”, İçinde Anayasal Sosyal Haklar Avrupa Sosyal Şartı, Karşılaştırmalı Hukuk ve Türkiye, ed. İbrahim Ö. Kaboğlu, İs- tanbul: Legal Yayıncılık, 2012.
25. Çelik , Faruk. “Yeni Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu”. Mercek. 18/70(2013). Çelik , Nuri vd. İş Hukuku Dersleri. İstanbul: Beta Yayınları, 2020.
26. Çoban , Nazlı. “Türk İş Hukukunda İşçi Sendikası Üyeliğinin Korunması”, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, 2019.
27. Çöldemli , Ali. “6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa Göre Sendikaların Kuruluşu ve Organları”. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, 2015. Demir , Fevzi. “Sendikaların Kuruluşu ve İşleyişi”. Çalışma ve Toplum. 4-39(2013).
28. Toker Dereli. “6356 sayılı Yeni Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Genel Bir Değerlendirme”. Çalışma ve Toplum. 1- 36(2013): 17-42.
29. Demircioğlu , Murat ve Centel , Tankut ve Kaplan , Hasan Ali. İş Hukuku. İstanbul: Beta Yayınları, 2019.
30. Dereli , Toker. “6356 Sayılı Sendikalar Ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu: Süreçler, Sorunlar ve Öneriler”. Çimento İşveren Dergisi. 28/1(2014).
31. Dereli , Toker. “6356 sayılı Yeni Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Genel Bir Değerlendirme”. Çalışma ve Toplum. 1(2013): 36-41.
32. Durmaz Bodur , Nursel. “Avrupa Sosyal Şartı’nda Askeri Personelin Sendikal Hakları: Toplu Yakınma Örnekleri”. Çalışma ve Toplum. 1(2012): 229-268.
33. Erdayı , Ahmet Utku. “Türk İş Hukuku Mevzuatının Sendika Özgürlüğüne ve Örgütlenme Hakkının Korunmasına İlişkin 87 sayılı Sözleşmeye Uyum Sorunu”. Yüksek Lisans Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi, 2007.
34. Erdem , Duygu. “Sendika Özgürlüğünün AİHS Ve AİHM İctihatları Çerçevesinde İfade Özgürlüğü Bağlamında Değerlendirilmesi”. Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi, 2021.
35. Ertürk , Şükran. “Türkiye’nin Onaylamış Bulunduğu 87 ve 151 Sayılı Sözleşmeler Karşısındaki Durumu”, https://hukuk.deu.edu.tr/wp- content/uploads/2020/01/S.Erturk7.pdf, erişim tarihi 13.07.2023: 723-740.
36. Fincan , Müslüm. “Sendikal Hakların Kullanılmasının Engellenmesi Suçu”. TBB Dergisi. 136(2018). Gerek , Nüvit. “İşçi Sendikasına Üye Olmanın Güvencesi”. Eskişehir Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fak. Dergisi. VIII/1-2(1990).
37. Girgin , Ali İsmet. “Sendika Kurma Hakkı”. Yüksek Lisans Tezi, Dicle Üniversitesi, 2011.
38. Gülmez , Mesut. “Türkiye’de Sosyal Haklar: Sosyal Şart Açısından Anayasa’da Sosyal Devlet ve Sosyal Haklardaki Uyumsuzluklar”, İçinde Anayasal Sosyal Haklar Avrupa Sosyal Şartı, Karşılaştırmalı Hukuk ve Türkiye, ed. İbrahim Kaboğlu, İstanbul: Legal Ya- yıncılık, 2012.
39. Gülmez , Mesut. “Sendikal Hakların Bölünmezliği: Toplu Sözleşmesiz ve Grevsiz Sendika Hakkı Özünden Yoksundur”. Çalışma ve Toplum. 3(2010).
40. Gülmez , Mesut. “Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı’na Uyum Sağlayabilecek Miyiz?”. Çalışma ve Toplum. 1(2007).
41. Gülşen , Hale. “Türk İş Hukukunda Sendikal Ayrımcılık Önlenmesi ve Yaptırımı”, Marmara Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, 2008.
42. Gürbüz , Tahir. “6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun Avrupa Birliği ve Uluslararası Çalışma Örgütü Normları Bakımından Değerlendirilmesi”. Avrupa Birliği Uzmanlık Tezi, Ankara, 2014. Hafızoğlu , Ece Sıla. “Sendika Yöneticileri ve Güvenceleri”, Dokuz Eylül Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, 2014.
43. İnciroğlu , Lütfi. “Yeni Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nda İşyeri Sendika Temsilcisinin Güvencesi”. Çalışma ve Toplum. 1-36(2013): 65-68.
44. Kaboğlu , İbrahim Ö. Kolektif Özgürlükler. Diyarbakır: Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, 1989.
45. Kaboğlu , İbrahim Ö. Özgürlükler Hukuku İnsan Hakları Genel Kuramına Giriş. Ankara: İmge Kitabevi, 2013.
46. Karaahmetoğlu , Atanur. “İş Güvencesinin Sendikal Güvencelere Etkisi ve Sendikal Güvencelerin Sağladığı Hukuki Korumalar Üzerine Bir Değerlendirme”, Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi, 3, (2022): 6-24.
47. Karagülmez , Ali. “Anayasa Mahkemesi Kararlarında Sosyal Devlet ve Sosyal Haklar”, İçinde Anayasal Sosyal Haklar Avrupa Sosyal Şartı, Karşılaştırmalı Hukuk ve Türkiye, ed. İbrahim Ö. Kaboğlu, İstanbul: Legal Yayıncılık, 2012.
48. Kaymaz , Çiğdem. “Sendika Özgürlüğü ve Hakkı”. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2012.
49. Korkusuz , Refik. “Türk Hukukunda Sendika Yöneticiliği”, Dokuz Eylül Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, 1992.
50. Koyuncu , Ahmet. “İş Sözleşmesinin Sendikal Nedenle Feshi ve Hukuki Sonuçları”, Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, 2020.
51. Kutal , Metin. “Toplu İş Hukukunda Yeni Bir Düzenleme (31.01.2012 Tarihli Kanun Tasarısı)”. Sicil İş Hukuku Dergisi. 25(2012).
52. Küçük , Doğukan. “Sendikal Tazminat”, Hacettepe Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2018.
53. Nacaroğlu , Ahmet Duran. “Türk İş Hukukunda Kolektif Sendika Öz gürlüğü”, Yüksek Lisans Tezi Anadolu Üniversitesi, 1997.
54. Narmanlıoğlu , Ünal. İş Hukuku Toplu İş İlişkileri. İstanbul: Beta Yayınları, 2016.
55. Narmanlıoğlu , Ünal. “Sendika Yöneticisinin Güvencesinin Anlamı ve Kapsamı”. Çalışma ve Toplum. 1-40(2014): 11-28.
56. Okur , Zeki. “6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Bakımından Sendika Üyeliğinin Kazanılması ve Sona Ermesi”. Çalışma ve Toplum. 4-39(2013): 69-110.
57. Omay , Umut. Sosyal Haklar Kısa ve Eleştirel Bir Bakış. İstanbul: Beta Yayıncılık, 2011.
58. Önsal , Naci ve Ağbaba , Nuray ve Terzi , Suat. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Çerçevesinde Kolektif İş Hukuku Sorular/Yanıtlar. Ankara: Türk Metal Sendikası Araştırma ve Eğitim Merkezi Yayınları, 2020.
59. Ören , Nisa. “İşçinin Sendikal Feshe Karşı Korunması”, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, 2019.
60. Özdil , Şerafettin. “İşyeri Sendika Temsilcilerinin Hizmet Akdinin Feshine Karşı Korunmaları”, Gazi Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, 1985.
61. Özkaraca , Ercüment. “6356 Sayılı Kanunda Sendikal Güvenceler”. Çalışma ve Toplum. 3(2013): 173-215.
62. Öztürk , Mehmet Onat. “İşçinin Sendika Özgürlüğünün Sendikal Nedenle Feshe Karşı Korunması”. Çalışma ve Toplum. 3(2013): 217-242.
63. Özveri , Murat. Toplu İş İlişkileri Yasa Tasarısı ve Sendikal Haklar. İstanbul: Birleşik Metal-İş Yayınları, 2012.
64. Sağsöz , Uğur. “Sendika Üyeliğinin Güvencesi”, Karatay Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, 2018.
65. Sayın , Ali Kemal. “Toplu İş İlişkileri Kanunu Tasarısı’nın Getirdikleri”. Sicil İş Hukuku Dergisi. 26(2012).
66. Ses , Sencer Metin. “Sendika Özgürlüğü ve Korunması”. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, 2018.
67. Sur , Melda. İş Hukuku Toplu İlişkiler. Ankara: Turhan Kitabevi, 2019.
68. Sur , Melda. “6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun Uluslararası Normlar Açısından Değerlendirilmesi”. Çalışma ve Toplum. 4(2013): 317-356.
69. Sümer , Haluk Hadi. İş Hukuku. Konya: Seçkin Yayıncılık, 2020.
70. Sümer , Haluk Hadi. İş Hukuku Uygulamaları. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2019.
71. Şahlanan , Fevzi. Toplu İş Hukuku, Sendikalar Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2020.
72. Şahlanan , Fevzi. “6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunun Sendikalara İlişkin Hükümlerin Değerlendirilmesi”. Çalışma ve Toplum. 4-39(2013): 111-144.
73. Şahlanan , Fevzi. “6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun Sendikalara İlişkin Hükümlerinin Değerlendirilmesi”, İş Hukukunda Güncel Sorunlar 3, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun Değerlendirilmesi. Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi. Seminer-22 Aralık 2012(2013).
74. Şahlanan , Fevzi. “İşyeri Sendika Temsilcisinin Güvencesi”. Sicil İş Hukuku Dergisi. 29(2013).
75. Terzioğlu , Ahmet. “Sendikal Nedenle Fesih”, İstanbul Üniversitesi Doktora Tezi, 2007.
76. Terzioğlu , Ahmet. “Uluslararası Belgelerde Sendikal Fesih ve Sendika Özgürlüğüne İlişkin Hükümler”, e-akademi, Hukuk Ekonomi Siyasal Bilimler Aylık İnternet Dergisi, http://www.e- akademi.org/incele.asp?konu=Uluslararas%FD%20Belgelerde%20Se ndi-kal%20Fesih%20ve%20Sendika%20%D6zg%FCrl%FC%F0%F Cne%20%DDli%FEkin%20H%FCk%FCmler&kimlik=1270883579&url=makaleler/aterzioglu-2.htm, erişim tarihi 14.07.2023.
77. Tup , İsmail. “Türk İş Hukukunda Sendikaların Faaliyetleri”, Sakarya Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, 2006, 22.
78. Türker , Erhan. “İşçi Sendikaları Açısından sendika Özgürlüğü Ve Bu Özgürlüğün Güvencesi”. (Erişim Tarihi 12.11.2022)
79. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1172189. Tüysüz , Cemre. “Uluslararası Belgelerde Sendika Hakkı”. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, 2020.
80. Uçkan , Banu. “Sendika Güvenliğinin Teorik Çerçevesi ve Endüstri İlişkileri Sitemine Etkisi”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi. 56-3.
81. Uçkan Hekimler , Banu. “Anayasa Mahkemesinin Sendikal Haklara İlişkin İptal Kararlarının Genel Değerlendirmesi”. Çalışma ve Toplum. 4-47(2015): 11-34.
82. Yıldız , Kemal ve Yıldız , Emre Kerim. “İşçi Sendikaları Konfederasyonlarının Sendika Çokluğu ve Sendika Tekliği İlkelerine Bakışı”. 19. Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlkeleri Kogresi. 04-06 Ekim 2018.
83. Yılmaz , Emine Şule. “İşyeri Sendika Temsilcilerinin İş Güvencesi”, Dokuz Eylül Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, 2007.
84. Yorgun , Sayım. “Anayasa Mahkemesinin 6356 Sayılı Yasaya İlişkin Kararının Sendikal Özgürlükler Boyutuyla Değerlendirilmesi”. Çalışma ve Toplum. 3(2016).
85. Anayasa Mahkemesi Kararı. 2015/19791 (20.03.2019)
86. Anayasa Mahkemesi Kararı. 2014/15627 (05.10.2017).
87. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi. K. 7481 (09.04.1996).
88. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi. K. 16633 (24.11.1998).
89. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi. K. 10691 (22.09.1981).
90. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi. K. 24510 (03.11.2016).
91. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi. K. 13376 (02.10.2017).
92. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi. K. 7596 (04.04.2019).
93. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi. K. 18337 (11.06.2007).
94. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi. K. 11378 (25.05.2016).
95. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi K. 189 (17.11.2020).
96. Yargıtay 22.Hukuk Dairesi, K. 12861 (06.06.2016).
97. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, K. 13993 (25.03.2014).
98. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, K. 780 (21.01.2018).
99. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, K. 2017/17263 (02.11.2017).