The Impacts of Health Expenditures on Suicidal Deaths: The Case of Türkiye

Öz

The importance of suicide in public health has increased in recent years and has become one of the leading areas of study in health economics. The aim of this study is to investigate the impact of health expenditures on suicide mortality in Türkiye, as a developing country, in the period 1975-2020. Since the data set covers a long period, in order to take into account possible structural changes in the series, we utilize stationarity and cointegration tests based on the Fourier approach and Dynamic Ordinary Least Squares estimator is used to estimate the coefficients of the variables. The study concluded that there is a long-term cointegration relationship between total, male and female suicide rates and health expenditure. The increase in health expenditure has a decreasing and statistically significant effect on total, male and female suicide rates. Although our study is one of the limited number of studies examining the relationship between suicide deaths and health expenditures for Türkiye, it makes an important contribution to the literature as the first research to take structural breaks into account. The results of this study have important implications for policy makers to develop and implement policies to reduce suicides.

Anahtar Kelimeler

• Health Expenditures
• Suicide
• Structural Breaks
• Fourier
• Türkiye

Sağlık Harcamalarının İntihar Ölümleri Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Öz

İntiharın kamu sağlığı içerisindeki önemi, son yıllarda giderek artmış ve sağlık ekonomisinin önde gelen çalışma alanlarından biri olmuştur. Bu çalışmanın amacı, gelişmekte olan bir ülke olarak Türkiye'de 1975-2020 döneminde sağlık harcamalarının intihar ölümleri üzerindeki etkisinin araştırılmasıdır. Veri seti uzun bir dönemi kapsadığı için serilerdeki muhtemel yapısal değişimleri dikkate almak adına çalışmamızda, Fourier yaklaşımına dayalı durağanlık ve eşbütünleşme testlerinden yararlanılmakta ve değişkenler arasındaki ilişkinin boyutunun belirlenebilmesi için Dinamik Sıradan En Küçük Kareler tahmincisi kullanılmaktadır. Çalışmada, toplam, erkek ve kadın intihar oranları ile sağlık harcaması arasında uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sağlık harcamalarındaki artışın, toplam, erkek ve kadın intihar oranları üzerinde düşürücü yönde ve istatistiki olarak anlamlı etkisi bulunmaktadır. Çalışmamız, Türkiye için intihar ölümleri ve sağlık harcaması arasındaki ilişkiyi inceleyen sınırlı sayıdaki çalışmalardan biri olmakla beraber, yapısal kırılmaları dikkate alan ilk araştırma olarak literatüre önemli bir katkı sunmaktadır. Bu çalışmanın sonuçları, politika yapıcıların intiharların azaltılmasına yönelik politikalar oluşturulması ve uygulanması için önemli çıkarımlara sahiptir.

Anahtar Kelimeler

• Sağlık Harcamaları
• İntihar
• Yapısal Kırılmalar
• Fourier
• Türkiye

Kaynakça

1. Acemoglu, D., Laibson, D. & List, J. (2016). Macroeconomics, Global Edition. Pearson Education Limited.
2. Aksu, L. (2018). İşsizlik, suç, boşanma, intihar oranları ile iktisadi büyüme ilişkisinin; nedensellik testleri ile analizi: Türkiye örneği. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 5(2), 58-100.
3. Akyuz, M. & Karul, C. (2023). The effect of economic factors on suicide: an analysis of a developing country. International Journal of Human Rights in Healthcare, 16(5), 473-482.
4. Akyuz, M., Karul, Ç. & Nazlıoğlu, Ş. (2020). Dynamics of suicide in Turkey: an empirical analysis. Eastern Mediterranean Health Journal, 26(10), 1184-1192.
5. Altinanahtar, A. & Halicioglu, F. (2009). A dynamic econometric model of suicides in Turkey. The Journal of Socio-Economics, 38(6), 903-907.
6. Arrow, K. J. (1963). Uncertainty and the welfare economics of medical care. American Economic Review, 53(5), 941-973.
7. Atila, M. & Çelikkaya, S. (2020). Ekonomik Krizlerin Toplumsal İzdüşümü: Türkiye’de Yaşanan Ekonomik Krizlerin İşsizlik, Suç ve İntihara Yansımaları. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 11(26), 245-258.
8. Ayas, S. (2016). İşsizlik ve eğitim seviyesinin intihar üzerindeki etkisi: TÜİK verileri üzerine ampirik bir çalışma. Yönetim Bilimleri Dergisi, 14(28), 101-119.

9. Ayla, D., Karış, Ç. & Kızıltan, A. (2019). Ekonomik krizlerin sosyal etkileri: Türkiye üzerine bir uygulama (1980-2016). Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33(2), 415-434.
10. Bhattacharya, J., Hyde, T., ve Tu, P. (2014). Health Economics. Palgrave Macmillan.
11. Bayrak, S. (2017). İşsizliğin intihar üzerindeki etkileri: Türkiye için bir nedensellik analizi. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 73, 125-141.
12. Becker, R., Enders, W. & Lee, J. (2006). A stationarity test in the presence of an unknown number of smooth breaks. Journal of Time Series Analysis, 27, 381–409.
13. Bilgili, E. & Ecevit, E. (2008). Sağlık hizmetleri piyasasında asimetrik bilgiye bağlı problemler ve çözüm önerileri. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 11(2), 201-228.
14. Buyrukoğlu, S. & Kutbay, H. (2018). Vergi Yükünün Boşanma ve İntihara Etkisi: İşsizlik Bakımından Bir İnceleme. Vergi Raporu, (225), 108-124.
15. Collins, A., Cox, A., Kizys, R., Haynes, F., Machin, S. & Sampson, B. (2021). Suicide, sentiment and crisis. The Social Science Journal, 58(2), 206-223.
16. Çalışkan, Z. (2008). Sağlık Ekonomisi: Kavramsal Bir Yaklaşım. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(2), 29-50.
17. Çıraklı, Ü. (2019). Türkiye’de ekonomik göstergeler ile intihar hızı arasındaki ilişkinin incelenmesi: ekonometrik bir analiz. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 6(3), 218-227.
18. Durğun, F., & Durğun, B. (2017). İntihar-gelir ilişkisi: Türkiye için nedensellik analizi. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(14), 398-416.
19. Dünya Bankası (DB), (2022). The World by Income and Region, https://datatopics.worldbank.org/world-development-indicators/the-world-by-income-and-region.html Erişim Tarihi: 09 Haziran 2023
20. Dünya Bankası (DB), (2023). Country, Turkiye, https://databank.worldbank.org/source/world-development-indicators Erişim Tarihi: 10 Haziran 2023
21. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) (2021). Key facts, Suicid. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/suicide Erişim tarihi: 09 Haziran 2023.
22. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) (1995). Constitution of the world health organization. https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/121457/em_rc42_cwho_en.pdf Erişim Tarihi: 10 Haziran 2023
23. Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü (OECD) (2023). Sağlık Harcamaları. https://data-explorer.oecd.org/vis?lc=en&df[ds]=DisseminateArchiveDMZ&df[id]=DF_DP_LIVE&df[ag]=OECD&df[vs]=&av=true&pd=2007%2C2021&dq=OAVG....A&to[TIME_PERIOD]=false&vw=tb Erişim Tarihi: 10 Haziran 2023
24. Ferretti, F. & Coluccia, A. (2009). Socio-economic factors and suicide rates in European Union countries. Legal Medicine, 11, S92-S94.
25. Granger, C. W. (1969). Investigating causal relations by econometric models and cross-spectral methods. Econometrica, 424-438.
26. Hao, K. (1996). Testing for structural change in cointegrated regression models: some comparisons and generalizations. Econometric Reviews, 15(4), 401-429.
27. Hatemi-j, A. (2008). Tests for cointegration with two unknown regime shifts with an application to financial market integration. Empirical Economics, 35(3), 497-505.
28. Kapur, N., Murphy, E., Cooper, J., Bergen, H., Hawton, K., Simkin, S., Casey, D., Horrocks, J., Lilley, R., Noble, R. & Owens, D. (2008). Psychosocial assessment following self-harm: results from the multi-centre monitoring of self-harm project. Journal of Affective Disorders, 106(3), 285-293.
29. Knapp, M., McDaid, D. & Parsonage, M. (2011). Mental health promotion and mental illness prevention: The economic case. Personal Social Services Research Unit, London School of Economics and Political Science and Department of Health, London.
30. Kwiatkowski, D., Phillips, P. C., Schmidt, P. & Shin, Y. (1992). Testing the null hypothesis of stationarity against the alternative of a unit root: How sure are we that economic time series have a unit root?. Journal of Econometrics, 54(1-3), 159-178.
31. Lange, S., Cayetano, C., Jiang, H., Tausch, A. & e Souza, R. O. (2023). Contextual factors associated with country-level suicide mortality in the Americas, 2000–2019: a cross-sectional ecological study. The Lancet Regional Health–Americas, 20, 100450.
32. Lee, J., Huang, C.J. & Shin, Y. (1997). On stationary tests in the presence of structural breaks. Economics Letters 55, 165-172.
33. Ludwig, J., Marcotte, D. E. & Norberg, K. (2009). Anti-depressants and suicide. Journal of Health Economics, 28(3), 659-676.
34. Maki, D. (2012). Tests for cointegration allowing for an unknown number of breaks. Economic Modelling, 29(5), 2011-2015.
35. Milner, A., McClure, R. & De Leo, D. (2012). Socio-economic determinants of suicide: an ecological analysis of 35 countries. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 47, 19-27.
36. Minoiu, C. & Andres, A. R. (2008). The effect of public spending on suicide: evidence from US state data. The Journal of Socio-Economics, 37(1), 237-261.
37. Nakano, T., Hasegawa, T. & Okada, M. (2021). Analysing the impacts of financial support for regional suicide prevention programmes on suicide mortality caused by major suicide motives in Japan using statistical government data. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(7), 3414.
38. Nicholson, W. & Snyder, C. M. (2012). Microeconomic theory: Basic principles and extensions. 11th edition, Nelson Education.
39. Reeves, A., McKee, M. & Stuckler, D. (2014). Economic suicides in the great recession in Europe and North America. The British Journal of Psychiatry, 205(3), 246-247.
40. Resmi Gazete (RG) (2002). 58. Hükümet Programı. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmi Gazete, Sayı: 24951. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2002/11/20021129.htm Erişim Tarihi: 7 Haziran 2023.
41. Resmi Gazete (RG) (2003). 59. Hükümet Programı. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmi Gazete, Sayı: 25058. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2003/03/20030324.htm Erişim Tarihi: 7 Haziran 2023
42. Ross, J. M., Yakovlev, P. A. & Carson, F. (2012). Does state spending on mental health lower suicide rates?. The Journal of Socio-Economics, 41(4), 408-417.
43. Sağlık Bakanlığı (SB) (2003). Sağlıkta Dönüşüm Programı. https://www.saglik.gov.tr/TR,11415/saglikta-donusum-programi.html Erişim Tarihi: 6 Haziran 2023
44. Shah, A. & Bhat, R. (2008). The relationship between elderly suicide rates and mental health funding, service provision and national policy: a cross-national study. International Psychogeriatrics, 20(3), 605-615.
45. Shiroyama, T., Fukuyama, K. & Okada, M. (2021). Effects of financial expenditure of prefectures/municipalities on regional suicide mortality in Japan. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(16), 8639.
46. Sloan, F. A. & Hsieh, C. R. (2012). Health Economics. MIT Press.
47. Sul, D., Phillips, P. C., & Choi, C. Y. (2005). Prewhitening bias in HAC estimation. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 67(4), 517-546.
48. Tezcan, N. (2020). Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Kapsamında Türkiye’de Sağlık Göstergelerinin Analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19, 202-217.
49. Toda, H. Y. & Yamamoto, T. (1995). Statistical inference in vector autoregressions with possibly integrated processes. Journal of Econometrics, 66(1-2), 225-250.
50. Topbaş, F. (2007). İşsizlik ve intihar ilişkisi: 1975-2005 VAR analizi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2007(2), 161-172.
51. Tsong, C. C., Lee, C. F., Tsai, L. J. & Hu, T. C. (2016). The Fourier approximation and testing for the null of cointegration. Empirical Economics, 51(3), 1085-1113.
52. Tunalı, H. & Özkaya, S. (2016). Türkiye’de işsizlik-intihar ilişkisinin analizi. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(2), 56-70.
53. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) (2014). İstatistik Göstergeler 1923-2013. Türkiye İstatistik Kurumu Matbaası, Ankara, MTB:2014-584.
54. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) (2023). İstatistik Veri Portalı, Nüfus ve Demografi, https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Nufus-ve-Demografi-109 Erişim tarihi: 08 Haziran 2023
55. Wang, P. S., Aguilar-Gaxiola, S., Alonso, J., Angermeyer, M. C., Borges, G., Bromet, E. J., ... & Wells, J. E. (2007). Use of mental health services for anxiety, mood, and substance disorders in 17 countries in the WHO world mental health surveys. The Lancet, 370(9590), 841-850.
56. Yağar, S. D. (2024), 16. Sağlık Çıktılarının Değerlendirilmesi, Yağar S.D. ve Yağar F. içinde Sağlık Yönetimi Güncel Konular ve Pratik Bilgiler, (s. 309-327), Ankara:Eğitim Yayınevi.
57. Zimmerman, S. L. (1995). States' Spending for Public Welfare and Their Suicide Rates. The Journal of Nervous and Mental Disease, 183(7), 425-434.
58. Zimmerman, S. L, (2002). States’ spending for public welfare and their suicide rates, 1960 to 1995: what is the problem? The Journal of Nervous and Mental Disease, 190 (6), 349–365.