Medical Malpractices by Healthcare Workers Providing Pre-Hospital Emergency Medical Services, Specifically Paramedics

Öz

In the execution of pre-hospital emergency medical services, the rapid transportation of the patient to a healthcare facility and the timely administration of necessary medical interventions are of critical importance. At this stage, certain medical procedures may be not only necessary but also mandatory. Within the scope of Law No. 1219 on the Practice of Medicine and Medical Arts, paramedics have been authorized—alongside physicians—to carry out pre-hospital emergency care. However, secondary legislation has increasingly included emergency medical assistants among the healthcare professionals responsible for delivering such services. This study first aims to clarify the terminology found in the fragmented and frequently amended legal framework and to identify the healthcare professionals authorized to perform pre-hospital emergency medical interventions. Subsequently, focusing specifically on paramedics, the study seeks to examine the scope of duties and authority of healthcare personnel involved in pre-hospital emergency care, to analyse how medical errors arise within their defined areas of responsibility, and to classify these errors accordingly.

Anahtar Kelimeler

• paramedic
• emergency medical assistant
• pre-hospital emergency medical service
• malpractice
• patient safety

Destekleyen Kurum

Eskisehir Osmangazi University Scientific Research Projects Coordination Unit

Proje Numarası

SBA-2025-3418

Etik Beyan

The authors has not declared any conflict of interest or shared interest.

Teşekkür

"This study was supported by the Eskişehir Osmangazi University Scientific Research Projects Coordination Unit within the scope of the NAP project numbered SBA-2025-3418."

Acil Tıp Teknikerleri (Paramedikleri) Özelinde Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetlerini Yürüten Sağlık Çalışanlarının Tıbbı Uygulama Hataları

Öz

Hastane öncesi acil sağlık hizmetinin yürütülmesinde hastanın sağlık kuruluşuna en hızlı şekilde ulaştırılması ve gereken tıbbi müdahalenin zamanında yapılması büyük önemi haizdir. Bu aşamada hastaya birtakım müdahalelerin yapılması gerekli ve hatta zorunlu olabilir. 1219 Sayılı Tababat ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrası Dair Kanun kapsamında hastane öncesi acil sağlık hizmetinin yürütülmesinde, hekimlerden başka, acil tıp teknikerleri yetkilendirilmiştir. Ne var ki, özellikle ikincil nitelikteki mevzuat hükümlerinde acil tıp teknisyenleri de hastane öncesi sağlık hizmetini yürüten sağlık çalışanları arasında sayılmıştır. Bu çalışmada öncelikle, dağınık ve sıkça değişikliğe uğrayan mevzuatta yer alan kavramların aydınlatılması ve hastane öncesi acil tıbbi müdahaleyi gerçekleştirmekle yetkili sağlık çalışanlarının belirlenmesi hedeflenmektedir. Ardından acil tıp teknikerleri özelinde hastane öncesi acil sağlık hizmetini yürütmekle görevli sağlık çalışanlarının, söz konusu hizmetin sunumundaki görev ve yetkilerinin sınırları ile tıbbi uygulama hatalarının kendi yetki alanları içinde nasıl ortaya çıktığının incelenmesi ve bu hataların sınıflandırılması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• acil tıp teknikeri
• acil tıp teknisyeni
• hastane öncesi sağlık hizmeti
• malpraktis
• hasta güvenliği

Destekleyen Kurum

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi

Proje Numarası

SBA-2025-3418

Etik Beyan

Yazarlar tarafından herhangi bir çıkar çatışması veya ortak çıkar beyan edilmemiştir.

Teşekkür

“Bu çalışma Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafindan SBA-2025-3418- nolu NAP projesi kapsamında desteklenmiştir"

Kaynakça

1. Akkoca, Aslı. “Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetleri Çalışanlarında Tıbbi Hata”. Journal of Pre-Hospital - Hastane Öncesi Dergisi. 9/3 (2024): 245-257.
2. Akkurt, Sinan Sami, Erdoğan, Kemal ve Tokat, Hüseyin. Tablolar, Şemalar, Örnek Olaylar ve Test Sorularıyla Borçlar Hukuku. Ankara: Seçkin Yayınları, 2024.
3. Aktaş İncel, Hatice Nur. Tıbbi Malpraktiste Sorumluluk ve Komplikasyon. Ankara: Yetkin Yayınları, 2022.
4. Akyıldız, Sunay. Sağlık Hukuku Rehberi. Ankara: Seçkin Yayınları, 2016.
5. Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği.
6. Arıkan, Mustafa vd. “Tıp Hukukunda Olgularla Malpraktis-Komplikasyon Ayrımı: Tıp Fakültesi ve Hukuk Fakültesi Son Sınıf Öğrencilerinin Konuya Bakış Açısı, Sorunlar ve Çözüm Önerileri”. Türk Nöroşirurji Dergisi. 1 (2016): 40-48.
7. Aslan, Şebnem ve Güzel, Şerife. “Türkiye’de Hastane Öncesi Sağlık Hizmetleri”. Journal of Social and Humanities Sciences Research. 5/31 (2018): 4995-5002.
8. Ayan, Mehmet ve Ayan, Nurşen. Kişiler Hukuku. Ankara: Adalet Yayınevi, 2023.

9. Bakar, Murat. “Türk Toplumunda Tıbbi Malpraktis, Hekimler ve Sağlık Personeline Güven”. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, 2016.
10. Balcı, Tarık. “Dünyada ve Türkiye’de Paramedik Mesleğinin Gelişimi”. Journal of ADEM. 1/1 (2020): 37-43.
11. Barlıoğlu, Hüseyin Cem. Defansif Tıp Unsuru Olarak Tıbbi Malpraktis. Ankara: Seçkin Yayınları, 2022.
12. Bayrak, Samet ve Berberoğlu, Filiz Yenipınar. Hekimin Sorumluluğu - Tıbbi ve Hukuki İnceleme. Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi, 2016.
13. Can, Hasan. “Sağlık Hizmetlerinde İdarenin Organizasyon Sorumluluğu”. TBB Dergisi. 161 (2022): 183-224.
14. Caymaz, Mevlüt. “Sağlık Personelinin Tıbbi Uygulama Hataları Üzerine Bir Araştırma”. Uluslararası Yönetim ve Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2/4 (2015): 1-14.
15. Çankaya, Fulya. Estetik Diş Hekimliği ve Estetik Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahide Hekimin Hukuki Sorumluluğu. Ankara: Adalet Yayınevi, 2019.
16. Çelik, Fatma. “Acil Endotrekeal Entübasyon ve Başarı Oranını Etkileyen Faktörler”. Ahi Evran Med J. 3/3 (2019): 72-78.
17. Çelik, Miraç. “İdarenin Sağlık Hizmetlerinin Yürütülmesinden Kaynaklanan Sorumluluğu”. içinde Prof. Dr. Metin Günday Armağanı. ed. Burak Öztürk vd. 305-332. Ankara: Atılım Üniversitesi, 2020.
18. Çelikli, Semra. “Kuruluştan Bugüne Paramedik Eğitiminde Standardizasyon Çabaları ve Kırılma Noktaları”. Hastane öncesi Dergisi. 1/2 (2016): 39-54.
19. Çetinkaya, Perihan. Hemşirelikte Tıbbi Uygulama Hataları ve Hukuki Sonuçları. Ankara: Seçkin Yayınları, 2016.
20. Çınarlı, Serkan ve Cemil Aykın, Aykut. Sağlık Personelinin Hukuki Sorumluluğu. Ankara: Seçkin Yayınları, 2016.
21. Değdaş, Ulaş Can. “Hatalı Tıbbi Uygulamadan (Malpraktis) Doğan Hukuki ve Cezai Sorumluluk”. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 4/6 (2018): 41-65.
22. Demir, Mehmet. Tıbbi Organizasyon Kusuru Açısından Hastanelerin Hukuksal Sorumluluğu. Ankara: Turhan Kitabevi, 2010.
23. Demir, Mehmet. Tıbbi Sorumluluk Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları, 2020.
24. Gökcan, Hasan Tahsin. Tıbbi Müdahaleden Doğan Hukuki ve Cezai Sorumluluk. Ankara: Seçkin Yayınları, 2022.
25. Gülel, İlhan. Tıbbi Müdahaleye Rıza. Ankara: Seçkin Yayınları, 2018.
26. Gümüş, Mustafa Alper. Borçlar Hukuku Özel Hükümler. İstanbul: Vedat Kitapçılık, 2012.
27. Güney Tunalı, Işıl. Hekimin Tıbbi Müdahalede Bulunma Yükümlülüğünün Sınırları. Ankara: Seçkin Yayınları, 2020.
28. Güven, Vesile. Sağlık Hukukunda Tıbbi Kayıtların Tutulmasından ve Saklanmasından Doğan Sorumluluk. Ankara: Adalet Yayınevi, 2016.
29. Hakeri, Hakan. Tıp Hukuku El Kitabı. Ankara: Seçkin Yayınları, 2021.
30. Kaba, Hamdi ve Elçioğlu, Ömür. “Acil Sağlık Hizmetlerinin Tarihsel Gelişimi Sürecinde İlk ve Acil Yardım Teknikerliği ve Acil Tıp Teknisyenliği Mesleklerinin Ortaya Çıkışı ve Gelişimi”. Türkiye Klinikleri J Med Ethics. 21/3 (2013): 127-135.
31. Kaba, Hamdi. “Paramedik, Paramedik Öğrencileri ve Acil Tıp Teknisyenleri: Mesleki Profesyonellik Ölçeği Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması”. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2024.
32. Kalkan, Erdal vd. “Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanlarının Tıbbi Uygulama Hatası Davaları Karşısında Defansif Tıp Uygulamalarının Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma”. Journal of Healthcare Management and Leadership. 1 (2020): 54-69.
33. Karaege, Özge. “Sağlık Hizmetlerinde İdarenin Kusurlu Sorumluluğu”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi. 8/2 (2001): 107-124.
34. Kılan, Süleyman. “Hizmet Kusurundan Kaynaklanan Hatalı Tıbbi Uygulama Davalarının Danıştay Kararları Işığında Analizi”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir Bakırçay Üniversitesi, 2022.
35. Kılıç Öztürk, “Yasemin Sağlık Hizmeti Sunumunda İdarenin Kusur Sorumluluğu”. Ankara Medical Journal. 15/4 (2015): 235-243.
36. Kılıçoğlu, Ahmet M. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Turhan Kitabevi, 2024.
37. Kılıçoğlu, Ahmet M. Medeni Hukuk. Ankara: Turhan Kitabevi, 2021.
38. Lauer, Daniel vd. “Veränderungen und Entwicklungen in der präklinischen Notfallversorgung: Zentrale Herausforderungen für das Rettungsdienstmanagement”. Bundesgesundheitsblatt – Gesundheitsforschung – Gesundheitsschutz. 65/10 (2022): 987–995.
39. Noonpradej, Seechad ve Akaraborworn, Osaree. “Intravenous Fluid of Choice in Major Abdominal Surgery: A Systematic Review”. Critical Care Research and Practice. (2020): 1-19.
40. Oğuzman, Kemal, Seliçi, Özer ve Oktay Özdemir, Saibe. Kişiler Hukuku- Gerçek ve Tüzel Kişiler. İstanbul: Filiz Kitabevi, 2024.
41. Özdemir, Hayrunnisa. Sağlık Hukuku Alanında Teşhis ve Tedavi Sözleşmesi, Yetkin Yayınları. Ankara: Yetkin Yayınları, 2017.
42. Özel, Çağlar ve Leblebici, Doğan N. “Organizasyon Kusurundan Doğan Zarar Açısından Özel Hastane ve Hekimlerin Sorumluluklarına Kısa Bir Bakış”. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi. 10/2 (2007): 177-200.
43. Özkara, Erdem. Hukuk Öğrencileri ve Uygulayıcıları İçin Adli Tıp. Ankara: Seçkin Yayınları, 2020.
44. Özkaya, Nesrin ve Kılınçlı, Temel. Temel Paramediklerin Yasal Sorumlulukları. İstanbul: Kutlu Yayınevi, 2022.
45. Öztürkler, Cemal. Hukuk Uygulamasında Tıbbi Sorumluluk, Teşhis, Tedavi ve Tıbbi Müdahaleden Doğan Tazminat Davaları. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2006.
46. Pakdemirli, Ahu. “Overview of Paramedic Quotas at Universities and Number of Health Technician Staff in Turkey Between the Years 2008-2018”. J Basic Clin Health Sci. 3 (2019): 188-192.
47. Paksoy, Vedat Mehmet. “Acil Sağlık Hizmetlerinde Uluslararası Uygulama Modellerinin Karşılaştırması: Anglo Amerikan ve Franko German Modeli”. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi. 4/1 (2016): 6-24.
48. Polat, Oğuz ve Pakiş, Işıl. “Tıbbi Uygulama Hatalarında Hekim Sorumluluğu” Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2/3 (2011): 119-125
49. Polat, Oğuz. Tıbbi Uygulama Hataları. Ankara: Seçkin Yayınları, 2024.
50. Reyhani Yüksel, Sera. Hekimin Vekaletsiz İş Görmeden Doğan Sorumluluğu. MÜHFHAD Mehmet Akif Aydın’a Armağan. 1/2 (2015): 793-804.
51. Serozan, Rona. Medeni Hukuk- Genel Bölüm Kişiler Hukuku. İstanbul: On İki Levha Yayınları, 2022.
52. Şahin, Musa Furkan. “Hekimin Gerçek Vekaletsiz İş Görmeden Doğan Sorumluluğu”, ASBÜ Hukuk Fakültesi Dergisi. 1 (2019): 135-168.
53. Şahin, Ziya. “Hekim Dışındaki Sağlık Çalışanlarının Hukuki Sorumluluğu”. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, 2023.
54. Şenol, Nilay. “Hekimin Tazminat Sorumluluğu”. içinde II. Ulusal Sağlık Hukuku Sempozyumu - Tıbbi Müdahalenin Hukuki Yansımaları Sempozyumu, ed. Aysun Altunkaş, İpek Sevda, Söğüt ve Hamide Tacir. 117-133. Ankara: Seçkin Yayınları, 2015.
55. Şimşek, Perihan, Günaydın, Mücahit ve Gündüz Abdulkadir. “Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetleri: Türkiye Örneği”. GÜSBD. 8/1 (2019): 120-127.
56. Tabaş, Tuğçe. Diş Hekiminin Hukuki Sorumluluğu. Ankara: Seçkin Yayınları, 2023.
57. Taşcan, İdris ve Çalışkan, Suat. Tıbbi Uygulama Hataları ve Hekim Suçları. İstanbul: Yeditepe Üniversitesi Yayınevi, 2018.
58. Timothy Makrides vd., “From Stretcher Bearer To Practitioner: A Brief Narrative Review Of The History Of The Anglo-American Paramedic System”. Australasian Emergency Care. 25 (2022): 347–353.
59. Trinationales Kompetenzzentrum. “Die medizinische Notfallversorgung in Deutschland, Frankreich und der Schweiz”. TRISAN 2018. (Erişim Tarihi: 02.02.2025) https://www.trisan.org/publikationen/themenhefte
60. Tunçer, Polat. Sağlık Hukuku Temel Bilgileri. Ankara: Adalet Yayınevi, 2018.
61. Ulaş, Samet. “Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetlerinde Görev Yapan Sağlık Çalışanlarının İş Doyumunu Etkileyen Faktörler”. Hastane Öncesi Dergisi. 7/3 (2022): 411-423.
62. Uzun Şenol, Pınar. “Vekaletsiz İş Görmede İş Görenin Hukuki Durumu”. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 3 (2014): 293-309.
63. World Health Organizations. Resource Book on Mental Health, Human Rights and Legislation. Geneva: WHO, 2005.
64. Yahyal, Derya. Sağlık Hukuku Problemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2012.
65. Yakup Gökhan, Doğramacı. Tıbbi Uygulamadan Kaynaklanan Manevi Tazminat. Ankara: Seçkin Yayınları, 2024.
66. Yaycı, Nesime. Komplikayon ve Malpraktis Ayrımı. içinde T.C. Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Uluslararası I. Sağlık Hukuku Sempozyumu. İstanbul: On İki Levha, 2008.
67. Yılmaz, Abdulkadir. Hekimin Hastayı Aydınlatma Yükümlülüğü. Ankara: Lykeion Yayınları, 2019.
68. Yolcu, Gökçe. “Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Acil Servisine Acil Sağlık Hizmetleri Ambulansı ile Başvuran Hastaların Aciliyet Durumlarının Değerlendirilmesi”. Tıpta Uzmanlık Tezi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, 2023.
69. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2016/4745, K. 2017/10851, (26.12.2017) www.legalbank.net.
70. Yargıtay 12.Ceza Dairesi, E. 2018/3643, K. 2019/6918, (30.05.2019) www.legalbank.net.
71. Yargıtay 5. Ceza Dairesi, E. 2015/8803, K. 2019/10626, (12.11.2019) www.legalbank.net
72. Yargıtay 5. Ceza Dairesi, E. 2021/7613, K. 2023/7469, (14.06.2023) www.legalbank.net
73. Yargıtay 5. Ceza dairesi, E. 2021/7613, K. 2023/7469, (14.06.2023) www.legalbank.net.