Cumhurbaşkanının Resmî Gazete'de Yayımlanan Düzenleyici İdari İşlemleri İnceleme Yetkisi

Öz

Cumhurbaşkanı, Resmî Gazete’de yayımlanan idari düzenleyici işlemler üzerinde inceleme yetkisine sahiptir. Bu yetki, bütün idarelerin Resmî Gazete’de yayımlanan bütün düzenleyici işlemlerini kapsamaktadır. Yani merkezi idarenin içindeki bakanlıkların yanı sıra ayrı bir kamu tüzel kişiliği olan idareler de Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleyici işlemleri yönünden inceleme yetkisine tabidir. Bu yetki hukukilik dene-timini ve bazı idareler açısından ilaveten yerindelik denetimini içermektedir. İnceleme yetkisi bakanlıklar üzerinde kullanıldığında hiyerarşi yetkisi, ayrı kamu tüzel kişiliği bulunan idareler üzerinde kullanıldığında idari vesayet yetkisi niteliğindedir. İnceleme yetkisi hiyerarşi yetkisiyle uyumlu olsa da idari vesayet için aynı şeyi söylemek güçtür. Aynı doğrultuda, anılan yetkinin Anayasa’ya uygunluğu konusu da tartışmaya açıktır.

Anahtar Kelimeler

• İdari Vesayet
• İnceleme Yetkisi
• Resmî Gazete
• Düzenleyici İşlem
• Hiyerarşi

The President’s Authority to Review Administrative Regulations Published in the Official Gazette

Öz

The President has the authority of reviewing administrative regula-tions published in the Official Gazette. All regulations and all agencies are encompassed by this authority. So not only ministries but also agencies with public legal personality are subject to the President’s reviewing authority with regard to their regulations published in the Official Gazette. This authority includes legal supervision and additional review of expediency for some agencies. While this authority can be dubbed a hierarchical power when exercised on ministries, it can be qualified as administrative tutelage when exercised on other agencies. Whereas the aforementioned authority is consistent with hierarchical power, one cannot say the same about administrative tutelage. In the same vein, the constitutionality of this authority is dubious.

Anahtar Kelimeler

• Administrative Tutelage
• The Authority to Review
• Official Gazette
• Regulatory Administrative Act
• Hierarchy

Kaynakça

1. Akıllıoğlu, Tekin. “Yönetsel İşlemlerde Yürürlüğe Giriş Sorunu”. Amme İdaresi Dergisi 12, no. 2 (1979): 33-44.
2. Akyılmaz, Bahtiyar, Murat Sezginer ve Cemil Kaya. Türk İdare Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2015.
3. Ardıçoğlu, Artuk. “Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi.” Ankara Barosu Dergisi no. 21 (2017): 21–51.
4. Aslan, Volkan. “Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Kanunlara Uygunluğunun Denetimi ve Çeşitli Hususların Kararname ile Düzenleneceğinin Kanunlarda Belirtilmesi Üzerine.” Anayasa Yargısı 36, no. 1 (2019): 139–161.
5. Atar, Yavuz. “Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Hukuki Rejimi ve Yasallık Denetimi.” Anayasa Yargısı 36, no. 1 (2019): 241–259.
6. Atay, Ender Ethem. İdare Hukuku. Ankara: Turhan Kitabevi, 2014.
7. Boyar, Oya. “Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve Executive Orders: Karşılaştırmalı Gözlemler.” içinde Cumhurbaşkanlığı Sisteminde Yürütme Sempozyum Bildiri Kitabı, 15–28. İstanbul: Marmara Üniversitesi Yayınevi, 2019.
8. Boztepe, Mehmet. “2017 Anayasa Değişikliği Sonrası Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Hukuki Niteliği.” İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 5, no. 1 (2018): 5–30.

9. Çakır, Hüseyin Melih. “Cumhurbaşkanlığı Sisteminde Cumhurbaşkanı-Bakan İlişkisi.” içinde Cumhurbaşkanlığı Sisteminde Yürütme Sempozyum Bildiri Kitabı, 35–55. İstanbul: Marmara Üniversitesi Yayınevi, 2019.
10. Eroğlu, Hamza. İdare Hukuku: Genel Esaslar, İdari Teşkilat ve İdarenin Denetlenmesi. Ankara: Turhan Kitabevi, 1985.
11. Eren, Abdurrahman. “Anayasa Mahkemesinin Kanun Hükmünde Kararnamelere İlişkin İçtihadı Doğrultusunda Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Değerlendirilmesi.” Anayasa Yargısı 36, no. 1 (2019): 1–72.
12. Erkut, Celal. İdari İşlemin Kimliği. Ankara: Danıştay Yayınları, 2015.
13. Erol, Ömer Faruk. “Cumhurbaşkanlığı Düzenlemelerinin Yargısal Denetimi.” içinde Cumhurbaşkanlığı Sisteminde Yürütme Sempozyum Bildiri Kitabı, 65–87. İstanbul: Marmara Üniversitesi Yayınevi, 2019.
14. Gözler, Kemal. İdare Hukuku Cilt I. Bursa: Ekin Kitabevi, 2019.
15. Gözler, Kemal ve Gürsel Kaplan. İdare Hukuku Dersleri. Bursa: Ekin Kitabevi, 2014.
16. Günday, Metin. İdare Hukuku. Ankara: İmaj Yayınevi, 2013.
17. Gürsel, Ersin. “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Yürütmenin Düzenleme Yetkisi ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Anayasal Sınırları.” Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1, no. 2 (2019): 391–424.
18. İba, Şeref ve Yasin Söyler. “Yeni Hükümet Sisteminde Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Cumhurbaşkanı Kararının Nitelik Farkı ve Hukuki Sonuçları.” Anayasa Yargısı 36, no. 1 (2019): 195–223.
19. Kağıtçıoğlu, Mutlu. “İdari İşlemin İcrailiği.” Türkiye Barolar Birliği Dergisi 103 (2012): 267–284. Kanadoğlu, Korkut. “Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi.” Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, no. 2 (2018): 637–650.
20. Kara, Burkay Can ve Barış Acun. “10 Numaralı Resmî Gazete Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 6. Maddesiyle Cumhurbaşkanına Tanınan Yetkilerin Anayasa’ya Uygunluğu” içinde Prof. Dr. Metin Günday Armağanı Cilt I, 659-686. Ankara: Atılım Üniversitesi Yayınları, 2020.
21. Kaya, Cemil. “İdari Vesayet Makamının ‘Onay’ İşleminin Hukuki Niteliği ve Sonuçları”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 6, no. 1-2 (2011): 145-158.
22. Küçük, Adnan ve Bekir Doğan. “Türkiye’de 2017 Anayasa Değişikliği Kapsamında Yürütmenin Asli Düzenleme Yetkisi ve Mahfuz Düzenleme Alanı.” Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 9, no. 1 (2019): 1–60.
23. Ocak, Kerem. “Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile İdari Vesayet Yetkisi Düzenlenmesinin Bir Örneği Olarak Cumhurbaşkanlığı Ofisleri.” Anayasa Yargısı 36, no. 1 (2019): 163–193.
24. Onar, Sıddık Sami. İdare Hukukunun Umumi Esasları Cilt 2. İstanbul: Hak Kitabevi, 1966. Özay, İlhan. Günışığında Yönetim. İstanbul: Filiz Kitabevi, 2004.
25. Sevgili Gençay, Fatma Didem. Türk İdare Hukukunda Hiyerarşi Yetkisi. Ankara: Turhan Kitabevi, 2023. Sezer, Abdullah. “Normlar Hiyerarşisi ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri: Çok Boyutlu Normlar Piramidi Yaklaşımı.” Anayasa Yargısı 36, no. 1 (2019): 353–411.
26. Sezginer, Murat. Ayrılabilir İşlem Kuramı. Ankara: Yetkin Yayınevi, 2000.
27. Şimşek, Mürşide. “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde Yönetmeliklere İlişkin Bir Değerlendirme”. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 12, no. 1 (2026): 163-187.
28. Ulusoy, Ali. Bağımsız İdari Otoriteler. Ankara: Turhan Kitabevi, 2003.
29. Ulusoy, Ali. “Aralık 2016 Anayasa Teklifi Neler Getiriyor, Neler Götürüyor.” 2017. E.T: 25.06.2026. http://www.anayasa.gen.tr/ulusoy-anayasa-degisikligi.pdf.
30. Ulusoy, Ali. Türk İdare Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınevi, 2024.
31. Ülgen, Özen. “Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Niteliği ve Türleri.” Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, no. 1 (2018): 3–39.
32. Ülgen, Özen. “Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri: İlk Gözlemler.” Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, no. 2 (2018): 619–636.
33. Yasin, Melikşah. “Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Türk İdari Teşkilat Hukukuna Etkileri.” Anayasa Yargısı 36, no. 1 (2019): 315–333.
34. Yayla, Ahmet. “Cumhurbaşkanlığı Düzenlemelerinin Perde Yasa Kuramı Bakımından Değerlendirilmesi.” içinde Cumhurbaşkanlığı Sisteminde Yürütme Sempozyum Bildiri Kitabı, 56–64. İstanbul: Marmara Üniversitesi Yayınevi, 2019.
35. Yeniay, Levent ve Gül Yeniay. “Türk Hukukunda Yürütme Organının Düzenleme Yetkisi ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi.” Anayasa Yargısı 36, no. 1 (2019): 105–138.
36. Yıldırım, Turan. “Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri.” Marmara Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 23, no. 2 (2017): 13–28.
37. Yıldırım, Turan. “İdarenin Kanuniliği İlkesi Bağlamında Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Anayasal Sınırı.” Anayasa Yargısı 36, no. 1 (2019): 293–314.