TR
EN
MADDİ VARLIĞIN ÖTESİNDE: ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUKTA “NESNE” KAVRAMININ DİJİTAL ÇAĞDA YENİDEN YORUMLANMASI
Öz
Dijital teknolojilerin silahlı çatışmalarda giderek daha yoğun biçimde kullanılması, fiziksel altyapıya zarar verilmeksizin dijital verilerin hedef alınmasını mümkün hale getirmiştir. Bu durum, uluslararası insancıl hukukta sivil nesnelerin korunmasına ilişkin rejimin fiziksel varlığı bulunmayan dijital verileri ne ölçüde kapsadığı sorusunu gündeme getirmektedir. Tartışmanın merkezinde, 1977 tarihli I No.lu Ek Protokol’ün (I No.lu Ek Protokol) 52. maddesinde yer alan “nesne” kavramının dijital verileri kapsayacak şekilde yorumlanıp yorumlanamayacağı bulunmaktadır. Bu çalışma, maddeselliğin 52. maddede açıkça öngörülmüş bağımsız bir hukuki unsur olmadığını ve tanımlanmamış “nesne” kavramının Viyana Andlaşmalar Hukuku Sözleşmesi’nin 31. maddesinde yer alan yorum kuralları çerçevesinde belirli dijital verileri kapsayacak şekilde yorumlanabileceğini savunmaktadır. Bununla birlikte bu yaklaşım, tüm dijital verilerin kendiliğinden “nesne” sayılmasını değil, özellikle sivil yaşamın ve temel sivil hizmetlerin devamlılığı bakımından işlevsel önem taşıyan verilerin koruma kapsamına alınmasını gerektirmektedir. Böyle bir yorum, yeni bir hukuk kuralı yaratılmasından ziyade mevcut hukukun değişen teknolojik koşullara uygulanmasını ifade etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adu, Yao N. and Mirzet S. Ramich. “The Principle of Distinction Between Civilian Objects and Military Objectives in the Context of the Development of Information and Communication Technologies in Armed Conflicts”. Vestnik RUDN. International Relations. 25/1 (2025): 67–77.
- Akkuş, Berkant. “Siber Çatışmada Sivil Verilerin Roma Statüsü Açısından Değerlendirilmesi”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 28/1 (2024): 393-434.
- Albayrak, Gökhan. “İnsancıl Hukukun Temel İlkeleri ve Bu İlkelerin Tarihsel Gelişim Safhaları”. İçinde Uluslararası İnsancıl Hukuk, ed. Fatma Taşdemir ve Gökhan Albayrak, 15-35. Ankara: Adalet Yayınevi, 2018.
- Biggio, Giacomo. “Regulating Non-Kinetic Effects of Cyber Operations: The ‘Loss of Functionality’ Approach and the Military Necessity-Humanity Balance under International Humanitarian Law”. Journal of Conflict and Security Law. 30/2 (2025): 241-263.
- Biggio, Giacomo and Andraz Kastelic. International Humanitarian Law and Cyber Operations: (Consequences of) Divergent National Interpretations of “Attack” and “Data”. Geneva: United Nations Institute for Disarmament Research, 2026. (Erişim Tarihi 10.09.2026). https://unidir.org/wp-content/uploads/2026/07/UNIDIR_International_Humanitarian_Law_Cyber_Operations_Divergent_Interpretations.pdf.
- Bothe, Michael, Karl Josef Partsch and Waldemar A. Solf. New Rules for Victims of Armed Conflicts. The Hague: Martinus Nijhoff Publishers, 1982.
- CyberPeace Institute, “Cyber Attacks in Times of Conflict: Analysis of Humanitarian Impact and Civilian Harm”, (Erişim Tarihi 29.07.2026), https://cyberconflicts.protect.ngo/.
- Delerue, François. Cyber Operations and International Law. Cambridge: Cambridge University Press, 2020.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Uluslararası Kamu Hukuku
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
21 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
31 Temmuz 2026
Kabul Tarihi
19 Eylül 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 21 Sayı: 2
APA
Arman, P. (2026). MADDİ VARLIĞIN ÖTESİNDE: ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUKTA “NESNE” KAVRAMININ DİJİTAL ÇAĞDA YENİDEN YORUMLANMASI. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 21(2), 1005-1049. https://doi.org/10.58820/eruhfd.2007696
AMA
1.Arman P. MADDİ VARLIĞIN ÖTESİNDE: ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUKTA “NESNE” KAVRAMININ DİJİTAL ÇAĞDA YENİDEN YORUMLANMASI. ERÜHFD. 2026;21(2):1005-1049. doi:10.58820/eruhfd.2007696
Chicago
Arman, Perçem. 2026. “MADDİ VARLIĞIN ÖTESİNDE: ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUKTA ‘NESNE’ KAVRAMININ DİJİTAL ÇAĞDA YENİDEN YORUMLANMASI”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21 (2): 1005-49. https://doi.org/10.58820/eruhfd.2007696.
EndNote
Arman P (01 Ekim 2026) MADDİ VARLIĞIN ÖTESİNDE: ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUKTA “NESNE” KAVRAMININ DİJİTAL ÇAĞDA YENİDEN YORUMLANMASI. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21 2 1005–1049.
IEEE
[1]P. Arman, “MADDİ VARLIĞIN ÖTESİNDE: ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUKTA ‘NESNE’ KAVRAMININ DİJİTAL ÇAĞDA YENİDEN YORUMLANMASI”, ERÜHFD, c. 21, sy 2, ss. 1005–1049, Eki. 2026, doi: 10.58820/eruhfd.2007696.
ISNAD
Arman, Perçem. “MADDİ VARLIĞIN ÖTESİNDE: ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUKTA ‘NESNE’ KAVRAMININ DİJİTAL ÇAĞDA YENİDEN YORUMLANMASI”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21/2 (01 Ekim 2026): 1005-1049. https://doi.org/10.58820/eruhfd.2007696.
JAMA
1.Arman P. MADDİ VARLIĞIN ÖTESİNDE: ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUKTA “NESNE” KAVRAMININ DİJİTAL ÇAĞDA YENİDEN YORUMLANMASI. ERÜHFD. 2026;21:1005–1049.
MLA
Arman, Perçem. “MADDİ VARLIĞIN ÖTESİNDE: ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUKTA ‘NESNE’ KAVRAMININ DİJİTAL ÇAĞDA YENİDEN YORUMLANMASI”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 21, sy 2, Ekim 2026, ss. 1005-49, doi:10.58820/eruhfd.2007696.
Vancouver
1.Perçem Arman. MADDİ VARLIĞIN ÖTESİNDE: ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUKTA “NESNE” KAVRAMININ DİJİTAL ÇAĞDA YENİDEN YORUMLANMASI. ERÜHFD. 01 Ekim 2026;21(2):1005-49. doi:10.58820/eruhfd.2007696