Düşünce İle Dil Arasındaki İlişkiye Descartes’ın Yaklaşımı

Öz

Bu makalenin konusu, Descartes’ın düşünce ile dil arasındaki ilişki üzerine refleksiyonlarıdır. Descartes, hayvanların kendi aralarındaki iletişim biçimlerinin bir dil meydana getirmekten uzak olduğuna inanır. Papağanların ve saksağanların, kelimeleri taklit edebilen sesler çıkarması, onların hakikaten konuştuğu anlamına gelmez. Descartes, Montaigne’nin ve Charron’un hayvanların da dili olduğu iddiasını kesinlikle reddeder. Descartes’a göre konuşma yeteneği, hayvan ile insan arasındaki fıtrat/tabiat farklılığının başlıca emaresidir. Descartes’ın felsefesi açısından düşünce ve dil insanda, maddî ve biyolojik evrimin bir ürünü değildir; insanın bir akıllı ruh ile yaratılmış olmasının tezahürleridir. İdealar akıllı ruhta fıtratı/tabiatı icabı bulunduğu gibi, dil de insanda fıtrî bir melekedir. Tecrübenin ve öğrenmenin işlevi sadece, bu potansiyeli fiilî hale dönüştürmekten ibarettir. Descartes’ın düşünce ile dil arasındaki ilişkiye yaklaşımı birçok filozofa ilham vermiştir. Bu filozoflardan biri olan Chomsky, dil öğrenmeninve konuşmanın yalın bir uyaran-tepki koşullanması ile açıklanamayacak bir zihinsel süreç olduğu üzerinde durarak davranışçı dilbilim teorilerine Kartezyen bir perspektiften karşı çıkmıştır

Anahtar Kelimeler

• dil felsefesi, anlam, Descartes, Montaigne, Charron, Chomsky

DESCARTES’ APPROACH TO RELATION BETWEEN THOUGHT AND LANGUAGE

Öz

This article is about the reflections of Descartes between thought and language. Descartes believes that, the means of communication between animals is far from establishing a language. Parrots’ and magpies’ sounding like echoing the words does not mean that they can actually speak. Descartes definitely rejects the assertion of Montaigne and Charron that the animals, too, have got a language. According to Descartes, ability to speak is the primary evidence of the creational/natural difference between human beings and animals. In terms of Cartesian philosophy, thought and language in human beings are the outcomes not of material and biological evolution, but of human beings’ creation with a spirit. While ideas are present in the spirit as a matter of its creation/nature, language is also an innate ability. Function of experience and learning consists only of converting potential into actual condition. Descartes’ approach towards the relationship between thought and language inspired quite a number of philosophers. One of philosophers mentioned above, Chomsky, rejected the behaviorist linguistics theories from a Cartesian perspective, by emphasizing the fact that learning a language and to speak are of a mental process, inexplicable with a mere stimulus-response conditioning

Anahtar Kelimeler

• philosophy of language, signification, Descartes, Montaigne, Charron, Chomsky

Kaynakça

1. ARISTOTELES, «De l’Interprétation», Organon: catégories, traduction et notes par Jean Tricot, J. Vrin, Paris 1997.
2. ARISTOTELES, Organon: les seconds analytiques, traduction française par Jules Tricot, J.Vrin, Paris 2000.
3. AUGUSTINUS, «La Catéchèse des Débutants», Œuvres, texte présenté, traduit et annoté par Henri-Pierre Tardif de Lagneau, tome:III, Gallimard, Paris 2002.
4. CHARRON Pierre, De la Sagesse, elektronik edisyon: http://www.archive.org/stream/delasagessetrois00charuoft#page/n7/mode/2 up
5. CHOMSKY Noam Avram, La Linguistique cartésienne, traduction française par Nelcya Delanoë et Dan Sperber, Seuil, Paris 1969.
6. _____________________, Le Langage et la Pensée, traduction française par
7. Louis-Jean Calvet, Payot, Paris 2001. CORBALLIS Michael C., İşaretten Konuşmaya, çev:Aybek Görey, Kitap Yayınevi, İstanbul 2003.
8. CORDEMOY Géraud de, Un Discours physique de la Parole, elektronik edisyon: http://www.archive.org/stream/fre_b1211974#page/n0/mode/2up

9. DENKEL Arda, Anlam ve Nedensellik, Kabalcı yay., İstanbul 1996.
10. DESCARTES René, Discours de la Méthode, Garnier-Flammarion, Paris 1966.
11. ________________, «Lettre au Père Mersenne», Œuvres et Lettres, Gallimard, Paris 1952.
12. ________________, Règles pour la Direction de l’Esprit, elektronik edisyon: http://fr.wikisource.org/wiki/Règles pour la direction de l’esprit
13. ________________, Principes de la Philosophie, Œuvres de Descartes, tome:IX,
14. publiées par Charles Adam & Paul Tannery, J.Vrin, Paris 1996. ________________, Œuvres de Descartes, tome:X, publiées par Victor Cousin,
15. chez F.G. Levrault Librairie, Paris 1826.
16. ________________, «Lettre au Marquis de Newcastle», elektronik edisyon: http://www.ac-grenoble.fr/PhiloSophie/logphil/oeuvres/descarte/newcastl.htm
17. ________________, Méditations, objections & réponses, Œuvres de Descartes,
18. tome:IX, publiées par Charles Adam & Paul Tannery, J.Vrin, Paris 1996. HOBBES Thomas, Léviathan, traduction française par François Tricaud, Sirey, Paris 1996.
19. LEIBNIZ Gottfried Wilhelm, Nouveaux Essais sur l’Entendement humain, GF Flammarion, Paris 1990.
20. LOCKE John, Essai Philosophique concernant l’Entendement Humain, traduit par Pierre Coste, J. Vrin, Paris 1998.
21. MONTAIGNE Michel de, Essais, (livre:II, chapitre: XII) elektronik edisyon: http://homepage.mac.com/guyjacqu/montaigne/livre2/trad/chap013/013.ht ml
22. PLATON, «Sophiste», Œuvres Complètes, traduction française par Léon Robin avec la collaboration de J. Moreau, Gallimard, Paris 2007.
23. ________, «VIIe Lettre», Œuvres Complètes, traduction française par Léon Robin avec la collaboration de J. Moreau, Gallimard, Paris 2007.
24. RAVAISSON Félix Essai sur la Métaphysique d’Aristote, tome: I, Imprimerie Royal, Paris 1837.
25. ROBINET André, Le Langage à l’Age Classique, Klincksieck, Paris 1978.
26. VYGOTSKY Lev Semenovich, Düşünce ve Dil, çev:Semih Koray, Kaynak yay., İstanbul 1985.