Araştırma Makalesi

TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ

Cilt: 19 Sayı: 2 28 Ekim 2024
PDF İndir
EN TR

TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ

Öz

Son yıllarda anayasanın üstünlüğünü benimseyen bazı ülkelerin yargı organları tarafından ortaya konan “temel yapı doktrini”, anayasa hukuku gündeminde önemli bir yer bulmuştur. Bu doktrini kullanan mahkemeler, anayasa değişikliklerinin içeriğine bakarak denetim yapma konusunda kendilerine olağanüstü bir yetki tanımaktadırlar. Bangladeş Yüksek Mahkemesi “temel yapı doktrini”ni ilk kez, 1989 yılında karara bağlanan Anwar Hossain Chowdhurdy davasında benimsemiştir. Bu tarihten sonra uzun bir zaman boyunca temel yapı doktrini, Bangladeş’te anayasa değişikliklerinin yargısal denetiminde tek ölçü olarak kullanılmıştır. Bangladeş Anayasasında 2011 yılındayapılan On Beşinci Anayasa Değişikliği ile getirilen geniş kapsamlı 7B maddesi, Anayasanın önemli sayıda hükmünün değiştirilemeyeceğini açıkça ortaya koymuştur. Bu çalışmada, 7B hükmünün getirilmesiyle birlikte temel yapı doktrininin, Bangladeş Anayasasında gelecekte yapılacak olan anayasa değişikliklerinin yargısal denetiminde en önemli ölçü olma özelliğini yitireceği ifade edilmeye çalışılmıştır. Yük- sek Mahkeme yargıçlarının görevden alınmasına ilişkin parlamento mekanizmasının Anayasanın 7B maddesine dayanılarak anayasaya aykırı bulunduğu Asaduzzaman Siddiqui davası ise bu iddiayı kanıtlar niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmed, Kawser. “Misreading or Leapfrogging? SC’s Power to Re-view Constitutional Amendment”, The Daily Star (Dhaka), 22 August 2017. (Erişim Tarihi:13.07.2024). https://www.thedailystar.net/ law-our-rights/scs-power-review-constitutional-amendment-1452340.
  2. Ahmed, Kawser. “What is Actually the Basic Feature Doctrine?”. The Daily Star (Dhaka). 5 June 2018. 15. (Erişim Tarihi:14.07.2024). https://www.thedailystar.net/law-our-rights/what-actually-the-basic-feature-doctrine-1586476.
  3. Ahmed, Kawser. “Revisiting Judicial Review of Constitutional Amendments in Bangladesh: Article 7B, the Asaduzzaman Case, and the Fall of the Basic Structure Doctrine”. Israel Law Review. 56(2023): 263-287.
  4. Ahmed, Nafiz. “The Intrinsicallay Uncertain Doctrine of Basic Structure”. Washington University Jurisprudence Review. 14/2(2022):307-340.
  5. Albert, Richard. “Nonconstitutional Amendments”. Canadian Jo-urnal of Law and Jurisprudence. 22/1(2009): 5-47.
  6. Albert, Richard. “Constitutional Handcuffs”. Arizona State Law Jo-urnal. 42(2010): 664-715.
  7. Albert, Richard. “The Expressive Function of Constitutional Amendment Rules”. McGill Law Journal. 59/2(2013): 225-281.
  8. Anayurt, Ömer. Anayasa Hukuku Genel Kısım. 6. Baskı. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2023.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Anayasa Hukuku

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Ekim 2024

Gönderilme Tarihi

30 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

26 Eylül 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 19 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Güner Yaşar, G. (2024). TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 19(2), 1189-1222. https://doi.org/10.58820/eruhfd.1574958
AMA
1.Güner Yaşar G. TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ. ERÜHFD. 2024;19(2):1189-1222. doi:10.58820/eruhfd.1574958
Chicago
Güner Yaşar, Gizem. 2024. “TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 19 (2): 1189-1222. https://doi.org/10.58820/eruhfd.1574958.
EndNote
Güner Yaşar G (01 Ekim 2024) TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 19 2 1189–1222.
IEEE
[1]G. Güner Yaşar, “TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ”, ERÜHFD, c. 19, sy 2, ss. 1189–1222, Eki. 2024, doi: 10.58820/eruhfd.1574958.
ISNAD
Güner Yaşar, Gizem. “TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 19/2 (01 Ekim 2024): 1189-1222. https://doi.org/10.58820/eruhfd.1574958.
JAMA
1.Güner Yaşar G. TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ. ERÜHFD. 2024;19:1189–1222.
MLA
Güner Yaşar, Gizem. “TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 19, sy 2, Ekim 2024, ss. 1189-22, doi:10.58820/eruhfd.1574958.
Vancouver
1.Gizem Güner Yaşar. TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ. ERÜHFD. 01 Ekim 2024;19(2):1189-222. doi:10.58820/eruhfd.1574958


Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.