FARKLI YETİŞTİRME SİSTEMLERİ UYGULANAN İVESİ VE MORKARAMAN IRKI KUZULARIN BÜYÜME-GELİŞME ÖZELLİKLERİ BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Sınırsız emzirtilen (1.grup) ve yetmiş beş günlük yaşta sütten kesilen (2.grup) İvesi ve Morkaraman kuzuların büyüme-gelişme özellikleri üzerine ırk, ana yaşı, doğum tipi ve cinsiyetin etkileri araştırılarak iki ırkın mukayesesi yapılmıştır. Doğum ağırlığı bakımından 2. grupta ırklar arasındaki fark önemli (p<0.05); mer’a sonu ağırlığı ve mer’ada günlük canlı ağırlık artışı (G.C.A.A) ise 1. ve 2. grupta çok önemli (p<0.01) olmuştur. Ana yaşının 1.grupta mer’a sonu ağırlığı ve mer’ada G.C.A.A’na önemli (p<0.05); cinsiyetin 2.grupta sadece doğum ağırlığında önemli (p<0.05); doğum tipinin ise 1. grupta doğum ağırlığı, mer’a başı ağırlığı ve mer’a başına kadar G.C.A.A’ında çok önemli (p<0.01), 2.grupta doğum ağırlığında çok önemli (p<0.01), mer’a başı ağırlığı ve mer’a başına kadar G.C.A.A’ında ise önemli (p<0.05) bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada elde edilen sonuçlar, 1. gruptaki Morkaraman kuzuların diğer yetiştirme sisteminde büyüme-gelişme özelliklerinin tümü bakımından ivesi kuzulara üstünlük sağladıklarını göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• İvesi, Morkaraman, Yetiştirme Sistemi, Büyüme

Kaynakça

1. Akçapınar, H. (1983). Bazı Faktörlerin Akkaraman ve Morkaraman Kuzularının Büyüme Kabiliyeti Üzerine Etkileri. Ankara Üniv. Veteriner Fak. Derg., 30 (1); 183.
2. Aksakal, V. (1998). Saf Yetitirilen ve Resiprokal Melezleme Yapılan Morkaraman ve Tuj Koyunlarının Döl ve Sürü Verimleri ile Kuzuların Büyüme Özellikleri. Yüksek Lisans Tezi (yayınlanmamış). Atatürk Üniv. Fen Bilimleri Enst., Erzurum.
3. Batmaz, S. E. ve Başpınar, H. (1999). Karacabey Merinosu Koyunların Yarı Entansif Koşullarda Kuzulama Aralığının Kısaltılması Üzerine Bir Çalışma. Tr. J. of Veterinary and Animal Sci., 23, Ek sayı 4; 665-672.
4. Cengiz, F., Aygün, T., Demirel, M., Çelikyürek, H., Gökdal, Ö. ve Yıldız, S. (1998). Farklı Sürelerde Sütten Kesimin Karakaş Koyunlarında Süt Verimi ve Kuzularında Büyüme ve Gelişme Üzerine Etkileri. Doğu Anadolu Tarım Kongresi, s 959-968, 14-18 Eylül 1998, Erzurum.
5. Çolakoğlu, N. ve Özbeyaz, C. (1999). Akkaraman ve Malya Koyunlarının Bazı Verim Özelliklerinin Karşılaştırılması. Tr. J. of Veterinary and Animal Sci., 23, 351-360.
6. Dayıoğlu, H., Aksakal, V., Karaoğlu, M., Macit, M. ve Esenbuğa, N. (1999). Yerli Gen Kaynaklarına Dayalı Olarak Yetiştirilen Saf ve Melez Kuzuların Büyüme ve Gelişme Özellikleri. Uluslararası Hayvancılık’99 Kongresi, s 743-747, 21-24 Eylül 1999, İzmir.
7. Düzgüneş, O. ve Pekel, E. (1968). Orta Anadolu Şartlarında Çeşitli Merinos x Akkaraman Melezlerinin Verimle İlgili Özellikleri Üzerine Mukayeseli Araştırmalar. Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Kürsüsü, Ankara.
8. Eliçin, A. (1990). Koyunculuk. Tarım Orman ve Köy İşleri Derg., (S:49, s 33-35), Ankara.

9. Emsen, E. ve Dayıoğlu, H. (1999). İvesi ve Tuj Koyunlarının Döl Verim Özellikleri ve Bunlara Ait Saf ve Melez Kuzuların Büyüme ve Gelişme Özellikleri. Uluslararası Hayvancılık’99, s 546-551, 21-24 Eylül 1999, İzmir.
10. Esenbuğa, N. (1995). Süt Protein Tipleri ile Koyunların Laktasyon Özellikleri ve Kuzuların Büyüme Karakteristikleri Arasındaki İlişkiler. Yüksek Lisans Tezi (yayınlanmamış). Atatürk Üniv. Fen Bilimleri Enst., Erzurum.
11. Esenbuğa, N., Dayıoğlu, H. ve Aksakal, V. (1999). Bazı Yerli Irk Saf ve Melez Kuzuların Büyüme Özellikleri Üzerine Mukayeseli Araştırmalar. Karadeniz Bölgesi Tarım Sempozyumu, s 685-693, 4-5 Ocak 1999, Samsun.
12. Macit, M., Esenbuğa, N., Kopuzlu, S., Karaoğlu, M., Dayıoğlu, H. ve Yaprak, M. (1998). Mer’aya İlaveten Keif Yem Verilen Tuj, Morkaraman ve Tuj x Morkaraman Melezi Kuzuların Besi Gücü Özellikleri Bakımından Karşılaştırılması. II. Ulusal Zootekni Bilim Kongresi, s 379-385, 22-25 Eylül 1998, Bursa.
13. Snecedor, G. W. and Cochrani, W. G., (1980). Statistical Method. (S:XVII, 507), The Iowa State Üniv.
14. Yaprak, M., Macit, M. ve Emsen, H. (1996). Morkaraman Tekiz-Erkek Kuzuların Değişik Şartlardaki Besi Performanslarının Karşılaştırıl- ması. Hayvancılık’96 Ulusal Kongresi, s 280-284, 18-20 Eylül 1996, İzmir. ****