Araştırma Makalesi

Türkiye'nin Döngüsel Ekonomiye Geçiş Performansı Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz

Cilt: 20 Sayı: 1 25 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

Türkiye'nin Döngüsel Ekonomiye Geçiş Performansı Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz

Öz

Çalışma, Türkiye’nin döngüsel ekonomiye geçiş performansını, seçili gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerle karşılaştırma yaparak ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nicel analiz, Eurostat ve OECD.Stat veri bankalarının döngüsel ekonomiyi ölçmek için belirlediği göstergeler ışığında, verilerin var olduğu 2000-2022 yılları arasında, gelişmiş ülkelerden Almanya, İsveç ve İngiltere; gelişmekte olan ülkelerden Macaristan, Bulgaristan, Arnavutluk ve Sırbistan örnekleriyle yapılmıştır. Sonuçlara göre Türkiye, kaynak verimliliğini yıllar içinde artmış olup en etkili artış, 2017 yılından itibaren gözlemlenmiştir. Yurtiçi malzeme tüketiminin ve malzeme ayak izinin düşük seyretmesi talep ve tüketimin genel anlamda düşük olmasına işaret etmektedir. Kişi başına kentsel atık düşerken kişi başı toplam atığının artması, Türkiye’nin hane bazında atık üretiminin düşük, ancak kişi bazında yüksek olduğunu göstermektedir. Atıkların işlenmesinde en çok başvurulan yol uzun yıllar imha iken 2016 yılından itibaren geri kazanım hız kazanmıştır. Son beş yıla dair verinin bulunduğu kentsel atığın geri dönüşüm oranının artması olumlu bir gelişmedir. İthalat bağımlılığı, gelişmiş ülkelere göre düşük seviyelerde olmasına rağmen yıllar içinde düşmeyip artmıştır. Son yıllarda, tüm hammaddelerin bağımlılığında düşüş yaşanırken metal cevherler ve fosil enerjideki bağımlılık çok yüksek seyretmiştir. Son olarak, sera gazı emisyonu yıllar içinde ciddi şekilde artarak döngüsel ekonomiye geçişte Türkiye’nin en kötü performans göstergesi olmuştur. Yazında çoğunlukla Avrupa Birliği (AB) ülkeleri konu alınıp Türkiye ile alakalı çalışmalar daha çok teorik çerçeveyi oluşturmak üzerine olduğundan bu çalışma, yazındaki eksikliği gidermektedir. Ülke karşılaştırmaları vasıtasıyla, AB’ye aday ülke olan Türkiye’nin, AB’nin döngüsel ekonomi hedeflerinde, döngüsel ekonomi ve ilgili politikaları benimsemede ilerleme kaydedip kaydetmediğini gözler önüne sermekte ve politika yapıcılara, Türkiye’nin döngüsel ekonomi performansını geliştirebilmesi için önerilerde bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmada “Etik Kurul” izni alınmasını gerektiren bir yöntem kullanılmamıştır.

Kaynakça

  1. Ayçin, E. & Kaya, S.K. (2021). Towards the circular economy: Analysis of barriers to implementation of Turkey’s zero waste management using the fuzzy DEMATEL method. Waste Management & Research: The Journal for a Sustainable Circular Economy, 39(8), 1078–1089. doi: 10.1177/0734242X20988781
  2. Andrews, D. (2015). The circular economy, design thinking and education for sustainability. Local Economy, 30(3), 305-315. https://doi.org/10.1177/0269094215578226
  3. Balbay, Ş., Sarıhan, A. & Avşar, E. (2021). Dünya’da ve Türkiye’de “Döngüsel Ekonomi / Endüstriyel Sürdürülebilirlik” Yaklaşımı. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 27, 557-569. doi: 10.31590/ejosat.971172
  4. Busu, M. & Trica, C.L. (2019). Sustainability of Circular Economy Indicators and Their Impact on Economic Growth of the European Union. Sustainability, 11(19), 5481. doi: 10.3390/su11195481
  5. CIRAIG (2015). Circular Economy: A Critical Literature Review of Concepts. Centre for the Life Cycle of Products Processes and Services. Montreal. Erişim adresi https://ciraig.org/index.php/project/circular-economy-a-critical-literature-review-of-concepts/
  6. Colombo, L.A., Pansera, M. & Owen, R. (2019). The Discourse of Eco-innovation in the European Union: An Analysis of the Eco-Innovation Action Plan and Horizon 2020. Journal of Cleaner Production, 214, 653-665. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.12.150
  7. Costa, I., Massard, G. & Agarwal, A. (2010). Waste Management Policies for Industrial Symbiosis Development : Case Studies in European Countries. Journal of Cleaner Production, 18(8), 815–22. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2009.12.019
  8. Cullen, J.M. (2017). Circular economy: theoretical benchmark or perpetual motion machine?. Journal of Industrial Ecology, 21(3), 483–486. https://doi.org/10.1111/jiec.12599

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekolojik İktisat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

27 Haziran 2024

Yayımlanma Tarihi

25 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

28 Eylül 2023

Kabul Tarihi

29 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 20 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Asfuroğlu, D. (2024). Türkiye’nin Döngüsel Ekonomiye Geçiş Performansı Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 20(1), 16-36. https://izlik.org/JA49UG26RP
AMA
1.Asfuroğlu D. Türkiye’nin Döngüsel Ekonomiye Geçiş Performansı Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. ESAD. 2024;20(1):16-36. https://izlik.org/JA49UG26RP
Chicago
Asfuroğlu, Dila. 2024. “Türkiye’nin Döngüsel Ekonomiye Geçiş Performansı Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 20 (1): 16-36. https://izlik.org/JA49UG26RP.
EndNote
Asfuroğlu D (01 Haziran 2024) Türkiye’nin Döngüsel Ekonomiye Geçiş Performansı Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 20 1 16–36.
IEEE
[1]D. Asfuroğlu, “Türkiye’nin Döngüsel Ekonomiye Geçiş Performansı Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz”, ESAD, c. 20, sy 1, ss. 16–36, Haz. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49UG26RP
ISNAD
Asfuroğlu, Dila. “Türkiye’nin Döngüsel Ekonomiye Geçiş Performansı Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 20/1 (01 Haziran 2024): 16-36. https://izlik.org/JA49UG26RP.
JAMA
1.Asfuroğlu D. Türkiye’nin Döngüsel Ekonomiye Geçiş Performansı Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. ESAD. 2024;20:16–36.
MLA
Asfuroğlu, Dila. “Türkiye’nin Döngüsel Ekonomiye Geçiş Performansı Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 20, sy 1, Haziran 2024, ss. 16-36, https://izlik.org/JA49UG26RP.
Vancouver
1.Dila Asfuroğlu. Türkiye’nin Döngüsel Ekonomiye Geçiş Performansı Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. ESAD [Internet]. 01 Haziran 2024;20(1):16-3. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49UG26RP

İletişim Adresi: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 14030 Gölköy-BOLU

Tel: 0 374 254 10 00 / 14 86 Faks: 0 374 253 45 21 E-posta: iibfdergi@ibu.edu.tr

ISSN (Basılı) : 1306-2174 ISSN (Elektronik) : 1306-3553