Araştırma Makalesi

İÇ SAVAŞ ÖNCESİ KÖLELİK KARŞITI HAREKETİN AMERİKAN ANAYASASINA BAKIŞI ÜZERİNE: AMERİKAN KÖLELİK KARŞITI TOPLULUĞU, WILLIAM L. GARRISON VE FREDERICK DOUGLASS’IN YAKLAŞIMLARI BAKIMINDAN BİR DEĞERLENDİRME

Cilt: 21 Sayı: 2 21 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

İÇ SAVAŞ ÖNCESİ KÖLELİK KARŞITI HAREKETİN AMERİKAN ANAYASASINA BAKIŞI ÜZERİNE: AMERİKAN KÖLELİK KARŞITI TOPLULUĞU, WILLIAM L. GARRISON VE FREDERICK DOUGLASS’IN YAKLAŞIMLARI BAKIMINDAN BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Bu çalışma, Amerikan İç Savaşı öncesinde kölelik karşıtı (abolisyonist) hareketin Amerika Birleşik Devletleri Anayasasına yönelik geliştirdiği farklı stratejik ve teorik yaklaşımları incelemektedir. Çalışmanın merkezinde, Amerikan Kölelik Karşıtı Topluluğu’nun risalelerinde somutlaşan; köleliğin maddi yaşamdaki meta statüsü ile Anayasanın kölecilik lehine belirsiz bıraktığı iddia edilen kişi statüsü arasındaki hukuksal gerilim yer almaktadır. Bu bağlamda, hareket içindeki temel kırılma, William Lloyd Garrison’un Anayasayı köle sahipleriyle yapılmış bir anlaşma olarak niteleyen reddiyesi ile Frederick Douglass’ın metni kölelik karşıtı kurucu bir belge olarak yeniden yorumlayan reformist anayasacılığı üzerinden analiz edilmektedir. Yapılan karşılaştırma sonucunda, Garrisoncu kanadın Anayasayı ve Birliği reddeden “köle sahipleriyle Birliğe hayır” yaklaşımına karşılık Douglass'ın, Anayasayı uygulamasından ayıran ve Anayasa metnini özgürlük lehine yorumlayan bir hukuki orijinalizm geliştirdiği saptanmaktadır. Çalışma, İç Savaş öncesi kölelik karşıtı hareketin Anayasa tartışmasının, Anayasanın radikal bir reddiyesi ile Birliğin anayasal imkanlarını köleliği tasfiye etmek için kullanan reformcu bir yaklaşım etrafında nasıl şekillendiğini inceledikten sonra, bu sürecin kamu hukuku ve insan hakları bakımından sonucunu kısaca değerlendirmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışmanın önemli bir bölümü TUBİTAK’ın 2219-Yurt Dışı Doktora Sonrası Araştırma Burs Programı desteğiyle The New School for Social Research (New York) kurumunda kaleme alınmış, çalışma Türkiye’de tamamlanmıştır.

Kaynakça

  1. Aptheker, Herbert. American Revolution 1763-1783. A Marxist Interpretation. New York: International Publishers, 1967. American Anti-Slavery Society. “Anti-Slavery Tracts. First Series, Nos. 1-20”. (Erişim Tarihi 22.04.2026), https://oll.libertyfund.org/titles/anti-slavery-tracts-first-series-nos-1-20-1855-56.
  2. American Anti-Slavery Society. “Anti-Slavery Tracts. No. 1. The United States Constitution”. (Erişim Tarihi 22.04.2026), https://oll.libertyfund.org/titles/anti-slavery-tracts-first-series-nos-1-20-1855-56.
  3. American Anti-Slavery Society. “Anti-Slavery Tracts. No. 7. Revolution Only Remedy For Slavery”. (Erişim Tarihi 22.04.2026), https://oll.libertyfund.org/titles/anti-slavery-tracts-first-series-nos-1-20-1855-56.
  4. Balkin, Jack M. ve Sanford Levinson. “Frederick Douglass as Constitutionalist”. Maryland Law Review. 83/1 (2023): 263-290.
  5. Barnett, Randy E. “Whence Comes Section One? The Abolitionist Origins of the Fourteenth Amendment”. Journal of Legal Analysis. 3/1 (2011): 165-263.
  6. Boonshoft, Mark. “Doughfaces at the Founding: Federalists, Anti-Federalists, Slavery, and the Ratification of the Constitution in New York”. New York History. 93/3 (2012): 187-225.
  7. Buck-Morss, Susan. Hegel, Haiti ve Evrensel Tarih, Çeviren Erkal Ünal. İstanbul: Metis Yayınları, 2012.
  8. Burdick, Charles K. Law of the American Constitution. Its Origin and Development. New York: G. P. Putnam’s Sons, 1922.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kamu Hukuku (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

21 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

18 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

22 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 21 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Karadağ, U. (2026). İÇ SAVAŞ ÖNCESİ KÖLELİK KARŞITI HAREKETİN AMERİKAN ANAYASASINA BAKIŞI ÜZERİNE: AMERİKAN KÖLELİK KARŞITI TOPLULUĞU, WILLIAM L. GARRISON VE FREDERICK DOUGLASS’IN YAKLAŞIMLARI BAKIMINDAN BİR DEĞERLENDİRME. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 21(2), 1227-1258. https://doi.org/10.58820/eruhfd.1954094
AMA
1.Karadağ U. İÇ SAVAŞ ÖNCESİ KÖLELİK KARŞITI HAREKETİN AMERİKAN ANAYASASINA BAKIŞI ÜZERİNE: AMERİKAN KÖLELİK KARŞITI TOPLULUĞU, WILLIAM L. GARRISON VE FREDERICK DOUGLASS’IN YAKLAŞIMLARI BAKIMINDAN BİR DEĞERLENDİRME. ERÜHFD. 2026;21(2):1227-1258. doi:10.58820/eruhfd.1954094
Chicago
Karadağ, Ulaş. 2026. “İÇ SAVAŞ ÖNCESİ KÖLELİK KARŞITI HAREKETİN AMERİKAN ANAYASASINA BAKIŞI ÜZERİNE: AMERİKAN KÖLELİK KARŞITI TOPLULUĞU, WILLIAM L. GARRISON VE FREDERICK DOUGLASS’IN YAKLAŞIMLARI BAKIMINDAN BİR DEĞERLENDİRME”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21 (2): 1227-58. https://doi.org/10.58820/eruhfd.1954094.
EndNote
Karadağ U (01 Ekim 2026) İÇ SAVAŞ ÖNCESİ KÖLELİK KARŞITI HAREKETİN AMERİKAN ANAYASASINA BAKIŞI ÜZERİNE: AMERİKAN KÖLELİK KARŞITI TOPLULUĞU, WILLIAM L. GARRISON VE FREDERICK DOUGLASS’IN YAKLAŞIMLARI BAKIMINDAN BİR DEĞERLENDİRME. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21 2 1227–1258.
IEEE
[1]U. Karadağ, “İÇ SAVAŞ ÖNCESİ KÖLELİK KARŞITI HAREKETİN AMERİKAN ANAYASASINA BAKIŞI ÜZERİNE: AMERİKAN KÖLELİK KARŞITI TOPLULUĞU, WILLIAM L. GARRISON VE FREDERICK DOUGLASS’IN YAKLAŞIMLARI BAKIMINDAN BİR DEĞERLENDİRME”, ERÜHFD, c. 21, sy 2, ss. 1227–1258, Eki. 2026, doi: 10.58820/eruhfd.1954094.
ISNAD
Karadağ, Ulaş. “İÇ SAVAŞ ÖNCESİ KÖLELİK KARŞITI HAREKETİN AMERİKAN ANAYASASINA BAKIŞI ÜZERİNE: AMERİKAN KÖLELİK KARŞITI TOPLULUĞU, WILLIAM L. GARRISON VE FREDERICK DOUGLASS’IN YAKLAŞIMLARI BAKIMINDAN BİR DEĞERLENDİRME”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21/2 (01 Ekim 2026): 1227-1258. https://doi.org/10.58820/eruhfd.1954094.
JAMA
1.Karadağ U. İÇ SAVAŞ ÖNCESİ KÖLELİK KARŞITI HAREKETİN AMERİKAN ANAYASASINA BAKIŞI ÜZERİNE: AMERİKAN KÖLELİK KARŞITI TOPLULUĞU, WILLIAM L. GARRISON VE FREDERICK DOUGLASS’IN YAKLAŞIMLARI BAKIMINDAN BİR DEĞERLENDİRME. ERÜHFD. 2026;21:1227–1258.
MLA
Karadağ, Ulaş. “İÇ SAVAŞ ÖNCESİ KÖLELİK KARŞITI HAREKETİN AMERİKAN ANAYASASINA BAKIŞI ÜZERİNE: AMERİKAN KÖLELİK KARŞITI TOPLULUĞU, WILLIAM L. GARRISON VE FREDERICK DOUGLASS’IN YAKLAŞIMLARI BAKIMINDAN BİR DEĞERLENDİRME”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 21, sy 2, Ekim 2026, ss. 1227-58, doi:10.58820/eruhfd.1954094.
Vancouver
1.Ulaş Karadağ. İÇ SAVAŞ ÖNCESİ KÖLELİK KARŞITI HAREKETİN AMERİKAN ANAYASASINA BAKIŞI ÜZERİNE: AMERİKAN KÖLELİK KARŞITI TOPLULUĞU, WILLIAM L. GARRISON VE FREDERICK DOUGLASS’IN YAKLAŞIMLARI BAKIMINDAN BİR DEĞERLENDİRME. ERÜHFD. 01 Ekim 2026;21(2):1227-58. doi:10.58820/eruhfd.1954094


Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.