SINIRLI EHLİYETSİZLERİN MİRASI RET HAKKI

Öz

Mirasın reddi, mirasçıya mirasçılık sıfatını kabul etmeme imkânı sunan bir haktır. Bu hakkın kullanımı, mirasçılık sıfatını geçmişe etkili şekilde ortadan kaldırır. Mirasçıların kural olarak mirası ret hakkı vardır. Ancak Türk Medeni Kanunu m. 610’daki sebeplerden birinin varlığı halinde mirasçı, mirası kayıtsız ve şartsız kabul etmiş sayılır. Mirasın reddi, mirasçının iradesinin ya da hukuki bir düzenlemenin sonucu olabilir. Mirası kendi iradesiyle reddetmek isteyen mirasçının, fiil ehliyetine sahip olması geçerlilik için aranan bir şarttır veya kuraldır. Benzer şekilde hükmi reddin tespiti davası açabilmek için de mirasçının medeni hakları kullanma ehliyetini haiz olması gerekir. Kişiye sıkı sıkıya bağlı olmayan bu hakkın, ayırt etme gücüne sahip küçük ya da kısıtlılar yani sınırlı ehliyetsizler bakımından nasıl kullanılacağı konusu önemlidir. Mirasçının fiil ehliyeti tam değilse kanuni temsilci tarafından ret işleminin gerçekleştirilmesi veya kanuni temsilcinin bu işleme izin vermesi gerekir. Burada mirasçının velayet ya da vesayet altında olması bakımından bazı farklılıklar söz konusu olabilmektedir. Çalışmanın amacı, sınırlı ehliyetsizlerin velayet veya vesayet altında olmaları dikkate alınarak mirası ret hakkını kullanmalarını ve sınırlı ehliyetsizler bakımından bu hakkı düşüren halleri incelemektir.

Anahtar Kelimeler

• Miras
• Mirasın Reddi
• Gerçek Ret
• Hükmi Ret
• Sınırlı Ehliyetsizler

Disclaimer of Inheritance by Persons with Limited Legal Capacity to Act

Öz

Disclaimer of inheritance is a right that grants the heir the opportunity to reject the status of heirship. The exercise of this right extinguishes the status of heirship with retroactive effect. As a rule, heirs have the right to disclaim the inheritance. However, in the presence of one of the grounds specified in Article 610 of the Turkish Civil Code, the heir is deemed to have accepted the inheritance unconditionally and without reservation. The disclaimer of inheritance may result from the will of the heir or from a statutory regulation. For an heir who wishes to disclaim the inheritance by their own free will, possessing full legal capacity to act is a condition or a rule required for validity. Similarly, in order to file a lawsuit for the determination of constructive disclaimer, the heir must possess the capacity to exercise civil rights. The issue of how this right, which is not strictly personal, shall be exercised in respect of minors or restricted persons possessing the power of discernment, namely persons with limited legal capacity to act, is important. If the heir does not possess full legal capacity to act, the disclaimer must be performed by the legal representative, or the legal representative must participate in this transaction. There are certain differences in this regard depending on whether the heir is under guardianship or parental authority. The objective of this study is to examine the exercise of the right to disclaim inheritance by persons with limited legal capacity to act, taking into account whether they are under guardianship or parental authority, and the circumstances that cause the forfeiture of this right with respect to the said persons.

Anahtar Kelimeler

• Inheritance
• disclaimer of inheritance
• actual disclaimer
• constructive disclaimer
• persons with limited legal capacity to act

Kaynakça

1. KAYNAKÇA Acar, Faruk. “Miras Hukukunda Paylaşma Kuralı”. Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 5/1 (2006): 121-159.
2. Acar Umut, Ayşe. Vesayet Kurumu ve Vasinin Sorumluluğu. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 3. Baskı, 2022.
3. Akçaal, Mehmet. “Hükmî Reddin Tespiti Davası”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 25/2 (2009): 520-540.
4. Antalya, Gökhan. Marmara Hukuk Yorumu Miras Hukuku Cilt: III. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2021.
5. Ayan, Mehmet. Miras Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 9. Baskı, 2016.
6. Ayanoğlu Moralı, Ahu. “Mirasın Açılmasından Önce Mirasçıların Tereke Borçlarından Sorumluluğunda Geçerli Temel İlkeler ve Bu Sorumluluğun Sınırlandığı Haller”. Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11/145 (2016): 555-586.
7. Azak, Kerim. “İdari Yargıda Sınırlı Ehliyetsizlerin Genel (Objektif) Dava Ehliyeti”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 72/1 (2023): 183-212.
8. Baygın, Cem. Türk Miras Hukukunda Alacaklıların Korunması. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2005.

9. Berki, Şakir. “Türk Miras Hukukunun Esasları”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11/3 (1954): 174-221.
10. Cömert Akbay, Büşra. “Mirasın İradi Reddi (Mirasın Gerçek Reddi)”. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, 2/Prof. Dr. M.
11. Fatih UŞAN’a Dekanlıkta 10. Yıl Anısına Teşekkür Armağanı (2022): 873-926.
12. Çabri, Sezer. Miras Hukuku Şerhi (TMK m. 575-639) Cilt-II. İstanbul: XII Levha Yayıncılık, 2020.
13. Dural Mustafa ve Turgut Öz. Türk Özel Hukuku Cilt II Kişiler Hukuku. İstanbul: Filiz Kitabevi, 25. Baskı, 2025.
14. Dural, Mustafa ve Turgut Öz. Türk Özel Hukuku Cilt IV Miras Hukuku. İstanbul: Filiz Kitabevi, 18. Baskı, 2022.
15. Ertaş, Şeref. “Mirastan Feragat”. D.E.Ü. Hukuk Fakültesi Dergisi, 21/Özel-Prof. Dr. Durmuş TEZCAN’a Armağan (2019): 2893-2909.
16. Fidan, Özlem Sarı. “Mirasçılık Sıfatını Kaybedenlerin Miras Ortaklığı İle İlişkileri”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 19/2 (2015): 149-164.
17. Günay, Erhan. “Mirasın Reddi”. Terazi Hukuk Dergisi, 10/112 (2015): 45-55.
18. Hatemi, Hüseyin. Miras Hukuku. İstanbul: Vedat Kitapçılık, 5. Baskı, 2014.
19. Helvacı, İlhan. Eski Medenî Kanunumuzla Karşılaştırmalı Olarak Türk Medenî Kanununa Göre Mirasın Reddi (MK. m. 605-MK. m. 618). İstanbul: Filiz Kitabevi, 2. Baskı, 2014.
20. İkizler, Metin ve Özlem Tüzüner. Medeni Hukuk-III Miras Hukuku. Ankara: Adalet Yayınevi, 1. Baskı, 2025.
21. İnan, Ali Naim, Şeref Ertaş ve Hakan Albaş. Miras Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 12. Baskı, 2024.
22. Kılıçoğlu, Ahmet M.. Miras Hukuku. Ankara: Turhan Kitabevi, 6. Baskı, 2015.
23. Koyuncu Aktaş, Nihan. “Vasiyet Alacaklısının Vasiyeti Reddi (TMK m. 616)”. Ankara Barosu Dergisi, 82/4 (2024): 383-423.
24. Kurt, Ekrem. “Vesayet ve Denetim Makamlarının Onayına Muhtaç İşlemler (TMK m. 462-463)”. MEF Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2/1 (2023): 47-93.
25. Maraşlı Dinç, Yasemin. Miras Hukukunda Külli Halefiyet İlkesi. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 1. Baskı, 2021.
26. Öztan, Bilge. Miras Hukuku. Ankara: Turhan Kitabevi, 6. Baskı, 2014.
27. Petek, Hasan. “Mirasın Hükmen Reddi”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 8/Özel (2013): 2191-2236.
28. Ruhi, Canan ve Ahmet Cemal Ruhi. Velayet Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 1. Baskı, 2017.
29. Ruhi, Canan ve Ahmet Cemal Ruhi. Vesayet Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 1. Baskı, 2024.
30. Saatçıoğlu, Fuat. “Mirasın Gerçek Reddi”. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, 1, 2012:173-208.
31. Sarı, Suat. Uygulamalı Miras Hukuku. İstanbul: Filiz Kitabevi, 9. Baskı, 2020.
32. Serozan, Rona ve Baki İlkay Engin. Miras Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 9. Baskı, 2024.
33. Sert Sütçü, Selin. Miras Hukukunda Külli Halefiyet İlkesi. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 1. Baskı, 2025.
34. Şahan, Gökhan. “Mirası Reddeden Mirasçının Alacaklılarının Korunması”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 15/1 (2020): 1-40.
35. Topuz, Murat. “Altsoyun Tamamının Mirası Reddetmesi Halinde, Bunların Payı Eşe Geçer (TMK m. 613) Düzenlemesindeki ‘Altsoyun Tamamı’ Kavramının Anlamı Üzerine Düşünceler”. Prof. Dr. İhsan Erdoğan’a Armağan (Ankara: Adalet Yayınevi, 1. Baskı, 2024): 671-679.
36. Turan Başara, Gamze. “Miras Hukuku Bakımından Ceninin Durumunun Değerlendirilmesi”. Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 1/2 (2016): 389-410, 401-402.
37. Ürem, Müge. “Mirası Ret Hakkının Düşmesine Sebep Olan Haller”. Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 14/175 (2019): 779-815.
38. Yalman, Süleyman. “Evlat Edinme ve Evlatlığın Miras Hakkı”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 5/1-2 (1996): 213-224.
39. Yavuz, Cevdet ve Osman Açıkgöz. “Mirasın Temsilci Aracılığıyla Reddedilmesi Halinde Özel Yetkinin Gerekli Olup Olmadığı Hususunun Öğretideki Görüşler ve Yargıtay Kararları Işığında Değerlendirilmesi”. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 18/2 (2021): 677-693.
40. Yenice Ceylan, A. Özge. “Mirasın Reddinin Diğer Mirasçılar Bakımından Sonuçları”. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 18/2 (2019): 641-674.