KEMALİYE'DE EKONOMİK DEĞER OLUŞTURABİLECEK MEYVE TÜRLERİ VE İLÇE EKONOMİSİNE KAZANDIRILMASI

Öz

Ülkemizdeki birçok coğrafi yörede ortaya çıkan kentlere göç hızla devam etmekte ve şehirler ise bu davetsiz talepten endişe etmektedir. Bir tarafta hızla boşalan kırlar ve küçük kentler ıssızlaşmakla kalmayıp, oralardaki ekonomik kaynakların da terkine ya da atıl kalmasına yol açmaktadır. Bir yandan da giderek güçleşen şehirsel hayat, bireyleri içinden çıkılması sorunlarla dolu hale getirmektedir. Hızla devam eden kentlere göç o kadar ileri boyutlara gelmiş vaziyettedir ki idari fonksiyonu sağlayan ilçe merkezlerini bile birer köy haline getirmiş bulunmaktadır. Kemaliye ilçesi coğrafi konum itibarıyla dezavantajlı uzak topografik izolasyonun olduğu bir yöredir. İlçenin topografik özellikleri ve çevre il merkezlerine uzaklığı, ulaşım şartlarının yetersizliği geçmişten günümüze kadar orada yaşayan nüfusun büyük şehirlere göç eğilimlerini hareketlendirmiştir. 2024 yılı nüfus verilerine göre ilçe merkezinde 2000 kişi yaşamaktadır. Ayrıca, bu nüfusa ilçeye bağlı 60 köyde yaşayanlar da eklendiğinde 5.022 kişi olmaktadır. Kemaliye ilçesinin topografik karakterini belirleyen Fırat Nehri vadisi yamaçlarında doğal yayılışı olan ürünler; incir, nar, üzüm, sumak, çitlembik, mahlep gibi bitkilerdir. Bu ürünlerden ticari bir gelir elde edilememekte, fakat badem, dut, ceviz, trabzon hurması (karahurma) bitkilerinden ticari gelir elde edilmeye başlanmıştır. İlçe genelinde yapılan arazi gözlemleri sonrasında, ilçe ekonomisinde önemli yere sahip olabilecek bu ürünlerin tespiti ve potansiyelleri, dağılımları arazi gezi- gözlemleri ve ilçe sakinleriyle yapılan görüşmelerle incelenmiş olup, konu ile ilgili akademik değerlendirmeler yapılarak başta mülki ve mahalli idare ile yöre halkının ilgilerine sunulacaktır.

Anahtar Kelimeler

• : Kemaliye
• sürdürülebilir kalkınma
• alternatif üretim

FRUIT SPECIES THAT CAN CREATE ECONOMIC VALUE IN KEMALİYE AND THEIR ADDITION TO THE DISTRICT ECONOMY

Öz

Migration to cities, which has emerged in many geographical regions in our country, continues rapidly, and cities are worried about this uninvited demand. On the one hand, the rapidly emptying countryside and small cities are not only becoming deserted, but also causing the economic resources there to be abandoned or left idle. On the other hand, the increasingly difficult urban life makes individuals full of problems to overcome. The rapidly continuing migration to cities has reached such an advanced level that it has even turned the district centers that provide administrative functions into villages. Kemaliye district is a disadvantaged, remote, topographically isolated region due to its geographical location. The topographic features of the district, its distance from the surrounding city centers, and the inadequacy of transportation conditions have stimulated the migration tendencies of the population living there to big cities from the past to the present. According to the 2024 population data, 2000 people live in the district center. In addition, when those living in 60 villages affiliated to the district are added to this population, it becomes 5,022 people. The products that naturally spread on the slopes of the Euphrates River valley, which determines the topographic character of the Kemaliye district, are plants such as figs, pomegranates, grapes, sumac, hackberry, and mahaleb. No commercial income can be obtained from these products, but commercial income has begun to be obtained from almonds, mulberries, walnuts, and persimmons. After the field observations made throughout the district, the determination and potential of these products, which may have an important place in the district economy, and their distribution were examined through field trips and observations and interviews with the district residents, and academic evaluations on the subject will be made and presented to the local people, primarily the provincial and local administration.

Anahtar Kelimeler

• Kemaliye
• sustainable development
• alternative production

Kaynakça

1. AKGÜN, T. D., Tüfekçioğlu, M., & Küçük, M. (2019). Elazığ Yöresinde Yetişen Badem Ağaçlarının (Prunus Amygdalus Batsch) Yetişme Ortamı Özelliklerinin Belirlenmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 20(1), 54-66.
2. AKPINAR, E. (2004). Doğu Anadolu Bölgesi’nde Alternatif Turizm Merkezi Olmaya Aday Bir İlçe: Kemaliye. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 6(2), 207-236.
3. AVCI, M. (1993). Türkiye’nin Flora Bölgeleri ve “Anadolu Diyagonali”ne Coğrafi Bir Yaklaşım. Türk Coğrafya Dergisi, 28, 225-248.
4. GARİPAĞAOĞLU, N., Şahin, C., Çeker, A., & Şenol, C. (2015). Çayağzı (Riva) Havzası’nın Doğal Ortam Koşulları (Jeolojik-Jeomorfolojik-Hidrografik Açıdan) ve Sürdürülebilir Kullanım Üzerindeki Rolü. Marmara Coğrafya Dergisi, 31, 48-81.
5. GÜNAL, N. (1999). Türkiye'de incir kültürü. Türk Coğrafya Dergisi, 34, 211-232. Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü. Akbulut Trabzon Hurması 2009, T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Samsun.
6. KARADENİZ, V., & Altınbilek, METRE S. (2018). Erzincan İlinin Topoğrafik Analizi ve İdari Sınırlar İlişkisi, Bazı Sorunlar. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 283-304. KARAKAŞ, E. (1996). Merkezi Fonksiyonlar Açısından Ağın-Arapkir ve Kemaliye İlçeleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Coğrafya Anabilim Dalı (Basılmamış Doktora Tezi), Elazığ.
7. KARAKAŞ, E. (2004). Kemaliye’nin Kuruluşu, Gelişmesi ve Fonksiyonel Özellikleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 19-48.
8. KESKİN, S., & Kaya, Ö. (2020). Erzincan İli Dutlarının Seleksiyon Yoluyla Islahı I. Ziraat Mühendisliği, 369, 108-121.

9. MATER, B. (1992). Doğu Anadolu Bölgesinde Bazı Fosil Terra Rossa’ların Morfolojik Özellikleri ve Oluşumları. İstanbul Üniversitesi Coğrafya Dergisi, 3, 12-26.
10. ÖZBEK M. U., Yüzbaşıoğlu S., Altınözlü H., & Kandemir, A. (2018). Kemaliye İlçesinin (Erzincan) Florası. Hacettepe Journal Biology & Chemistry, 46 (4), 533–557.
11. ÖZCAN, M. (2020). İncir Yetiştiriciliği-Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Subtropik Meyveler Ders Notu-Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
12. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Değerlendirme Raporu 2019.
13. ŞAHİN A. (2013). Nar Yetiştiriciliği (Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü), Antalya.
14. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, (2009). Bahçecilik/ Ceviz Yetiştiriciliği. Megep, Ankara.
15. ÜNAL, Ç. (2024). Türkiye’de Bazı Kentlerin Sürdürülebilirlik Düzeylerinin Coğrafi Göstergelerle Belirlenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 5(7), 847-871.