In The Framework Of International Regulations And Domestic Law Blocking Access Under The Right To Be Forgotten

Öz

As a result of the development of technology, access to the internet and the information available on the internet has increased, and in this context, some information available on the internet has started to create negativities for individuals. In this context, the concept of the right to be forgotten has emerged, and with this concept, it is aimed to eliminate tekse negativities by deleting the information and data that cause negativity for individuals from the internet environment. In a sense, the right to be forgotten has come to the fore in connection with the protection of personal rights, freedom of expression and fre-edom of the press. In continental Europe, the right to be forgotten, which first came to the fore with the Google v. Spain decision of the Court of Justice of the European Union in 2014, was regulated by the GDPR and found its place in positive law. In Turkey, the Constitutio-nal Court and the Court of Cassation have tried to enable the exercise of the right to be forgotten. In this context, the right to be forgotten in Turkish law has been widely applied by blocking access under Law No. 5651, and the application of this method has led to debates on the violation of freedom of expression and freedom of the press. As a re-sult of these debates, the provision regulating the method of blocking access was cancelled by the Constitutional Court on the grounds that it violated freedom of expression and freedom of the press. In this sense, the cancellation of the method of blocking access, which is the most commonly used method within the scope of the right to be for-gotten, has created a gap in Turkish law in terms of the right to be forgotten. For this reason, it is of great importance to implement po-sitive regulations on the right to be forgotten in Turkish law.

Anahtar Kelimeler

• Right to be forgotten
• Law No. 5651
• blocking access
• freedom of expression and press
• personal rights

ULUSLARARASI DÜZENLEMELER VE İÇ HUKUK ÇERÇEVESİNDE UNUTULMA HAKKI KAPSAMINDA ERİŞİMİN ENGELLENMESİ

Öz

Teknolojinin gelişmesi neticesinde internete erişim ve internet ortamında var olan bilgiler artmış ve bu kapsamda internet ortamında var olan bazı bilgiler kişiler açısından olumsuzluklar oluşturmaya başlamıştır. Bu kapsamda unutulma hakkı kavramı ortaya çıkmış, bu kavram ile kişiler açısından olumsuzluk yaratan bilgi ve verilerin in-ternet ortamından silinmesiyle bu olumsuzlukların giderilmesi amaçlanmıştır. Unutulma hakkı bir anlamda kişilik haklarının korunması, ifade ve basın özgürlüğü ile de bağlantılı olarak öne çıkmıştır. Kıta Avrupası’nda ilk olarak 2014 yılında Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın verdiği Google-İspanya kararı ile tam anlamıyla gündeme gelen unutulma hakkı, sonrasında GDPR ile düzenleme altına alınarak pozitif hukukta kendine yer bulmuştur. Türkiye’de ise Anayasa Mah-kemesi ve Yargıtay’ın vermiş olduğu kararlarla unutulma hakkının kullanılmasına imkân sağlanmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda Türk hukukunda unutulma hakkı, yaygın olarak 5651 Sayılı Kanun kapsamında erişimin engellenmesi yoluyla uygulanmış ve söz konusu yöntemin uygulanmasıyla ifade ve basın özgürlüğünün ihlaline dair tartışmalara da yol açmıştır. Söz konusu tartışmaların nihayetinden erişimin engellenmesi yöntemini düzenleyen hüküm ifade ve basın özgürlüğünü ihlal ettiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Bu anlamda unutulma hakkı kapsamında en çok baş-vurulan yöntem olan erişimin engellenmesi yönteminin iptali unutulma hakkı açısından Türk hukukunda bir boşluk meydana getirmiş-tir. Bu nedenle Türk hukukunda pozitif anlamda unutulma hakkına düzenlemelerin hayata geçirilmesi büyük önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Unutulma hakkı
• 5651 Sayılı Kanun
• erişimin engellenmesi
• ifade ve basın özgürlüğü
• kişilik hakları

Kaynakça

1. Akgül, Aydın. “Kişisel Verilerin Korunmasında Yeni Bir Hak: “Unutulma Hakkı” Ve Ab Adalet Divanı’nın “Google Kararı”.”Türkiye Barolar Birliği Dergisi. 116 (2015): 1-38.
2. Akkurt, Sinan Sami. “17.06.2015 Tarih, E. 2014/4-56, K. 2015/1679 Sayılı Yar-gıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı Ve Mukayeseli Hukuk Çerçevesinde Unu-tulma Hakkı.”Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 65/4 (2016): 2605-35.
3. Aluç Demirel, Rümeysa. “Unutulma Hakkı Ve Unutulma Hakkının Mirasçılar Tarafından İleri Sürülüp Sürülemeyeceğinin Değerlendirilmesi.”Adalet Dergisi. 72 (2024): 619-57.
4. Clayton, Richard, Herdis Kjerulf-Thorgeirsdottir, Pieter van Dijk, Wolfgang Be-nedek, ve Karmen Turk. Opinion on Law No. 5651 on Regulations of Pub-lications on the Internet and Combating Crimes Committed by Means of Such Publication (the Internet Law). The European Commission for De-mocracy through Law (2016).
5. Çakır, Kerim, ve Murat Balci. “Ceza Muhakemesinde Unutulma Hakkı.”Terazi Hukuk Dergisi. 198 (2023): 35-46.
6. Çınar, Abdurrahim. “Unutulma Hakkının Ortaya Çıkış Serüveni Ve Kapsamının Değerlendirilmesi.”Türkiye Adalet Akademisi Dergisi. 49 (2022): 551-84.
7. Çırak, Ezgi. “Dijita Çağda Sonsuza Kadar Hatırlamaya Karşı: Unutulma Hak-kı.”Ceza Hukuku Dergisi. 13/36 (2018): 161-90.
8. De Baets, Antoon. “A Historian's View on the Right to Be Forgot-ten.”International Review of Law, Computers & Technology. 30/1-2 (2016): 57-66.

9. Dowdell, John W. “An American Right to Be Forgotten.”Tulsa L. Rev. 52/2 (2016): 311-42,
10. Fellner, Robert. “Balancing Human Rights: The Right to Be Forgotten in the Eu-ropean Human Rights Regime.”Master of Arts Human Rights Vienna. 4/4 (2014): 1-24.
11. Gajda, Amy. “Privacy, Press, and the Right to Be Forgotten in the United Sta-tes.”Wash. L. Rev. 93/1 (2018): 201-64.
12. Gülener, Serdar. “Dijital Hafızadan Silinmeyi İstemek: Temel Bir İnsan Hakkı Olarak “Unurulma Hakkı”.”Türkiye Barolar Birliği Dergisi. 25/102 (2012): 219-40.
13. Haga, Yuriko. “Right to Be Forgotten: Anew Privacy Right in the Era of Inter-net.”New Technology, Big Data and the Law. (2017): 97-126.
14. Kaya, İslam Safa, ve Yüksel Tolun. Türkiye'de, Avrupa'da Ve California'da Kişi-sel Verilerin İşlenmesi. 2. Baskı Ankara: Adalet Yayınevi, 2022.
15. Koops, Bert-Jaap. “Forgetting Footprints, Shunning Shadows: A Critical Analysis of the Right to Be Forgotten in Big Data Practice.”SCRIPTed. 8/3 (2011): 229-56.
16. Kum, Sevil Şilan. “Unutulma Hakkının İstihbari Kaynaklı İdari İşlemler Açısın-dan Değerlendirilmesi.”Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 11/1 (2021): 129-50.
17. Lee, Edward. “The Right to Be Forgotten V. Free Speech.”ISJLP. 12/1 (2015): 85-111.
18. McGoldrick, Dominic. “Developments in the Right to Be Forgotten.”Human Rights Law Review. 13/4 (2013): 761-76.
19. McGuinness, Paul, Fergus McNeill, ve Sarah Armstrong. The Use and Impact of the Rehabilitation of Offenders Act. (2013).
20. Memiş, Tekin. “Erişimin Engellenmesi, Hukuki Sorunlar Ve Çözüm Önerile-ri.”Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 13/3-4 (2009): 161-76.
21. Nalbantoğlu, Seray. “Bir Temel Hak Olarak Unutulma Hakkı.”Türkiye Adalet Akademisi Dergisi. 35 (2018): 583-605.
22. Ocak, Ayşenur. “Hakları Dengelemek: Unutulma Hakkı İfade Özgürlüğüne Kar-şı.”Türkiye Adalet Akademisi Dergisi. 33 (2018): 507-36.
23. Owings, Lisa. “The Right to Be Forgotten.”Akron Intell. Prop. J. 9/ (2015): 45-82.
24. Politou, Eugenia, Alexandra Michota, Efthimios Alepis, Matthias Pocs, ve Cons-tantinos Patsakis. “Backups and the Right to Be Forgotten in the Gdpr: An Uneasy Relationship.”Computer Law & Security Review. 34/6 (2018/12/01/ 2018): 1247-57.
25. Razmetaeva, Yulia. “The Right to Be Forgottenin the European Perspecti-ve.”TalTech Journal of European Studies. 10/1 (2020): 58-76.
26. Sanchez Abril, Patricia, ve Eugenio Pizarro Moreno. “Lux in Arcana: Decoding the Right to Be Forgotten in Digital Archives.”Laws. 5/3 (2016): 33-41.
27. Shapiro, Ivor, ve Brian MacLeod Rogers. “How the “Right to Be Forgotten” Chal-lenges Journalistic Principles: Privacy, Freedom and News Durabi-lity.”Digital Journalism. 5/9 (2017): 1101-15.
28. Soysal, Tamer. “Unutulma Hakkının Avrupa Birliği’nin Genel Veri Koruma Tü-züğü Çerçevesinde İncelenmesi.”Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi. 13 (2019): 339-422.
29. Taşkın, Ş. Cankat. “Bilişim Hukuku Uluslararası Uyuşmazlıklar.”Türkiye Baro-lar Birliği Dergisi. 0/85 (2009): 332-72.
30. Turgut, Cemile. Kişilik Hakkının Bir Görünümü Olarak Unutulma Hakkı 1.Baskı İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2021.
31. Uçar, Jindar. “İnternet Ortamında İfade Ve Basın Özgürlüğü.”İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 7/2 (2021): 349-81.
32. Weber, Rolf H. “The Right to Be Forgotten: More Than a Pandora's Box.”J. Intell. Prop. Info. Tech. & Elec. Com. L. 2/2 (2011): 120-30.
33. Yıldız, Tuba. “Unutulma Hakkının Uygulanışı Açısından Arama Motorlarının Rolü.”Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 4/2 (2019): 399-431.
34. AYM, Ali Kıdık B. No: 2014/5552, 26/10/2017.
35. AYM, Barış Yarkadaş, B. No: 2015/4821, 17/4/2019.;
36. AYM, A.A., B. No: 2014/7244, 12/9/2018.
37. AYM, E. 2020/76, K. 2023/172, T. 11/10/2023.
38. AYM, Ips İletişim Vakfı, B. No: 2015/14758, 30/10/2018.
39. AYM, Keskin Kalem Yayıncılık ve Ticaret A.Ş. ve diğerleri [GK], B. No: 2018/14884, T. 27/10/2021.
40. AYM, Miyase İlknur ve diğerleri, B. No: 2015/15242, 18/7/2018.
41. AYM, N.B.B. [GK], B. No: 2013/5653, 3/3/2016.
42. AYM, Yeni Gün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık A.Ş., B. No: 2015/6313, 13/9/2018.
43. CoxBroadcastingCorp. v. Cohn, 420 U.S. 469 (1975)
44. Florida Star v. B.J.F., 491 U.S. 524 (1989)
45. Google Spain SL, Google Inc. v Agencia Española de Protección de Datos, Mario Costeja González 13 May 2011.
46. Yargıtay 16. Ceza Dairesi. T. 07.06.2016, E. 2016/927, K. 2016/3874.
47. Yargıtay 19. Ceza Dairesi. T. 02.11.2020, E. 2019/29879, K. 2020/13551.
48. Yargıtay 19. Ceza Dairesi. T. 05.06.2017, E. 2016/15510, K.2017/5325.
49. Yargıtay 19. Ceza Dairesi. T. 10.12.2018, E. 2018/7735, K. 2018/13080.
50. Yargıtay 19. Ceza Dairesi. T. 11.03.2019, E. 2018/8285, K. 2019/5447.
51. Yargıtay 19. Ceza Dairesi. T. 19.10.2020, E. 2019/28149, K. 2020/13099.
52. Yargıtay CGK., T. 30.10.2018, E. 2016/1169 K. 2018/490
53. Yargıtay HGK. T. 17.06.2015, E. 2014/56, K. 2015/1679.
54. https://reportcontent.google.com/forms/rtbf?product=websearch&hl=tr&visit_id=638531764665377644-2504994475&rd=1 s.e.t. 24.06.2024.
55. https://gdpr-info.eu/art-17-gdpr/ s.e.t 23.06.2024.
56. https://www.verisistem.com/tr/3-bolum-md-12-23-veri-sahibinin-haklari/madde-17-silme-hakki-unutulma-hakki s.e.t. 23.06.2024.
57. https://www.privacy-regulation.eu/en/recital-65-GDPR.htm s.e.t. 29.06.2024.
58. https://www.resmigazete.gov.tr/10.01.2024 s.e.t. 30.06.2024.
59. https://kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/BB/2013/5653 s.e.t. 28.06.2024.
60. https://www.lexpera.com.tr/ictihat/yargitay/hukuk-genel-kurulu-e-2014-56-k-2015-1679-t-17-6-2015 s.e.t. 28.06.2024.