Araştırma Makalesi

ULUSLARARASI ALANDA ÖZEL ASKERİ ŞİRKETLERE KARŞI İNSAN HAKLARINI SAVUNMAK

Cilt: 21 Sayı: 2 21 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

ULUSLARARASI ALANDA ÖZEL ASKERİ ŞİRKETLERE KARŞI İNSAN HAKLARINI SAVUNMAK

Öz

Bu çalışma, uluslararası güvenlik mimarisi içinde giderek daha görünür hale gelen Özel Askeri Şirketler’in (ÖAŞ) yol açtığı insan hakları ihlallerini ve bu şirketlerin uluslararası hukuktaki muğlak statüsünü ele almaktadır. Çalışma, ÖAŞ’lerin yükselişinin tesadüfi bir hukuki boşluğun ürünü olmadığı üzerinden hareket etmektedir. Aksine, bu yükseliş, neoliberal devlet aklının ve yönetişim anlayışının güvenlik alanına yansıyan bilinçli bir sonucudur. Devletler, Weberci anlamda şiddet tekelini esneterek maliyetleri ve politik riskleri özel sektöre devretmekte; böylece uluslararası sorumluluktan da belirli ölçülerde kaçabilmektedir. Çalışma, önce ÖAŞ’lerin tarihsel gelişimini ve hukuki niteliğini incelemektedir. Ardından, bu aktörlerin kâr odaklı faaliyetlerinin hem kendi çalışanları hem de sivil mağdurlar bakımından nasıl insan hakları ihlallerine yol açtığına odaklanmaktadır. Son bölümde ise mevcut uluslararası insancıl hukuk ve insan hakları hukuku normlarının ÖAŞ’leri denetleme konusunda neden yetersiz kaldığı tartışılmakta ve hesap verebilirlik sorunu değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adams, Thomas K. “Private Military Companies: Mercenaries for the 21st Century.” Small Wars & Insurgencies 13/2 (2002): 54-67.
  2. Adams, Thomas K. “The New Mercenaries and the Privatization of Conflict.” The US Army War College Quarterly 29/2 (1999): 103-116.
  3. Alexandra, Andrew. “Mercenaries.” İçinde The Encyclopedia of War, ed. Gordon Martel, 1-11. Oxford, UK: Blackwell Publishing Ltd, 2011.
  4. Altıntaş, Kadir Murat. “Özel Askeri Şirketlerin Fonksiyonel Analizi ve Örgütsel Modellenmesi.” Güvenlik ve İstihbarat Çalışmaları Der-gisi 2/1 (2024): 20-50.
  5. Arbitration Tribunal. Sandline International Inc. v. Independent State of Papua New Guinea, 117 I.L.R. 552 (1998).
  6. Aslan, Ahmet Salih. “Çatışma Bölgelerinin Yeni Aktörü Özel Askeri Şirketler,” TAAD 13/49 (Ocak 2022): 115-140.
  7. Avant, Deborah D. The Market for Force: The Consequences of Privatizing Security. Cambridge: Cambridge University Press, 2005.
  8. Avant, Deborah. “Private Security Companies.” New Political Economy 10/1 (2005): 123-126.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası İnsani ve İnsan Hakları Hukuku, Uluslararası Kamu Hukuku

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

21 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

29 Haziran 2026

Kabul Tarihi

11 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 21 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Pakbeşe, B. (2026). ULUSLARARASI ALANDA ÖZEL ASKERİ ŞİRKETLERE KARŞI İNSAN HAKLARINI SAVUNMAK. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 21(2), 1259-1303. https://doi.org/10.58820/eruhfd.1981031
AMA
1.Pakbeşe B. ULUSLARARASI ALANDA ÖZEL ASKERİ ŞİRKETLERE KARŞI İNSAN HAKLARINI SAVUNMAK. ERÜHFD. 2026;21(2):1259-1303. doi:10.58820/eruhfd.1981031
Chicago
Pakbeşe, Buğra. 2026. “ULUSLARARASI ALANDA ÖZEL ASKERİ ŞİRKETLERE KARŞI İNSAN HAKLARINI SAVUNMAK”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21 (2): 1259-1303. https://doi.org/10.58820/eruhfd.1981031.
EndNote
Pakbeşe B (01 Ekim 2026) ULUSLARARASI ALANDA ÖZEL ASKERİ ŞİRKETLERE KARŞI İNSAN HAKLARINI SAVUNMAK. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21 2 1259–1303.
IEEE
[1]B. Pakbeşe, “ULUSLARARASI ALANDA ÖZEL ASKERİ ŞİRKETLERE KARŞI İNSAN HAKLARINI SAVUNMAK”, ERÜHFD, c. 21, sy 2, ss. 1259–1303, Eki. 2026, doi: 10.58820/eruhfd.1981031.
ISNAD
Pakbeşe, Buğra. “ULUSLARARASI ALANDA ÖZEL ASKERİ ŞİRKETLERE KARŞI İNSAN HAKLARINI SAVUNMAK”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21/2 (01 Ekim 2026): 1259-1303. https://doi.org/10.58820/eruhfd.1981031.
JAMA
1.Pakbeşe B. ULUSLARARASI ALANDA ÖZEL ASKERİ ŞİRKETLERE KARŞI İNSAN HAKLARINI SAVUNMAK. ERÜHFD. 2026;21:1259–1303.
MLA
Pakbeşe, Buğra. “ULUSLARARASI ALANDA ÖZEL ASKERİ ŞİRKETLERE KARŞI İNSAN HAKLARINI SAVUNMAK”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 21, sy 2, Ekim 2026, ss. 1259-03, doi:10.58820/eruhfd.1981031.
Vancouver
1.Buğra Pakbeşe. ULUSLARARASI ALANDA ÖZEL ASKERİ ŞİRKETLERE KARŞI İNSAN HAKLARINI SAVUNMAK. ERÜHFD. 01 Ekim 2026;21(2):1259-303. doi:10.58820/eruhfd.1981031


Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.