İCRA DAİRESİNE KISMÎ ÖDEMEDE MAHSUP

Öz

Bu çalışma, icra takibi sürecinde borçlunun icra dairesine kendi rızasıyla yaptığı kısmî ödemelerin veya cebrî icra işlemleri sonucunda elde edilen kısmî tahsilatların borç kalemlerine ne şekilde mahsup edileceğini incelemektedir. İİK’da takip masrafları (m. 59/2) ve paranın paylaştırılması (m. 138/2) gibi durumlara özgü birtakım özel mahsup kuralları ihdas edilmiş olsa da Kanun, mevcut tüm ihtilafları çözecek genel bir çerçeve sunmaktan uzaktır. Özellikle İİK m. 12’nin mülga olmasıyla ortaya çıkan gerçek boşluk, TBK’daki kısmî ifa (m. 84) ve mahsup (m. 100-102) hükümlerinin icra hukukunun niteliğine uygun düştüğü ölçüde kıyasen uygulanmasını zorunlu kılmaktadır. Çalışmada, hacizden önce ve sonra yapılan kısmî ödemeler, yabancı para alacakları, cezaî şartlar, nafaka alacakları, iş ve tüketici hukuku gibi özel koruma gerektiren alanlar ile kira bedelinin ödenmemesi nedeniyle başlatılan tahliye takipleri çerçevesinde mahsup kuralları detaylıca analiz edilmiştir. Ayrıca, Cebrî İcra Kanunu Taslağı’ndaki güncel düzenlemeler ve Yargıtay kararları değerlendirilerek, dürüst borçlunun korunması ile alacaklının haklarının dengelenmesi amacıyla somut çözüm önerileri getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kısmî Ödeme
• Mahsup
• İcra Dairesi
• Faiz
• Takip Masrafları

Offsetting of Partial Payments to the Enforcement Office

Öz

This study examines how partial payments made voluntarily by a debtor to the enforcement office, or partial collections obtained through forced execution measures are offset against various debt items. Although the Enforcement and Bankruptcy Code (EBC) contains specific offsetting rules for execution expenses (Art. 59/2) and the distribution of sale proceeds (Art. 138/2), it lacks a comprehensive framework to resolve all potential legal disputes. In particular, the legislative gap arising from the explicit repeal of EBC Art. 12 necessitates the application of the Turkish Code of Obligations (TCO) provisions on partial performance (Art. 84) and offsetting (Art. 100-102), provided they conform to the distinctive nature of enforcement law. The study analyzes offsetting rules across diverse legal contexts, including payments made before and after attachment, foreign currency claims, penalty clauses, alimony, labor and consumer law, and eviction proceedings due to non-payment of rent. Furthermore, it evaluates the relevant mechanisms proposed in the Draft Enforcement Code alongside current Court of Cassation decisions, offering concrete solutions to properly balance the rights of creditors while protecting honest debtors.

Anahtar Kelimeler

• Partial Payment
• Offsetting
• Enforcement Office
• Interest
• Execution Expenses

Kaynakça

1. Akıntürk, Turgut, Derya Ateş. Borçlar Hukuku, Genel Hükümler: Özel Borç İlişkileri. İstanbul: Beta Yayınları, 2019.
2. Aral, Fahrettin. Türk Borçlar Hukukunda Takas. Ankara: Yetkin Yayınları, 2010.
3. Arslan, Ramazan vd. İcra ve İflâs Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları, 2025.
4. Atalı, Murat, Ersin Erdoğan ve Elif Beyza Akkanat Öztürk. “İcra Dairesine Ödeme ve Türk Borçlar Kanunu’nun İfaya İlişkin Hükümlerinin Uygulanabilirliği”. İçinde Prof. Dr. Türkân Rado’nun Anısına Armağan, 50 vd. İstanbul: On İki Levha Yayınları, 2020.
5. Atalı, Murat, İbrahim Ermenek ve Ersin Erdoğan. İcra ve İflâs Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları, 2025.
6. Buz, Vedat. “6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda Borçların İfası ve İfa Edilmemesine İlişkin Değişikliklerin Değerlendirilmesi”. İçinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Sempozyumu - 12-13 Mart 2011, 170-171. Ankara: Ankara Barosu Yayınları, 2012.
7. Dennhardt, Joachim. Beck’sche Online-Kommentare BGB. 78. Edition, 2026.
8. Dullinger, Silvia. Bürgerliches Recht: Band II Schuldrecht Allgemeiner Teil. Wien: Springer Verlag, 2010.

9. Eren, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Yetkin Yayınları, 2017.
10. Garber, Thomas ve Michael Otti. EO Exekutionsordnung Kommentar. Wien: Verlag Österreich, 2023.
11. Gümüş, Mustafa Alper. “Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.100 (EBK m.84)’ün Mahsup Kuralına İlişkin Bir İnceleme”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 8/Özel (2013): 1253-1292.
12. Gümüş, Mustafa Alper. Borçlar Hukukunun Genel Hükümleri. Ankara: Yetkin Yayınları, 2021.
13. Gündeş, Altan Fatih. “Medeni Usul Hukukunda Takas ve Mahsup ile İlgili Sorunlar”. İstanbul Barosu Dergisi. 94/1 (2020): 188-205.
14. Hessler, Hans-Joachim. Münchener Kommentar zur ZPO. München: C.H. Beck Verlag, 2025.
15. Keleş, Şanver. Kiralanan Taşınmazların İlamsız Tahliyesi. Ankara: Turhan Kitabevi, 2009.
16. Kindl, Johann. Saenger Zivilprozessordnung Handkommentar. Baden-Baden: Nomos Verlag, 2023.
17. Klunzinger, Eugen. BGB-Schuldrecht. Wiesbaden: Springer Verlag, 1977.
18. Kodakoğlu, Mehmet. “İcra ve İflas Hukuku’nda İhale Bedelinin Nemalandırılması”. Legal Medeni Usul ve İcra İflas Hukuku Dergisi. 17/49 (2021): 527-570.
19. Koziol, Helmut ve Martin Spitzer. Kommentar zum ABGB: Allgemeines bürgerliches Gesetzbuch, EheG, KSchG, VGG, IPRG, Rom I-, Rom II- und Rom III-VO. Wien: Verlag Österreich, 2023.
20. Kren Kostkiewicz, Jolanta. OR Kommentar Kommentar zum Schweizerischen Obligationenrecht OFK - Orell Füssli Kommentar. Zürich: Orell Füssli Verlag, 2023.
21. Kren Kostkiewicz, Jolanta. SchKG Kommentar: Schuldbetreibungs- und Konkursgesetz mit weiteren Erlassen. Zürich: Orell Füssli Verlag, 2020.
22. Kuru, Baki, Ramazan Arslan ve Ejder Yılmaz. İcra ve İflâs Hukuku Ders Kitabı. Ankara: Yetkin Yayınları, 2014.
23. Kuru, Baki. İcra ve İflâs Hukuku El Kitabı. Ankara: Adalet Yayınları, 2013.
24. Kuru, Feriha. “Takas İşlemi, Takasın Davaya ve İflasa Etkisi”. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, 2012.
25. Lackmann, Rolf. Musielak/Voit Zivilprozessordnung: ZPO mit Gerichtsverfassungsgesetz Kommentar. München: Franz Vahlen Verlag, 2026.
26. Mercier, Gregor. CHK-Handkommentar zum Schweizer Privatrecht. Zürich: Schulthess Verlag, 2016.
27. Muşul, Timuçin ve Ayfer Tezel Muşul. İcra ve İflas Hukuku El Kitabı. Ankara: Yetkin Yayınları, 2024.
28. Oğuzman, M. Kemal ve M. Turgut Öz. Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cilt-1. İstanbul: Vedat Kitapçılık, 2020.
29. Olgaç, Senai ve Haydar Köymen. Kazaî ve İlmî İçtihatlarla Türk İcra ve İflâs Kanunu. İstanbul: İsmail Akgün Matbaası, 1965.
30. Özekes, Muhammet. “İcra Takiplerinde Nemalandırma ve Mülkiyet Hakkı İhlali Sorunu”. İzmir Barosu Dergisi. 88/2 (2023): 193-235.
31. Pekcanıtez, Hakan vd. İcra ve İflâs Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları, 2013.
32. Pekcanıtez, Hakan. Medenî Usûl ve İcra-İflâs Hukukunda Yabancı Para Alacaklarının Tahsili. Ankara: Yetkin Yayınları, 1998.
33. Rechberger, Walter H. ve Paul Oberhammer. Exekutionsrecht. Wien: Facultas Verlag, 2009.
34. Reichle, Sebastian ve Bernhard Stehle. Präjudizienbuch OR: Die Rechtsprechung des Bundesgerichts (1875-2023). Zürich: Schulthess Verlag, 2025.
35. Rudolf, Claudia. Kommentars zum Allgemeinen Bürgerlichen Gesetzbuch ABGB §§ 1411 bis 1430. Wien: Verlag Österreich, 2019.
36. Schmidt, Karsten. Münchener Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch Band 3. München: C.H. Beck Verlag, 2025.
37. Schraner, Marius. Die Erfüllung der Obligationen, Art. 68-96 OR Kommentar zum Schweizerischen Zivilgesetzbuch, Obligationenrecht, Kommentar zur 1. und 2. Abteilung (Art. 1-529 OR). Zürich: Schulthess Verlag, 2000.
38. Schulze, Reiner. Bürgerliches Gesetzbuch (BGB) Handkommentar. Baden-Baden: Nomos Verlag, 2024.
39. Seiler, Christian. Thomas/Putzo Zivilprozessordnung Kommentar. München: C.H. Beck Verlag, 2025.
40. Serozan, Rona. Borçlar Hukuku Genel Bölüm Üçüncü Cilt. İstanbul: Filiz Kitabevi, 2014.
41. Sternal, Wernel. Kindl/Meller-Hannich Gesamtes Recht der Zwangsvollstreckung. München: Nomos Verlag, 2026.
42. Tekinay, S. Sulhi vd. Tekinay Borçlar Hukuku Genel Hükümler. İstanbul: Filiz Kitabevi, 1993.
43. Ulrici, Bernhard. Beck’sche Online-Kommentare ZPO. 60. Edition, 2026.
44. Ulukapı, Ömer. İcra ve İflâs Hukuku. Konya: Mimoza Yayınları, 2015.
45. Weber, Christoph Andreas. Münchener Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch. München: C.H. Beck Verlag, 2023.
46. Weber, H. Rolf. Die Erfüllung der Obligation, Art. 68-96 OR Schweizerisches Zivilgesetzbuch, Das Obligationenrecht, Allgemeine Bestimmungen: BK-Berner Kommentar. Bern: Stämpfli Verlag, 2005.
47. Weingart, Denise. Kommentar zum Bundesgesetz über Schuldbetreibung und Konkurs SchKG. Zürich: Schulthess Verlag, 2017.
48. Wiese, Volker. Bürgerliches Gesetzbuch (BGB) Handkommentar. Baden-Baden: Nomos Verlag, 2023.
49. Wullschleger, Paola. Obligationenrecht - Allgemeine Bestimmungen - Art. 1-183 OR, CHK Handkommentar zum Schweizer Privatrecht. Zürich: Schulthess Verlag, 2023.
50. Yılmaz, Ejder. “Davada Takas ve Mahsup Talebi”. Legal Medeni Usul ve İcra İflas Hukuku Dergisi. 2 (2010): 247-284.
51. Yılmaz, Ejder. İcra ve İflâs Kanunu Şerhi. Ankara: Yetkin Yayınları, 2016.