Araştırma Makalesi

Türkiye’de Yük Kapasite Faktörünün Belirleyicileri Nelerdir? Genişletilmiş ARDL Yaklaşımı

Cilt: 20 Sayı: 2 30 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Türkiye’de Yük Kapasite Faktörünün Belirleyicileri Nelerdir? Genişletilmiş ARDL Yaklaşımı

Öz

Sürdürülebilir kalkınma ve çevresel baskının azaltılması, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ortak sorunudur. Araştırmacılar çevresel bozulma ve kirlilik kapsamında karbondioksit ile kükürtdioksit emisyonları ve ekolojik ayak izini sıklıkla çevresel bozulma göstergesi olarak kullansalar da çevresel sürdürülebilirliğin değerlendirilmesi için daha kapsamlı bir ekolojik göstergeye ihtiyaç duyulmaktadır. Bu kapsamda, ekolojik ayak izinin içinde biyolojik kapasitenin payı olarak hesaplanan yük kapasite faktörü, çevresel sürdürülebilirliğin daha kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesine olanak sağlamaktadır. Çalışmada Türkiye için yük kapasite faktörünün belirleyicilerinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu amaçla 1980-2021 yılları arası dönemde gayrisafi yurtiçi hasıla, ticari açıklık, yenilenebilir ve yenilenebilir olmayan enerji tüketimi değişkenleri yıllık frekansta ele alınmıştır. Bu değişkenlerin yük kapasite faktörü üzerindeki etkisinin belirlenmesi için Genişletilmiş Otoregresif Dağıtılmış Gecikmeli model (AARDL) yaklaşımı kullanılmıştır ve değişkenler arasındaki uzun ve kısa dönemli ilişki araştırılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, ele alınan değişkenler ile yük kapasite faktörü arasında uzun dönemli bir ilişki olduğu görülmüştür. Bununla birlikte çalışmada Yük Kapasite Eğrisi (Load Capacity Curve-LCC) hipotezinin geçerliliğinin araştırılması için Narayan ve Narayan (2010) tarafından önerilen doğrusal yaklaşım kullanılmıştır. Buna göre, uzun ve kısa dönem gelir esnekliği incelendiğinde, Türkiye için ele alınan dönemde, LCC hipotezinin geçerli olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agila, A. B. T., Khalifa, W. M., Saint Akadiri, S., Adebayo, T. S., & Altuntaş, M. (2022). Determinants of Load Capacity Factor in South Korea: Does Structural Change Matter?. Environmental Science and Pollution Research, 29(46), 69932-69948.
  2. Acar, S., & Lindmark, M. (2016). Periods of Converging Carbon Dioxide Emissions from Oil Combustion in A Pre-Kyoto Context. Environmental Development, 19, 1-9.
  3. Akadiri, S. S., Adebayo, T. S., Riti, J. S., Awosusi, A. A., & Inusa, E. M. (2022). The Effect of Financial Globalization and Natural Resource Rent on Load Capacity Factor in India: An Analysis Using The Dual Adjustment Approach. Environmental Science and Pollution Research, 29(59), 89045-89062.
  4. Aldy, J. E. (2006). Per Capita Carbon Dioxide Emissions: Convergence or Divergence?. Environmental and Resource Economics, 33(4), 533-555.
  5. Al-Mulali U., Foon Tang C. (2013). Investigating The Validity of Pollution Haven Hypothesis in The Gulf Cooperation Council (GCC) Countries. Energy Policy, 60, 813–819.
  6. Allard, A., Takman, J., Uddin, G. S., & Ahmed, A. (2018). The N-Shaped Environmental Kuznets Curve: An Empirical Evaluation Using A Panel Quantile Regression Approach. Environmental Science and Pollution Research, 25(6), 5848-5861.
  7. Altıntaş, N., Açıkgöz, F., & Yeniyurt, M. (2023). Investigating The LCC Hypothesis in The Middle East, North Africa, And Turkey (Menat): Evidence from Second-Generation Panel Techniques. Environment, Development and Sustainability, 1-20.
  8. Apergis, N., & Payne, J. E. (2017). Per Capita Carbon Dioxide Emissions across US States by Sector and Fossil Fuel Source: Evidence from Club Convergence Tests. Energy Economics, 63, 365-372.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler, Uygulamalı Makro Ekonometri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

26 Aralık 2024

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

7 Mart 2024

Kabul Tarihi

12 Ağustos 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 20 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Esenyel İçen, N. M. (2024). Türkiye’de Yük Kapasite Faktörünün Belirleyicileri Nelerdir? Genişletilmiş ARDL Yaklaşımı. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 20(2), 299-312. https://izlik.org/JA22CN29RC
AMA
1.Esenyel İçen NM. Türkiye’de Yük Kapasite Faktörünün Belirleyicileri Nelerdir? Genişletilmiş ARDL Yaklaşımı. ESAD. 2024;20(2):299-312. https://izlik.org/JA22CN29RC
Chicago
Esenyel İçen, Nimet Melis. 2024. “Türkiye’de Yük Kapasite Faktörünün Belirleyicileri Nelerdir? Genişletilmiş ARDL Yaklaşımı”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 20 (2): 299-312. https://izlik.org/JA22CN29RC.
EndNote
Esenyel İçen NM (01 Aralık 2024) Türkiye’de Yük Kapasite Faktörünün Belirleyicileri Nelerdir? Genişletilmiş ARDL Yaklaşımı. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 20 2 299–312.
IEEE
[1]N. M. Esenyel İçen, “Türkiye’de Yük Kapasite Faktörünün Belirleyicileri Nelerdir? Genişletilmiş ARDL Yaklaşımı”, ESAD, c. 20, sy 2, ss. 299–312, Ara. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22CN29RC
ISNAD
Esenyel İçen, Nimet Melis. “Türkiye’de Yük Kapasite Faktörünün Belirleyicileri Nelerdir? Genişletilmiş ARDL Yaklaşımı”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 20/2 (01 Aralık 2024): 299-312. https://izlik.org/JA22CN29RC.
JAMA
1.Esenyel İçen NM. Türkiye’de Yük Kapasite Faktörünün Belirleyicileri Nelerdir? Genişletilmiş ARDL Yaklaşımı. ESAD. 2024;20:299–312.
MLA
Esenyel İçen, Nimet Melis. “Türkiye’de Yük Kapasite Faktörünün Belirleyicileri Nelerdir? Genişletilmiş ARDL Yaklaşımı”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 20, sy 2, Aralık 2024, ss. 299-12, https://izlik.org/JA22CN29RC.
Vancouver
1.Nimet Melis Esenyel İçen. Türkiye’de Yük Kapasite Faktörünün Belirleyicileri Nelerdir? Genişletilmiş ARDL Yaklaşımı. ESAD [Internet]. 01 Aralık 2024;20(2):299-312. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22CN29RC

İletişim Adresi: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 14030 Gölköy-BOLU

Tel: 0 374 254 10 00 / 14 86 Faks: 0 374 253 45 21 E-posta: iibfdergi@ibu.edu.tr

ISSN (Basılı) : 1306-2174 ISSN (Elektronik) : 1306-3553