Derleme

Spor Bilimlerinde Bedensel Temsil Sorunu: Kadın Sporcular, Yaşam Evresi Temelli Sporculuk ve Para Spor Üzerine Kapsamlı Bir Derleme

Cilt: 1 Sayı: 2 22 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

Spor Bilimlerinde Bedensel Temsil Sorunu: Kadın Sporcular, Yaşam Evresi Temelli Sporculuk ve Para Spor Üzerine Kapsamlı Bir Derleme

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, spor biliminde görünmeyen bedenler sorununu kavramsal, metodolojik ve uygulamalı boyutlarıyla incelemektir. Çalışmada, literatürde hangi sporcu gruplarının eksik temsil edildiği, bu görünmezliğin hangi mekanizmalarla üretildiği ve söz konusu örüntülerin spor biliminde bilgi üretimi, politika geliştirme ve kanıta dayalı uygulamalar üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Yöntem: Bu çalışma, kapsam incelemesi yaklaşımının mantığından yararlanan kapsamlı bir derleme olarak tasarlanmıştır. Spor biliminde eksik temsil sorununu ele alan hakemli yayınlar incelenmiş; özellikle kadın sporcular, gebe ve postpartum sporcular ile para sporculara odaklanan çalışmalar değerlendirmeye alınmıştır. İnceleme süreci; örneklem temsili, yazarlık ve editöryal görünürlük, klinik kanıt yapısı, politika desteği ve bedensel çeşitlilik eksenlerinde yapılandırılmış, heterojen çalışmalar tematik ve eleştirel sentez yaklaşımıyla bir araya getirilmiştir. Bulgular: Bulgular, spor biliminde görünmeyen bedenler sorununun birden fazla ve birbiriyle ilişkili mekanizma aracılığıyla üretildiğini göstermektedir. Kadın sporcuların spor ve egzersiz tıbbı araştırmalarında hâlen eksik temsil edildiği, erkek örnekleme dayalı kanıtın etkili klinik rehberlerin oluşumunda belirleyici olmayı sürdürdüğü belirlenmiştir. Gebe ve postpartum sporcuların kurumsal ve politik düzeyde sınırlı destek gördüğü, para sporculara ilişkin sağlık ve sarsıntı literatürünün ise parçalı bir yapı sergilediği saptanmıştır. Sonuç: Spor biliminde görünmeyen bedenler sorunu, yalnızca sayısal temsil azlığına indirgenemeyecek ölçüde epistemik ve kurumsal bir meseledir. Daha kapsayıcı bir spor bilimi için araştırma önceliklerinin, raporlama standartlarının, politika yapılarının ve kanıtın uygulamaya aktarım süreçlerinin yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede bedensel çeşitlilik, spor bilimi araştırmalarında merkezî bir unsur olarak ele alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma herhangi bir kurum, kuruluş veya fon tarafından desteklenmemiştir.

Etik Beyan

Bu çalışma yayımlanmış literatüre dayalı bir derleme niteliğinde olduğundan etik kurul izni gerektirmemektedir.

Teşekkür

Teşekkür beyanı bulunmamaktadır.

Kaynakça

  1. Arksey, H., & O’Malley, L. (2005). Scoping studies: Towards a methodological framework. InternationalJournal of Social Research Methodology, 8(1), 19–32.https://doi.org/10.1080/1364557032000119616
  2. Bø, K., Artal, R., Barakat, R., Brown, W. J., Davies, G. A. L., Dooley, M., Evenson, K. R., Haakstad, L. A. H.,Henriksson-Larsén, K., Kayser, B., Kinnunen, T. I., Mottola, M. F., Nygaard, I., van Poppel, M.,Stuge, B., & Khan, K. M. (2016). Exercise and pregnancy in recreational and elite athletes: 2016evidence summary from the IOC expert group meeting, Lausanne. Part 1—Exercise in womenplanning pregnancy and those who are pregnant. British Journal of Sports Medicine, 50(10),571–589. https://doi.org/10.1136/bjsports-2016-096218
  3. Costello, J. T., Bieuzen, F., & Bleakley, C. M. (2014). Where are all the female participants in sports and exercise medicine research? European Journal of Sport Science, 14(8), 847–851.https://doi.org/10.1080/17461391.2014.911354
  4. D’Lauro, C., Jones, E. R., Swope, L. M. C., Anderson, M. N., Broglio, S., & Schmidt, J. D. (2022). Under-representation of female athletes in research informing influential concussion consensus andposition statements: An evidence review and synthesis. British Journal of Sports Medicine,56(17), 981–987. https://doi.org/10.1136/bjsports-2021-105045
  5. Davenport, M. H., Bains, G., Hayman, M., Cai, C., Mkumbuzi, N. S., & McHugh, T.-L. F. (2025). Advancinggender equity in sport: A scoping review of international sport federation policies for pregnant,postpartum and parenting elite athletes. British Journal of Sports Medicine, 59(15), 1096–1106.https://doi.org/10.1136/bjsports-2024-109135
  6. James, J. J., Klevenow, E. A., Atkinson, M. A., Vosters, E. E., Bueckers, E. P., Quinn, M. E., Kindy, S. L., Mason,A. P., Nelson, S. K., Rainwater, K. A. H., Taylor, P. V., Zippel, E. P., & Hunter, S. K. (2023).Underrepresentation of women in exercise science and physiology research is associated withauthorship gender. Journal of Applied Physiology, 135(4), 932–942.https://doi.org/10.1152/japplphysiol.00377.2023
  7. Luijten, S. C. M., te Loo, L., Nauta, J., Janssen, T. W. J., Gouttebarge, V., Kerkhoffs, G. M. M. J., & Maas, M.(2024). Sports-related health problems in para-sports: A systematic review with qualityassessment. Sports Health, 16(4), 551–564. https://doi.org/10.1177/19417381231178534
  8. Martínez-Rosales, E., Hernández-Martínez, A., Sola-Rodríguez, S., Esteban-Cornejo, I., & Soriano-Maldonado, A. (2021). Representation of women in sport sciences research, publications, andeditorial leadership positions: Are we moving forward? Journal of Science and Medicine in Sport,24(11), 1093–1097. https://doi.org/10.1016/j.jsams.2021.04.010

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Egzersiz Fizyolojisi, Engelliler için Beden Eğitimi, Spor ve Fiziksel Aktivite, Egzersiz ve Spor Bilimleri (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

22 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

2 Nisan 2026

Kabul Tarihi

13 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 1 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Aknar, U. F. (2026). Spor Bilimlerinde Bedensel Temsil Sorunu: Kadın Sporcular, Yaşam Evresi Temelli Sporculuk ve Para Spor Üzerine Kapsamlı Bir Derleme. Erciyes Spor Bilimleri Dergisi, 1(2), 1-15. https://izlik.org/JA43DG74SF
AMA
1.Aknar UF. Spor Bilimlerinde Bedensel Temsil Sorunu: Kadın Sporcular, Yaşam Evresi Temelli Sporculuk ve Para Spor Üzerine Kapsamlı Bir Derleme. Erciyes Spor Bilimleri Dergisi. 2026;1(2):1-15. https://izlik.org/JA43DG74SF
Chicago
Aknar, Umut Furkan. 2026. “Spor Bilimlerinde Bedensel Temsil Sorunu: Kadın Sporcular, Yaşam Evresi Temelli Sporculuk ve Para Spor Üzerine Kapsamlı Bir Derleme”. Erciyes Spor Bilimleri Dergisi 1 (2): 1-15. https://izlik.org/JA43DG74SF.
EndNote
Aknar UF (01 Mayıs 2026) Spor Bilimlerinde Bedensel Temsil Sorunu: Kadın Sporcular, Yaşam Evresi Temelli Sporculuk ve Para Spor Üzerine Kapsamlı Bir Derleme. Erciyes Spor Bilimleri Dergisi 1 2 1–15.
IEEE
[1]U. F. Aknar, “Spor Bilimlerinde Bedensel Temsil Sorunu: Kadın Sporcular, Yaşam Evresi Temelli Sporculuk ve Para Spor Üzerine Kapsamlı Bir Derleme”, Erciyes Spor Bilimleri Dergisi, c. 1, sy 2, ss. 1–15, May. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43DG74SF
ISNAD
Aknar, Umut Furkan. “Spor Bilimlerinde Bedensel Temsil Sorunu: Kadın Sporcular, Yaşam Evresi Temelli Sporculuk ve Para Spor Üzerine Kapsamlı Bir Derleme”. Erciyes Spor Bilimleri Dergisi 1/2 (01 Mayıs 2026): 1-15. https://izlik.org/JA43DG74SF.
JAMA
1.Aknar UF. Spor Bilimlerinde Bedensel Temsil Sorunu: Kadın Sporcular, Yaşam Evresi Temelli Sporculuk ve Para Spor Üzerine Kapsamlı Bir Derleme. Erciyes Spor Bilimleri Dergisi. 2026;1:1–15.
MLA
Aknar, Umut Furkan. “Spor Bilimlerinde Bedensel Temsil Sorunu: Kadın Sporcular, Yaşam Evresi Temelli Sporculuk ve Para Spor Üzerine Kapsamlı Bir Derleme”. Erciyes Spor Bilimleri Dergisi, c. 1, sy 2, Mayıs 2026, ss. 1-15, https://izlik.org/JA43DG74SF.
Vancouver
1.Umut Furkan Aknar. Spor Bilimlerinde Bedensel Temsil Sorunu: Kadın Sporcular, Yaşam Evresi Temelli Sporculuk ve Para Spor Üzerine Kapsamlı Bir Derleme. Erciyes Spor Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Mayıs 2026;1(2):1-15. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43DG74SF

Erciyes Üniversitesi | Erciyes Spor Bilimleri Dergisi | ERÜ SBD | Dergi İletişim: erusbd@erciyes.edu.tr © 2026

Dergimizde yayımlanan tüm makaleler, Creative Commons Atıf-Gayri Ticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) ile lisanslanmıştır.