İÇTİHATLAR IŞIĞINDA RUHSAT VE EKLERİNE AYKIRILIK DURUMUNDA İMAR YAPTIRIMLARI

Öz

İmar hukukunda birçok idari yaptırım öngörülmekle birlikte yapı tatil zaptı düzenlenerek yapının mühürlenmesi ve durdurulması ile para cezası ve yıkım kararları bu yaptırımlar içinde ön plana çıkan yaptırım türleridir. İmar hukukunda idari yaptırımlar, ruhsata tabi yapılar için uygulanabilmektedir. Yapı tatil zaptının nasıl düzenlenmesi gerektiği, tebliği, yapının mühürlenmesi ve ardından tesis esilecek para cezası ve yıkım kararları konusunda uygulamada hukuka aykırı işlem tesis edildiği görülmektedir. Bu konuda özellikle idari yargı kararları ışığında söz konusu uygulama hataları ve konuyla ilgili tesis edilecek idari işlemlerin hukuka uygun kabul edilebilmesi için dikkat edilmesi gereken hususlar önem arz etmektedir. Bu noktada da çalışma bilimsel ve yargısal içtihatlar çerçevesinde şekillendirilmiştir. Çalışmanın sınırını 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca ruhsat ve eklerine aykırı yapılarda, yapı tatil zaptının düzenlenip yapının mühürlenmesi süreciyle başlayan imar para cezası ve yıkım kararları oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yapı
• Ruhsat ve Eklerine Aykırılık
• Yapı Tatil Zaptı
• İmar Para Cezası
• Yıkım Kararı

Zoning Sanctions in Case of Non-Compliance with the Licence and Annexes in the Light of Precedents

Öz

Urban planning law provides for numerous administrative sanctions, among which the issuance of a building freeze, the sealing of the structure, the imposition of fines and demolition orders stand out as types of sanctions. Pursuant to Urban Planning Law No. 3194, it has been observed that many lawsuits are filed before the administrative courts due to stop-work protocols and sealing procedures for structures that violate permits and their annexes, as well as fines and demolition decisions that are subsequently imposed. For a structure to be considered lawfully constructed, it is essential that construction begins with a building permit and continues in accordance with the permit and its annexes. The construction must also comply with the permit and its annexes until the construction work is completed and the occupancy permit is issued. Parts of a construction that do not comply with the permit and its annexes in contractual situations are considered illegal constructions, and the penalties and demolition decisions established in the Urban Planning Law may be applied to these non-compliant parts. In the event of non-compliance with the permit and its annexes, the first step is to issue a stop work protocol and seal the structure. The stop work protocol, a protocol that causes the cessation of construction work by establishing that construction work is being carried out in violation of the permit and its annexes, must be duly and officially drawn up and served before fines or demolition decisions can be made for non-compliance with the permit and its annexes. According to scientific and judicial precedents, the stop work report must first explicitly state the deviations from the permit and its attachments by the competent technical experts, together with the area measurement (in square meters) that leaves no room for doubt in order to accurately determine the current state of the structure. Subsequently, it should be noted in the building cessation that structures that can be brought into conformity with the permit must be brought into conformity within the specified period; otherwise, the penalties established in the building regulations will be imposed. In accordance with Article 40/2 of the 1982 Constitution, the building stop protocol must also specify the administrative or judicial remedies available to the owner against this procedure and the time limits that apply. In order for the administrative sanctions established in the Urban Planning Act to be applied to constructions that violate permits and their annexes, it is crucial that the authority imposing the sanction is competent and that decisions are made according to the correct procedures. Subsequently, the building stop protocol, which forms the basis for administrative sanctions, must be properly drawn up and served on the person concerned. With regard to the detailed provisions on fines in Article 42 of the Town Planning Act, it should be noted that, in accordance with the principle of personal liability, fines should be imposed on the person who violates the zoning regulations. In practice, it has been observed that fines are imposed directly on the owner of the building without identifying the person responsible for the non-compliant construction activity. In such cases, decisions by the administrative courts often lead to the fines being annulled due to the principle of personal liability. It is therefore important that the authorities authorized to impose fines identify the person responsible for the non-compliant construction order to ensure the legality of the fines imposed. Since the demolition decision is an administrative sanction that eliminates the economic and physical existence of structures that violate permits and their annexes and significantly affects the rights and interests of the parties involved, it is advisable to use this measure as a last resort. Therefore, before deciding on demolition, the administrative authorities should look for ways to bring the structure into compliance with zoning regulations, especially if there is a possibility of resolving the issues of non-compliance with the permit. As regards the cause factor in demolition decisions, the notification must be justified, the legal grounds must be correctly stated and the statement must be both legally correct and truthful. It should be noted that the expiry of the deadline set by the authorities for issuing a demolition decision is mandatory for structures where compliance with the permit is possible. After this deadline, no demolition decision should be issued for structures where the non-compliance has not been rectified but efforts to rectify the non-compliance have commenced after the deadline has expired, taking into account the discretion of the authorities.

Anahtar Kelimeler

• Building
• Violation of the Licence And Annexes
• Building Holiday Re-port
• Administrative Fine
• Demolition Decision

Kaynakça

1. Abacıoğlu Muhittin ve Ali Abacıoğlu. Açıklamalı- İçtihatlı İmar Kanunu Mevzuatı ve Uygulaması. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2021.
2. Akbulut, Berrin. “İdari Para Cezası ve İdari Para Cezasının Belirlenme-si”. Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Der-gisi, 9 (2022): 87-99.
3. Akıllıoğlu, Tekin. “Yıkma Kararında Yöntem Sorunları”. Amme İdaresi Dergisi, 12/4 (1976): 41-55.
4. Coşkun Şenol ve Fatma Kurşun. “Cezaların Şahsiliği İlkesi Bakımından İmar Kanununun 42 inci Maddesinde Belirtilen “Yapının Sahibi” Kavramı”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi. 5/18 (Temmuz 2014): 515-550.
5. Çolak, Haluk ve Uğurtan Altun. “Bir Yaptırım Türü Olarak Para Cezala-rının Teori ve Uygulamadaki Analizi”. Türkiye Barolar Birliği Dergisi. 69 (2007): 241-338.
6. Eraslan, Yunus. “İmar Hukukunda Ruhsat Aranmayan Yapılar Yönün-den Öngörülen İdari Yaptırımlar”. Adalet Dergisi. 69 (2022): 99-132.
7. Ergen Cafer ve Veli Böke. Kaçak Yapı. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2005.
8. Ersöz, A. Kürşat. “Bir İdari İşlem Olarak Yıkım Kararı”. Gazi Üniversite-si Hukuk Fakültesi Dergisi. XIX/3 (2015): 103-149.

9. Genç, Mustafa. İmar Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2015.
10. İlgezdi, Ali Rıza. İmar Hukukunda Yıkım ve İmar Para Cezaları. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2023.
11. Kalabalık, Halil. İmar Hukuku Dersleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2021.
12. Karabulut, Mustafa. İdari Yaptırımların Hukuki Rejimi. Ankara: Turhan Kitabevi, 2008.
13. Karavelioğlu, Celal. İmar Kanunu ve Mevzuatı C:I. Ankara: Karavelioğlu Hukuk Yayınevi, 2007.
14. Köktürk Erol, Erdal Köktürk. Taşınmaz Değerlemesi (Taşınmaz Huku-ku-İmar Hukuku, Değerleme Yöntemleri). Ankara: Seçkin Yayın-cılık, 2015.
15. Oğurlu, Yücel. İdari yaptırımlar Karşısında Yargısal Korunma. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2001.
16. Selman, Özdemir. “İmar Para Cezaları Özelinde İdari Yaptırımları Zaman Bakımından Uygulanması”. Türk İdare Dergisi. 473 (2011): 113-132.
17. Şahin, Cenk. “Danıştay Kararlarına Göre İmar Planının Yargı Yerince İptal Edilmesinin Yapının Hukuki Durumuna Etkisi – Eleştirel Bir Bakış”. İstanbul Hukuk Mecmuası. 76/2 (2018): 757-785.
18. Yasin, Melikşah. İmar Hukukunda İdarenin Yıkma Yetkisinin Kullanı-mın Usul ve Esasları. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2009.
19. Yaşar, Hasan Nur., İmar Hukuku (İmar Planları ve Değişiklikleri, Yapı Kuralları). İstanbul: Filiz Kitabevi, 2008.
20. Yıldız, Ferruh. İmar Bilgisi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, 2007.
21. Anayasa Mahkemesi. K:1997/51 (15.05.1997). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
22. Anayasa Mahkemesi. K:2004/124 (08.12.2004). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
23. Anayasa Mahkemesi. K:2013/8 (10.01.2013). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
24. Anayasa Mahkemesi. K:2013/8 (10.01.2013). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
25. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu. K:2005/1121 (05.05.2005). Ka-nunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
26. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu. K: 2008/1808 (17.10.2008). Ka-nunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
27. Danıştay 6.Daire. K:1987/94 (27.01.1987). Kanunum Mevzuat ve İçti-hat Veri Tabanı
28. Danıştay 6.Daire. K:1987/874 (08.10.1987). Kanunum Mevzuat ve İçti-hat Veri Tabanı
29. Danıştay 6.Daire. K:1991/363 (06.03.1991). Kanunum Mevzuat ve İçti-hat Veri Tabanı
30. Danıştay 6.Daire. K:1994/ 1794. (03.05.1994). UYAP
31. Danıştay 6.Daire. K:1997/2027 (14.04.1997). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
32. Danıştay 6.Daire. K:2003/7049 (22.12.2003). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
33. Danıştay 6.Daire. K:2004/394 (23.01.2004). Kanunum Mevzuat ve İçti-hat veri Tabanı
34. Danıştay 6.Daire. K:2004/6769 (21.12.2004). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
35. Danıştay 6.Daire. K:2005/2335 (19.04.2005). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
36. Danıştay 6.Daire. K:2005/2725 (11.05.2005). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
37. Danıştay 6.Daire. K:2005/3650 (17.06.2005). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
38. Danıştay 6.Daire. K:2005/5523 (16.11.2005). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı.
39. Danıştay 6.Daire. K:2005/5760 (23.11.2005). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
40. Danıştay 6.Daire. K:2006/659 (20.02.2006). Kanunum Mevzuat ve İçti-hat Veri Tabanı
41. Danıştay 6.Daire. K:2006/4919 (20.10.2006). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
42. Danıştay 6.Daire. K:2008/941 (13.02.2008). Kanunum Mevzuat ve İçti-hat Veri Tabanı
43. Danıştay 6.Daire. K:2008/ 2358 (16.04.2008). UYAP
44. Danıştay 6. Daire. K:2008/9477 (23.12.2008). UYAP
45. Danıştay 6.Daire. K:2010/ 9533 (19.10.2010). UYAP
46. Danıştay 6.Daire. K: 2019/4571 (20.05.2019). UYAP
47. Danıştay 6.Daire. K:2019/5552 (12.06.2019).
48. Danıştay 6.Daire. K:2019/6525 (26.06.2019). UYAP
49. Danıştay 6.Daire. K:2020/1765 (17.02.2020). UYAP
50. Danıştay 6.Daire. K:2020/7680 (15.09.2020). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
51. Danıştay 6.Daire. K: 2020/8969 (07.10.2020). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
52. Danıştay 6.Daire. K: 2020/9900 (21.10.2020). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
53. Danıştay 6.Daire. K: 2020/12070 (03.12.2020). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
54. Danıştay 6.Daire. K:2020/13742 (24.12.2020). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
55. Danıştay 6.Daire. K: 2021/8841 (24.06.2021). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
56. Danıştay 6.Daire. K: 2022/1214 (08.02.2022). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
57. Danıştay 6.Daire. K:2022/3789 (29.03.2022). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
58. Danıştay 6.Daire. K: 2022/8260 (29.09.2022). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
59. Danıştay 8. Daire. K:2022/5672 (14.10.2022). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
60. Danıştay 8.Daire. K:2021/1443 (10.03.2021). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
61. Danıştay 10.Daire. K:2022/3442 (22.06.2022). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
62. Danıştay 14.Daire. K:2011/5 (01.06.2011). UYAP
63. Danıştay 14.Daire. K:2011/3517 (23.11.2011). UYAP
64. Danıştay 14.Daire. K:2012/8441
65. Danıştay 14. Daire. K:2012/5970 (21.09.2012). UYAP
66. Danıştay 14.Daire. K:2012/2931 (18.04.2012). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
67. Danıştay 14.Daire. K:2012/6897 (10.10.2012). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
68. Danıştay 14.Daire. K:2013/2663 (10.04.2013). UYAP
69. Danıştay 14.Daire. K: 2013/8448 (26.11.2013). UYAP
70. Danıştay 14.Daire. K:2014/1608 (05.02.2014). UYAP
71. Danıştay 14.Daire. K:2014/1609 (05.02.2014). UYAP
72. Danıştay 14.Daire. K:2014/1611 (05.02.2014). UYAP
73. Danıştay 14.Daire. K:2014/ 2772 (27.02.2014). UYAP
74. Danıştay 14.Daire. K:2014/4177 (02.04.2014). UYAP
75. Danıştay 14.Daire. K:2014/ 4743 (16.04.2014). UYAP
76. Danıştay 14.Daire. K:2014/ 4767 (16.04.2014). UYAP
77. Danıştay 14.Daire. K:2014/5094 (22.04.2014). UYAP
78. Danıştay 14.Daire. K:2014/5179 (06.05.2014)
79. Danıştay 14.Daire. K:2014/5177 (06.05.2014). UYAP
80. Danıştay 14.Daire. K:2014/5245 (07.05.2014). UYAP
81. Danıştay 14.Daire. K.2014/5510 (13.05.2014). UYAP
82. Danıştay 14.Daire. K:2014/5911 (21.05.2014). UYAP
83. Danıştay 14.Daire. K:2014/6620 (10.06.2014). UYAP
84. Danıştay 14.Daire. K:2014/ 7297 (03.07.2014). UYAP
85. Danıştay 14.Daire. K:2015/3421 (29.04.2015)
86. Danıştay 14.Daire. K: 2016/1110 (24.02.2016). UYAP
87. Danıştay 14.Daire. K:2016/1613 (09.03.2016). UYAP
88. Danıştay 14.Daire. K:2017/3989 (08.06.2017). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
89. Danıştay 14.Daire. K: 2018/2917 (19.04.2018). Kanunum Mevzuat ve İçtihat Veri Tabanı
90. Danıştay 14.Daire. K: 2018/7409 (13.12.2018). UYAP
91. Danıştay 14.Daire. K:2018/8139 (26.12.2018) UYAP
92. Samsun Bölge İdare Mahkemesi 2.İdari Dava Dairesi. K:2022/185 (22.02.2022). UYAP