ÇEVRİMİÇİ ANLIK MESAJLAŞMA UYGULAMASI KULLANIM KOŞULLARININ SÖZLEŞME HUKUKUNDAKİ KONUMU HAKKINDA GENEL BİR ÇÖZÜMLEME

Öz

Whatsapp, Telegram, Signal, iMessage gibi çevrimiçi anlık mesajlaşma uygulamalarının/ yazılımlarının, günümüzde sosyal yaşantının ayrılmaz parçası hâline geldikleri görülmektedir. Öyle ki çevrimiçi anlık mesajlaşma uygulamaları artık sadece kişiler arasındaki özel yazışmalarda değil, iş hayatında da yoğun olarak kullanılmakta; meslekî hatta kimi resmî yazışmalar/ toplantılar dahi bu tür uygulamalar üzerinden gerçekleştirilmekte; çeşitli evrak, resim, görüntü, video ve doküman, anılan uygulamalar aracılığıyla kişiler veya topluluklar arasında paylaşılmaktadır. Kişiler, topluluklar, kurumlar ve/ veya kuruluşlar arasındaki gizli, özel, bazen meslekî, ticarî, hatta kimi zaman resmî yazışmaların ve sair içeriklerin paylaşılmasına aracılık sağlayan “servis sağlayıcılar” ile “son kullanıcılar” arasında mutabık kalınan “kullanım koşulları”nın hukukî niteliğinin belirlenmesi, paylaşım konusu yazışma, veri ve sair içeriklerin hukukî akıbetinin ve olası uyuşmazlıklarda müracaat edilebilecek hükümlerin belirlenebilmesi açısından son derece önemli görülmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada çevrimiçi anlık mesajlaşma uygulamalarının “kullanım koşulları”nın, özellikle borçlar hukuku ve veri koruma hukuku alanlarındaki nitelikleri hakkında çözümleme yapılmasına gayret edilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Çevrimiçi anlık mesajlaşma uygulamaları
• kullanım koşulları
• veri politikası
• gizlilik ilkesi
• son kullanıcı lisans sözleşmesi

A General Analysis of the Status of Online Instant Messaging Applicatıons’ Terms Of Use in Contractual Law

Öz

It is seen that online instant messaging applications/software such as Whatsapp, Telegram, Signal, iMessage have become an integral part of social life today. So much so that online instant messaging applications are now used not only in private correspondence between individuals, but also in business life; professional and even some official correspondence/meetings are carried out through such applications; various documents, pictures, images, videos and documents are shared between individuals or communities through these applications. Determining the legal nature of the ‘terms of use’ agreed between ‘service providers’ and ‘end users’ that mediate the sharing of confidential, private, sometimes professional, commercial, and sometimes even official correspondence and other content between individuals, communities, institutions and/or organisations is considered extremely important in terms of determining the legal fate of the correspondence, data and other content shared and the provisions that can be applied in possible disputes. Therefore, this study will endeavour to analyse the ‘terms of use’ of online instant messaging applications, especially in the fields of law of obligations and data protection law.

Anahtar Kelimeler

• Online instant messaging applications
• terms of use
• data policy
• privacy policy
• end-user licence agreement

Kaynakça

1. Akkurt, Sinan Sami. Dijital Varlıkların Miras Yoluyla Bırakılması. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2022.
2. Akkurt, Sinan Sami. “Elektronik Ortamda Hizmet Sunumu ve Buna İlişkin Sözleşmelerin Hukuki Özellikleri”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 60/1 (2011): 19-46.
3. Akkurt, Sinan Sami. Sosyal Medyada Gerçekleşen İhlâller Karşısında Kişilik Hakkının Korunması. (Ankara: Seçkin Yayınevi, 2. Bası, 2020).
4. Akkurt, Sinan Sami. “Türk Özel Hukukunda İş Sözleşmesi ile Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Başlıca Yükümlülükler ve Anılan Sözleşmelerin Ayırt Edilmesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 10/2 (2008): 13-64.
5. Akyiğit, Ercan. Kira Sözleşmesi. (Ankara: Seçkin Yayınevi, 2012).
6. von Baum, Florian ve Stephan Appt, “2.Teil Kapitel 8 Internet – Provider – Verträge”. içinde Handbuch des Fachanwalts Informationstechnologierecht, ed. Michael Lehmann ve Jan G. Meents, Köln: Carl Heymanns Verlag, 2. Auflage, 2011.
7. Boehm, Franziska. “Herausforderungen von Cloud Computing – Verträgen: Vertragstypologische Einordnung, Haftung und Eigentum an Daten”. Zeitschrift für europäisches Privatrecht (ZEuP). 2 (2016): 358-386.
8. Borges, Georg ve Jan Geert Meents. Cloud Computing Rechtshandbuch. München: C. H. Beck Verlag, 2016.

9. Bozkurt – Yüksel, Armağan Ebru. Bulut Bilişimde Kişisel Verilerin Korunması (Personal Data Protection in Cloud Computing). Ankara: Yetkin Yayınevi, 2016.
10. Bräutigam, Peter (Hrsg.). IT-Outsourcing und Cloud-Computing, Eine Darstellung aus rechtlicher, technischer, wirtschaftlicher und vertraglicher Sicht. Berlin: Erich Schmidt Verlag, 3. Auflage, 2013.
11. Büyükay, Yusuf. Eser Sözleşmesi. Ankara: Yetkin Yayınevi, 2013.
12. Cichon, Caroline. Internetvertäge – Verträge über InternetLeistungen und E-commerce. Köln: Dr. Otto Schmidt Verlag, 2000.
13. Çeliktaş, İlyas. “Vefat Eden Kişinin Elektronik Posta Hesabı Mirasçılara İntikal Eder mi?”. Terazi Hukuk Dergisi. 6/2 (2011):, 34-39.
14. Duisberg, Alexander. Gelöste und ungelöste Rechtsfragen im IT-, Outsourcing und Cloud Computing, Trust in IT. Heidelberg: Springer Verlag, 2011.
15. Erdoğan, İhsan. Ardiye Sözleşmesi. Konya: Selçuk Üniversitesi Yayınları, 1990.
16. Giedke, Anna. Cloud Computing: Eine wirtschaftsrechtliche Analyse mit besonderer Berücksichtigung des Urheberrechts. München: Herbert Utz Verlag, 2013.
17. Hilber, Marc ve Otto Schmidt. Handbuch Cloud Computing. Köln: Dr. Otto Schmidt KG Verlag, 2014.
18. Hörl, Bernhard ve Markus Häuser. “Service Level Agreements in IT – Outsourcingverträgen”. Computer und Recht (CR). 10 (2003): 713-718.
19. Ivchenkov, Kirill. “Auswırkungen der EU – DSGVO auf das Online-Marketing eine Analyse am beispiel von Datengetriebenen Dienstleistungsunternehmen”. Diss., Universität Rostock, 2019.
20. İmre, Zahit. “Usulsüz Vedia Akdi”. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası. 10/1-2 (1944): 188-228.
21. Kaulartz, Markus. Cloud Computing und Vertragsrecht: Eine rechtliche Untersuchung unter besonderer Berücksichtigung von PaaS – Clouds. München: Herbert Utz Verlag, 2015.
22. Kian, Bardia. Cloud Computing: Herausforderung für das Rechtssystem. Regensburg: Nomos, 2015.
23. Kırkbeşoğlu, Nagehan ve Hakan Tokbaş (Ed.). Kullanım Ödüncü (Âriyet Sözleşmesi) Kısa Şerhi. İstanbul: Aristo, 2. Bası, 2020.
24. Kuscher, Jochen. “Gestaltung von Service Level Agreements bei Software as a Service”. Diss., Hannover, 2010.
25. Leupold, Andreas ve Silke Glossner (Hrsg.). Teil 2. Das Recht des elektronischen Geschäftsverkehrs, Münchener Anwaltshandbuch IT-Recht. München: C. H. Beck Verlag, 3. Auflage, 2013.
26. Müller, Ulf ve Michael Bohne. Providerverträge. München: C. H. Beck Verlag, 2005.
27. Özkaya, Eraslan. Vekâlet Sözleşmesi ve Kötüye Kullanılması. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2005.
28. Pohle, Jan ve Thorsten Ammann. “Über den Wolken... –Chancen und Risiken des Cloud Computing”. Computer und Recht (CR). 5 (2009):273-278.
29. Pohle, Jan ve Thorsten Ammann. “Software as a Service–auch rechtlich eine Evolution?”. Kunst und Recht (KuR). 10 (2009): 625-631.
30. Roth, Birgit, “2 Verträge zur Netznutzung – wichtige Regelungsinhalte”. İçinde Praxis des Online-Rechts, ed. Ulrich Loewenheim ve Frank A. Koch. Weinheim: Wiley-VCH, 1998.
31. Schulz, Carsten ve Timo Rosenkranz. “Cloud Computing – Bedarfsorientierte Nutzung von ITRessourcen”. IT-Rechts-Berater (ITRB). 10 (2009): 232-236.
32. Schuppert, Stefan. “1. Vertragstypen von Provider-Verträgen, Teil II Rechtliche Rahmenbedingungen für Internet – Provider”. İçinde Vertragsrecht der Internet – Provider, ed. Gerald Spindler. Köln: Dr. Otto Schmidt Verlag, 2. Auflage, 2004.
33. Schwartmann, Rolf. Praxishandbuch Medien-, IT-und Urheberrecht. München: CF Müller GmbH., 2011.
34. Sedlmeier, Tobias ve Daniel Kolk. “ASP – Eine vertragstypologische Einordnung”. Multimedia und Recht (MMR). 2 (2002): 75-80.
35. Spindler, Gerald. Rechtliche Rahmenbedingungen des “Software a a Service” – Konzepts, in: Software-as-a-Service. Wiesbaden: Gabler Verlag, 2010.
36. Splittgerber, Andreas ve Sebastian Rockstroh. “Sicher durch die Cloud navigieren – Vertragsgestaltung beim Cloud Computing”. Betriebs Berater. 36 (2011): 2179-2184.
37. Straub, Wolfgang. “Cloud Verträge – Regelungsbedarf und Vorgehensweise”. Aktuelle Juristische Praxis / Pratique Juridique Actuelle (AJP/PJA). 7 (2014): 905-923.
38. Tiftik, Mustafa. Türk Hukukunda Vedia Sözleşmesi. Ankara: Yetkin Yayınevi, 2007.
39. Tokbaş, Hakan (Ed.). Vekâlet Sözleşmeleri Kısa Şerhi. İstanbul: Aristo Yayınevi, 2017.
40. Tunç, Aybike. Bulut Bilişim Sözleşmeleri. İstanbul: Oniki Levha Yayınevi, 2020.
41. Uyumaz, Alper. “Elektronik Sözleşmelerin Web Siteleri Aracılığıyla Kurulması ve Bu Sözleşmelerin İfası”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 9/Özel Sayı (2007): 907-930.
42. Weber, Rolf H. E-Commerce und Recht – Rechtliche Rahmenbedingungen elektronischer Geschäftsformen. Zürich: Schultess Verlag, 2. Auflage, 2010.
43. Wicker, Magda. “Haftet der Cloud – Anbieter für Schäden beim Cloud – Nutzer, Relevante Haftungsfragen in der Cloud”. Multimedia und Recht (MMR). 11 (2014): 715-719.
44. Wicker, Magda. “Vertragstypologische Einordnung von Cloud Computing-Verträgen, Rechtliche Lösungen bei auftretenden Mängeln”. Multimedia und Recht (MMR). 12 (2012):783-788.
45. Winteler, Daniel. “2. Übersicht Verträge und vertraglicher Schutz der Tätigkeit und des Ergebnisses, ‘B. Der Weg zum Netz’”. İçinde Rechtshandbuch zum E- Commerce, ed. Hans-Werner Moritz ve Thomas Dreier. 2. Auflage, Köln: Dr.Otto Schmidt KG Verlag, 2005.
46. Yener, Mehmet Deniz. Vedia Sözleşmesi. İstanbul: Oniki Levha Yayınevi, 2008.
47. Yılmaz, Süleyman ve Vehbi Umut Erkan. “Sosyal Medya Hesaplarının Miras Yoluyla İntikal Edip Edemeyeceği Sorusunun Kişisel Verileri Koruma Hukuku Kapsamında İncelenmesi”. İnönü Üniveritesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 11/ 2 (2020): 567-586.
48. İNTERNET KAYNAKLARI
49. Apple iMessage Privacy Policy, https://www.apple.com/legal/privacy/en-ww/ (Erişim tarihi: 10/10/2024).
50. Kişisel Verileri Koruma Kurulu 20/07/2018, S. 2018/90 Kararı, https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/5420/-Veri-sorumlusu-tarafindan-aydinlatma-yukumlulugu-ve-acik-riza-onayi-alinmasi-sureclerinin-ayri-ayri-yerine-getirilmesi-gerektigi-ile-ilgili-Kisisel-Verileri-Koruma-Kurulunun-26-07-2018-tarihli-ve-2018-90-sayili-Karar-Ozeti, (Erişim Tarihi: 10/11/2024).
51. Signal Terms of Service, https://signal.org/legal/ (Erişim tarihi: 09/11/2024).
52. Telegram Terms of Service, https://telegram.org/tos/terms-of-service-for-telegram-premium (Erişim tarihi: 08/11/2024).
53. Whatsapp kullanım koşulları ve kayıt yönergesi, https://www.whatsapp. com/coronavirus/get-started?lang=tr, (Erişim Tarihi: 07/11/2024).
54. Whatsapp Terms of Service, https://www.whatsapp.com/legal/terms-of-service/?lang=en (Erişim Tarihi: 04/11/2024).
55. Wikipedia (Eng.), Instant messaging, https://en.wikipedia.org/wiki/Instant_ messaging (Erişim Tarihi: 03/10/2024).