The Crime of Insult’s Ordeal before the Legislature: The Transition Period from Mediation to Prepayment and a Brief Analysis of the Theoretical Problems Arising Therefrom

Öz

In this study, the process of removing the crime of insult from the scope of mediation and subjecting it to prepayment as a result of Laws No. 7531 and 7571, along with the theoretical problems arising from these changes, are examined. In this regard, first, the Constitutional Court's annulment decision dated 27.03.2025 and the grounds put forward in this decision are subjected to a dogmatic analysis. Subsequ-ently, the impacts of introducing the crime of insult into the scope of prepayment on the fundamental balances of criminal justice are discus-sed. As a result of the examinations conducted, it is determined that transferring insult -an offence subject to complaint- to the institution of prepayment, which has a predominantly public nature, creates a severe structural incompatibility in the system by rendering the victim's will and the right to complaint dysfunctional. Furthermore, it is identified that the provisions on specific provocation and mutual insult regulated under Article 129 of the Turkish Criminal Code face the danger of be-coming de facto ineffective through the prepayment procedure. Lastly, it is demonstrated that prepayment, unlike mediation, does not eliminate the victim's rights to compensation; thus, rather than alleviating the judicial workload, it leads to a paradox that merely transfers the dispute to the civil courts.

Anahtar Kelimeler

• Crime of Insult
• Mediation
• Prepayment
• Provocation

Hakaret Suçunun Kanun Koyucu ile İmtihanı: Uzlaştırmadan Önödemeye Geçiş Süreci ve Bu Geçişin Doğurduğu Teorik Sorunların Kısa Analizi

Öz

Bu çalışmada, 7531 ve 7571 sayılı Kanunlar neticesinde hakaret suçunun uzlaştırma kapsamından çıkarılarak önödemeye tabi kılınması süreci ve bu değişikliklerin doğurduğu teorik sorunlar incelenmiştir. Bu doğrultuda ilkin, Anayasa Mahkemesinin 27.03.2025 tarihli iptal kararı ve bu kararda ileri sürülen gerekçeler dogmatik bir analize tabi tutulmuş-tur. Akabinde, hakaret suçunun önödeme kapsamına alınmasının ceza adaletinin temel dengeleri üzerindeki etkileri tartışılmıştır. Yapılan incelemeler neticesinde, şikâyete bağlı bir suç olan hakaretin kamusal niteliği ağır basan önödeme müessesesine aktarılmasının, mağdurun iradesini ve şikâyet hakkını işlevsizleştirerek sistemde ciddi bir doku uyuşmazlığı yarattığı tespit edilmiştir. Ayrıca, TCK m. 129’da düzenlenen özel haksız tahrik ile karşılıklı hakaret hükümlerinin önödeme prosedürüyle fiilen etkisizleşme tehlikesiyle karşı karşıya kaldığı belirlenmiştir. Son olarak, önödemenin uzlaştırmanın aksine mağdurun tazminat haklarını ortadan kaldırmadığı, dolayısıyla yargı yükünü hafifletmek yerine uyuşmazlığı yalnızca hukuk mahkemelerine devreden bir paradoksa yol açtığı ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Hakaret suçu
• Uzlaştırma
• Önödeme
• Haksız Tahrik

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Etik ilkelere uygun olarak hazırlanmıştır.

Teşekkür

Yazar herhangi bir teşekkür beyanında bulunmamaktadır.

Kaynakça

1. Açıkgöz, Mehmet. Ceza Hukukunda Haksız Tahrik (Ankara: Adalet Yayınevi, 2012).
2. Akbulut, Berrin. Ceza Hukuku Genel Hükümler (Ankara: Adalet Ya-yınevi, 2025).
3. Birtek, Fatih, “Onarıcı Adalet Felsefesinden Bir Sapma Örneği: Ha-karet Suçunda Ön Ödeme”, Ceza Muhakemesinde Uyuşmazlıkların Al-ternatif Çözüm Yöntemleri Çalıştayı, Ankara Hacı Bayram Veli Üniver-sitesi Hukuk Fakültesi Türk Ceza Hukuku Uygulama ve Araştırma Mer-kezi, 16 Şubat 2026.
4. Bostancı Bozbayındır, Gülşah. Ceza Hukukunda Haksız Tahrik (İs-tanbul: Beta Yayıncılık, 2013).
5. Bozbayındır, Ali Emrah. “Önödeme ve Kamu Davasının Açılması-nın Ertelenmesi”, içinde Dr. Dr. h.c. Silvia Tellenbach’a Armağan, ed. Feridun Yenisey, İzzet Özgenç, Ayşe Nuhoğlu, Adem Sözüer ve Faruk Turhan (Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2018).
6. Demirbaş, Timur. Haksız Tahrik (Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2024).
7. Dönmezer, Sulhi ve Sahir Erman. Nazarî ve Tatbikî Ceza Hukuku Cilt II (İstanbul: Der Yayınları, 2021).
8. Dülger, Murat Volkan ve Şaban Cankat Taşkın. Ceza Muhakemesi Hukuku (Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2023).

9. Dülger, Murat Volkan. Ceza Hukuku Genel Hükümler (Ankara: Seç-kin Yayıncılık, 2023).
10. Egemenoğlu, Alaaddin. Ceza Hukukunda Haksız Tahrik (Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2026).
11. Ekerbiçer, Dilaver. Ceza Hukukunda Haksız Tahrik (Ankara: Adalet Yayınevi, 2015).
12. Erdin, Selim. Türk Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukukunda Önödeme (TCK m. 75) (Ankara: Adalet Yayınevi, 2021).
13. Ersoy, Uğur. Ceza Muhakemesi Hukuku (Ankara: Adalet Yayınevi, 2024).
14. Garipoğlu Özen, Yeşim. “Yargıtay Kararları Işığında Hakaret Suçla-rında Özel Tahrik Halleri (TCK m. 129)”. AÜHFD, 70/3 (2021): 1133-1146.
15. Gökcen, Ahmet vd. Ceza Muhakemesi Hukuku (Ankara: Adalet Ya-yınevi, 2022).
16. Gündüz, Hakan. Ceza Hukukunda Haksız Tahrik (Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2024).
17. Hakeri, Hakan. Ceza Hukuku (Ankara: Adalet Yayınevi, 2024).
18. Karagülmez, Ali. Açıklamalı-Uygulamalı-İçtihatlı Ceza Kararnamesi ve Önödeme (Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2002).
19. Kaşka, Hakan. Türk Ceza Muhakemesi Hukukunda Soruşturma Evre-sinin Sona Ermesi (Ankara: Adalet Yayınevi, 2019).
20. Kaya, İslam Safa ve Huzeyfe Karabay. Ceza Hukuku Sistemlerinde Uzlaştırma (Ankara: Adalet Yayınevi, 2019).
21. Koca, Mahmut ve İlhan Üzülmez. Türk Ceza Hukuku Genel Hüküm-ler (Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2025).
22. Koca, Mahmut ve İlhan Üzülmez. Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler (Ankara: Adalet Yayınevi, 2025).
23. Kocaoğlu, Serhat Sinan. Uluslararası (AİHM) ve Ulusal Yargı İçti-hatları Çerçevesinde Hakaret Suçu (5237 Sayılı TCK m. 125-131) (Anka-ra: Seçkin Yayıncılık, 2019).
24. Oral, Tuğçe ve Eylem Baş. “Hakaretin Suç Olmaktan Çıkarılması ve İkame Yaptırım Önerisi: Özel Hukuk Cezası”. TAAD, 53 (2023): 475-548.
25. Özbek, Mustafa. “Ceza Muhakemesi Kanununda Uzlaştırma”. AÜHFD, 54/3 (2005): 289-321.
26. Özbek, Veli Özer, Doğan, Koray ve Pınar Bacaksız. Türk Ceza Hu-kuku Özel Hükümler (Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2024).
27. Özen, Mustafa. Ceza Muhakemesi Hukuku Dersleri (Ankara: Adalet Yayınevi, 2024).
28. Özen ve Köksal Atacan, “Önödeme ve Bazı Çözüm Önerileri”. AÜHFD, 70/2 (2021): 589-621.
29. Özgenç, İzzet. Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler (Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2025).
30. Recep, Doğan. “Hakaret Suçu ve AİHM Kararlarında İfade Özgürlü-ğünün Sınırları”. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, 217 (2021): 191-239.
31. Soner, Demirtaş. “Türk Hukukunda Suç Olmaktan Çıkarma ve Ceza Vermekten Kaçınma Eğilimi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi: Prof. Dr. Durmuş Tezcan’a Armağan, 21/Özel Sayı (2019): 491-515.
32. Şahin, Cumhur ve Neslihan Göktürk. Ceza Muhakemesi Hukuku (Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2023).
33. Şahin, Münevver İlay Vuslat. “Şikâyet Kurumu, Takibi Şikâyete Bağlı Suçlar”. AEÜSBED, 5/1 (2019): 54-65.
34. Şahin, Rasim. Hakaret Suçu ve Benzer Suçlarla Karşılaştırılması (Ankara: Adalet Yayınevi, 2026).
35. Ünver, Yener ve Hakan Hakeri. Ceza Muhakemesi Hukuku (Ankara: Adalet Yayınevi, 2024).
36. Yurtcan, Erdener. Cumhuriyet Savcısının El Kitabı (Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2021).
37. Zafer, Hamide. Ceza Hukuku Genel Hükümler-TCK m. 1-75 (İstan-bul: Beta Yayıncılık, 2021).
38. Anayasa Mahkemesi, 27.03.2025, E. 2024/197, K. 2025/86.
39. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 10.03.2026, E. 2024/734, K. 2026/2421 (03.05.2026).