Deprem Etkisindeki Yapıların Sismik Taban İzolasyonu ve Çoklu Ayarlı Kütle Sönümleyici Sistemleri ile Karma Korunması
Öz
Deprem öngörülemez ve
önlenemez bir gerçektir, can ve mal kaybını en aza indirgemek için tek çaba,
yapıyı depreme bağlı kuvvetlere karşı koyacak şekilde tasarlanması ve inşa
edilmesidir. Özellikle Kobi, Northridge ve Düzce depremleri gözönünde
bulundurulduğunda hastane, okul gibi kamu binalarının ve çok-katlı binaların
depreme karşı temel izolatörlerle korunması gerekliliği öngörülmektedir.
Yapılar için istenen depreme dayanıklı bir tasarıma ulaşmak için çeşitli
girişimlerde bulunulmuştur. Bu girişimler sonucunda, bir deprem sırasında
yapısal tepkileri azaltmak için önemli ölçüde faydalı olan önemli ilerlemeler
kaydedilmiştir. Farklı deprem yer hareketleri altında tek ayarlı kütle
sönümleyici (STMD), çoklu ayarlı kütle sönümleyicileri (MTMD’ler) ve dağıtılmış
çoklu ayarlı kütle sönümleyicileri (d-MTMD’ler) kullanılarak, taban izolasyonlu
yapıların sismik tepki kontrolünün incelenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada yapı, tabakalı kauçuk mesnetler
(LRB), kurşun çekirdekli kauçuk mesnetler (N-Z), sürtünmeli sarkaç sistemi
(FPS) ve esnek sürtünmeli taban izolatörü (R-FBI) izolasyon sistemleri ile
izole edilmiş ve en üst katta STMD, MTMD’ler ve tabanda MTMD’ler ve katlarda
d-MTMD’ler ile donatılmıştır. Ayrıca parametrik çalışma için izolatör zaman
periyodu 2 ile 2,5 ve 3 sn arasında değiştirilerek gerçekleştirilmiştir. Tüm
STMD durumları için kütle oranı %2, 3, 5 ve %10 olarak kabul edilmiştir. Buna
ek olarak, MTMD’ler en üst katın yanı sıra taban üzerine yerleştirilmiş ve
izole edilmiş yapının yüksekliği boyunca dağıtılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Brock, J. E. 1946. A Note on the Damped Vibration Absorber, Journal of Applied Mechanics, 68: A-284.
- Frahm, H. 1909. Device for Damping Vibration of Bodies, US Patent No: 989958.
- Iwanami, K., Seto, K. 1984. Optimum Design of Dual Tuned Mass Dampers and Their Effectiveness, Japan Society of Mechanical Engineering, 50(1): 44-52.
- Jangid, R.S. 1995. Dynamic Characteristics of Structures with Multiple Tuned Mass Dampers, Structural Engineering and Mechanics, 3(5): 497-509.
- Jangid, R.S., Datta, T.K. 1995. Performance of Base Isolation Systems for Asymmetric Building Subject to Random Excitation, Engineering Structures, 17 (6): 443-454.
- Kareem, A. 1997. Modelling of Base-Isolated Buildings with Passive Dampers Under Winds, Journal of Wind Engineering and Industrial Aerodynamics, 72(1-3): 323-333.
- Kareem, A., Kline, S. 1995. Performance of Multiple Mass Dampers Under Random Loading, Journal of Structural Engineering, 121(2): 348-341.
- Kelly, J.M. 1986. Aseismic Base-isolation: Review and Bibliography, Soil Dynamics and Earthquake Engineering, 5(4): 202-216.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Sepanta Naimi
*
0000-0003-1034-6972
Türkiye
Mohammad Harris Waheb
Bu kişi benim
0000-0002-4209-9198
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
24 Mart 2019
Gönderilme Tarihi
7 Şubat 2019
Kabul Tarihi
8 Mart 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 12 Sayı: 1
Cited By
SÜRTÜNMELİ SÖNÜMLEYİCİNİN DEPREM DAVRANIŞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.17780/ksujes.1156338