Eğitim yapılarında esneklik üzerine bir inceleme: Kayseri örneği

Öz

Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de eğitim yapılarının mekânsal kurgusunda değişimler meydana gelmektedir. Eğitim yapılarının mekânsal kurgulanmasında eğitim sistemi, uygulanmakta olan eğitim modeli, bilimsel ve teknolojik gelişmelerin etkisi çok fazladır. Bu faktörler ve eğitim yapılarında meydana gelen mekânsal-kurgusal değişimlerin en kolay ve en ekonomik çözümü için kullanılan ‘esneklik’ yaklaşımı; çalışmanın ana hatlarının mimari mekânın esnekliği üzerinden çizilmesine yön vermiştir. Dünyada ve ülkemizde meydana gelen değişimlerin benzerlerinin yaşandığı Kayseri kentinde, son dönemde yapılan eğitim yapılarının mimari esneklik açısından değerlendirilmesi araştırmanın ‘ana amacını’ oluşturmaktadır. Yapılan çalışma ile Kayseri kentinin merkeze bağlı Kocasinan, Melikgazi ve Talas ilçeleri sınırları içerisinde bulunan ve belirlenen 17 adet eğitim yapısının mimari projelerine (vaziyet planı, kat planları, kesit, görünüş vb.) ulaşılıp, yerinde gözlem yapılarak eğitim yapılarının belirlenen esneklik ölçütlerine incelenip değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada incelenen 17 adet eğitim yapısından, 11 adeti MEB’e bağlı devlet okulu, 6 adeti ise MEB’e bağlı özel okuldur. Genel olarak incelenen bu okullarda esneklik ölçütüne rastlanılamamıştır.  

Anahtar Kelimeler

• Eğitim Yapıları
• Tasarım Ölçütleri
• Esneklik
• Mimari Esneklik
• Kayseri

Study on flexibility of space in educational buildings: The case of Kayseri

Öz

The changes in the spatial configuration of educational buildings occur in Turkey as well as all over the world. The education system, the education model being implemented, the scientific and technological development shave a great influence on the spatial configuration of educational buildings. The 'flexibility' approach used for the easiest and most economical solution of spatial-fictional changes occurring in educational buildings and these factors; it guided the outline of the study through the flexibility of the architectural space. In Kayseri city, where the changes in the world and in Turkey are similar, the evaluation of the recent educational buildings in terms of architectural flexibility is the 'main purpose' of the research. With this study; it is aimed to reach the architectural projects (site plan, floor plans, section, view etc.) of 17 educational buildings determined within the boundaries of Kocasinan, Melikgazi and Talas districts of Kayseri city center, to examine and evaluate the education structures to the determined flexibility criteria by making on-site observations. Of these schools affiliated to Ministry of National Education, 11 are public schools and 6 are private schools. In general, the flexibility criteria were not found in these schools.

Anahtar Kelimeler

• Educational Buildings
• Design Criteria
• Flexibility
• Architectural Flexibility
• Kayseri

Kaynakça

1. AGÜ. (2018, Nisan 23). http://www.agu.edu.tr/news/1373/AG%C3%9C%20Mimarl%C4%-B1k%20Fak%C3%BCltesi%20%C4%B0%C3%A7in%20Arama%20Konferans%C4%B1
2. AHH. (2018, Nisan 17). https://www.ahh.nl/index.php/en/projects2/9-onderwijs/25-raffaello-primary-and-secondary-school-rome-italy
3. Al Şensoy, S., (2019). Herman Hertzberger ile Mekân ve Öğrenme Üzerine. Eğitim Yapıları ve Tasarımı (pp.31-52), Ankara: Pegem Akademi.
4. Archdaily. (2018, Nisan 15). https://www.archdaily.com/891464/wish-school-grupo-garoa .
5. Archdaily. (2018, Nisan 15). https://www.archdaily.com/801563/english-for-fun-flagship-in-madrid-lorena-del-rio-plus-inaqui-carnicero
6. Archdaily. (2018, Nisan 15). https://www.archdaily.com/801563/english-for-fun-flagship-in-madrid-lorena-del-rio-plus-inaqui-carnicero
7. Archdaily. (2018, Nisan 17). https://www.archdaily.com/8660/gerardo-molina-school-giancarlo-mazzanti
8. Archello. (2018, Nisan 25). https://archello.com/project/demokratos#stories

9. Atasoy, A. (1973). Değişen İhtiyaçlar Karşısında Konut Tasarlamasının Mevcut Konutların Değerlendirilmesi Yolu ile Geliştirilmesi [Doktora Tezi, İTÜ].
10. Cüceloğlu, D. (2015). İnsan ve Davranışı. Remzi Kitabevi.
11. Çetin, D. F. (1999). Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ünitelerinde Değişsen Kullanıcı Gereksinimlerine Bağlı Esnek Tasarlama Faktörlerinin Belirlenmesi. [Doktora Tezi, YTÜ].
12. Demir, K. (2018). Fotoğraf Albümü.
13. Deniz, Ö. Ş. (1999). Çok Katlı Konut Tasarımında, Kullanıcıların Esneklik Taleplerini Karşılayacak Yapı Elemanlarının Seçimine Yönelik Bir Karar Verme Yaklaşımı. [Doktora Tezi, İTÜ].
14. EAA. (2018, Nisan 22). http://www.emrearolat.com/gallery/agu-sumer-campus/
15. Ertürk, S. (1991). Eğitimde Program Geliştirme. Meteksan Yayınları.
16. Gür, Ş. Ö. ve Zorlu T. (2002). Çocuk Mekânları. YEM Yayınları.
17. Herzberger, H. (2008). Space and Learning. 010 Publishers, Rotterdam.
18. İslamoğlu, Ö. (2014). Okullarda Esneklik Stratejilerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Yöntem Önerisi. [Doktora Tezi, KTÜ].
19. İslamoğlu Ö., Usta G. (2016). Herman Hertzberger Okullarında Esneklik Anlayışı. Mimarlık Dergisi 390, 106-112.
20. İslamoğlu Ö., Usta G. (2018). Mimari tasarımda Esneklik Yaklaşımlarına Kuramsal Bir Bakış. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 8(4), 673-683.
21. Karabey, H. (2004). Eğitim Yapıları: Geleceğin Okullarını Planlamak ve Tasarlamak: Çağdaş Yaklaşımlar. İlkeler Literatür Yayıncılık.
22. Köse, Ç. (2010). İlköğretim Yapılarında Tip Proje Uygulama Sorunları. [Yüksek Lisans Tezi, YTÜ].
23. Köse Ç., Barkul Ö. (2012). İlköğretim Yapılarında Tip Proje Uygulama Sorunları Üzerine Bir İnceleme. Megaron 7 (2): 94-102.
24. Milli Eğitim Temel Kanunu. (2018, Haziran 29). http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/-1.5.4306.pdf
25. Öncül, R. (2000). Eğitim ve Eğitim Bilimleri Sözlüğü. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
26. Pabedu, (2020, 11 Kasım). https://www.pabedu.com/yeni-normalde-okul-yapilari.
27. Salgın, B., Taygun, T. G., Balanlı A. (2018). Esnek Tasarımın Yapısal Atıkların Önlenmesine/Azaltılmasına Katkısı: Kayseri’de Bir Eğitim Yapısı Örneği. Megaron Dergisi, 13(2), 277-285.
28. Sarp, A. (2007). Sağlıklı Bir Yapının Sürdürülebilirlik Sürecine Yönelik Bir Model Önerisi. [Doktora Tezi, YTÜ].
29. Schneider, T. ve Till, J. (2007). Flexible Housing. Architectural Press Elsevier Linancre, Jordan Hill, Oxford.
30. Sezgin, O. (1991). Üçüncü Neslin Eğitimi. Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
31. Tanilli, S. (1998). Nasıl Bir Eğitim İstiyoruz? Cumhuriyet Kitapları Yayınevi.
32. TDK. (2016, Ağustos 8). http://tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=-TDK.GTS.59a1f14aa16498.15669100
33. TDK. 2017, Ağustos 15). http://tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.-GTS.59a1f19c6996b7.66218987
34. Tekeli, İ. (2013). Eğitim Üzerine Düşünmek. Türkiye Bilimler Akademisi.
35. Tozar, Y. (2010). Eğitim Politikası ve Demokrat Parti Dönemi. [Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi].
36. Uludağ, Z., Odacı, H. (2002). Eğitim Öğretim Faaliyetlerinde Fiziksel Mekan. Milli Eğitim Dergisi, 29, 153-154.
37. Yürekli, F. (1983). Mimari Tasarımda Belirsizlik: Esneklik / Uyabilirlik İhtiyacının Kaynakları ve Çözümü Üzerine Bir Araştırma. (Doçentlik Tezi). İ.T.Ü. Mimarlık Fakültesi Baskı Atölyesi.